Met Máxima lijkt Willem-Alexander te zijn ontdooid, met haar durft hij uit de band te springen

Telkens die blikken van ver standhouding die het aan staande koninklijk paar elkaar toewierp. Het kon niemand van de aanwezige journalisten ontgaan bij het persgesprek met Willem-Alexander en Máxima, een week voor de inhuldiging. Als hij een vraag kreeg, keek hij haar even aan en andersom.

Het wordt geen duobaan, zo verzekerde het echtpaar tijdens het vorige week uitgezonden tv-interview, maar wie hen aan het werk ziet, kan niet aan de indruk ontkomen dat zij straks als koninklijk echtpaar een hecht koppel vormen. Volgens velen die de kroonprins van nabij kennen, heeft Máxima Willem-Alexander als persoon veranderd. Hij is zelfverzekerder geworden en wekt de indruk er klaar voor te zijn om de taken van zijn moeder over te nemen.

Die andere uitstraling is terug te vinden in enquêtes. Deze krant publiceerde vorige week de uitslagen van een onderzoek van bureau Motivaction waaruit bleek dat 67 procent van de Nederlanders vertrouwen heeft in koning Willem-Alexander. Hij beschikt volgens de ondervraagden over de eigenschappen die het belangrijkst zijn voor een koning: hij is eerlijk, staat boven de partijen en dicht bij de gewone Nederlander.

Dat is wel eens anders geweest. Zeker tot zijn dertigste overheersten de incidenten. Willem-Alexander raakte betrokken bij twee ongevallen. Met zijn toenmalige vriendin Emily Bremers kreeg hij een auto-ongeluk in Duitsland en in Leiden vloog hij uit de bocht en belandde in een vijver. Tijdens een persontmoeting zou hij zich een voorstander hebben betoond van afschaffing van de viering van 5 mei. De Nederlander raakte niet onder de indruk van de jongen die werd aangeduid als Prins Pils.

In een onderzoek dat deze krant in 1997 ter gelegenheid van zijn dertigste verjaardag liet doen naar zijn imago bleek dat Nederland hem eigenlijk niet kende. Ondervraagden vonden hem wel 'sympathiek' en 'spontaan', maar niet 'serieus' of 'charismatisch'. Hij was 'niet klaar voor de troon'. In de biografie 'Willem-Alexander' van Volkskrant-journalisten Jan Hoedeman en Remco Meijer verklaart Ad van Liempt dat 'die Trouw-enquête er enorm inhakte bij het hof'. Beatrix vond volgens de programmamaker van 'Nova' dat er een charme-offensief moest komen. "Ze zaten een beetje in de zorgen."

Na veel wikken en wegen door Beatrix moest uiteindelijk een tv-interview uitkomst bieden. Interviewer Paul Witteman vroeg toen of het beeld dat Nederland had van hem naar zijn gevoel in overeenstemming was met de werkelijkheid. "Ik begrijp heel goed dat de mensen in Nederland een bepaald beeld van mij hebben", zo zei de prins, "en ik betreur het dat een foto in de krant waar ik een glas vast heb meer invloed heeft dan vier jaar voorbereidingstijd."

Hoewel de uitzending over het algemeen gunstige reacties uitlokte, leek Willem-Alexander nog steeds niet het voordeel van de twijfel te krijgen. Natuurlijk waren er goede dingen te melden. Hij schaatste de Elfstedentocht, liep de marathon van New York en zette moeiteloos vliegtuigen aan de grond, maar het pilsimago bleef. Vooral in linkse kringen was er twijfel over zijn intellectuele gaven.

De bron daarvan was een opmerking van historicus Henk Wesseling die de prins in Leiden bij zijn studie had begeleid. Hij had gezegd dat de prins intelligent was, maar geen intellectueel. Het deel 'intelligent' verdween uit zicht en 'geen intellectueel' zette zich vast in het publieke geheugen. Wesseling kon later zo vaak zeggen dat Willem-Alexander in de colleges een van de betere studenten was geweest, het beeld bleef hangen van een man die minder intelligent was dan zijn moeder.

Een ander onuitwisbaar beeld was dat van een student die permanent feestte. De werkelijkheid was dat hij zich juist helemaal niet thuis voelde in die typische studentenkringen. Hij was enige jaren ouder dan zijn jaargenoten bij Minerva en hij ergerde zich mateloos aan de grote monden van jongens die zelf 'niet meer hadden gezien dan hun ouderlijk huis, de middelbare school en de hockeyclub'.

Willem-Alexander was, kortom, als begin dertiger niet een persoon die ontspannen en zelfverzekerd op het grote publiek overkwam. Wat daarbij onwillekeurig ook meespeelde was dat hij, ondanks zoektochten, moeite had om een geschikte huwelijkspartner te vinden. De ware ontmoette hij pas toen hij 32 was.

Die vrouw van zijn leven leerde hij kennen in Sevilla op een feest van wederzijdse vrienden. Op verzoek van de gastheer maakte Máxima foto's van het feest en zij wilde Willem-Alexander en de vrouw met wie hij daar was fotograferen. Geïrriteerd maakte hij duidelijk daar geen prijs op te stellen. Later op het feest vroeg Máxima hem naar het waarom van dat incident. Het stel raakte aan de praat.

Maanden later zou toenmalig premier Kok als gevolg hiervan de kroonprins beter dan ooit leren kennen. Hij maakte kennis met karaktertrekken van Willem-Alexander als zijn koppigheid, vasthoudendheid en driftigheid. Alle alarmbellen gingen bij de premier af toen duidelijk werd dat de nieuwe liefde niet zomaar een leuke vrouw was, maar de dochter van een man die in Argentinië tijdens het dictatoriale bewind van Videla staatssecretaris was geweest.

Die alarmbellen gingen ook af in Buenos Aires bij de ouders van Máxima toen die hoorden dat zij uitgerekend was gevallen voor een Nederlandse kroonprins. Volgens de biografen Hoedeman en Meijer vroeg haar vader of ze soms gek was geworden. Zij hadden haar dochter als een volstrekt onafhankelijke en no-nonsense vrouw leren kennen, die om haar vleugels uit te slaan naar New York was vertrokken om daar een carrière op te bouwen. Een plek in het glazen huis van een koninklijk hof: dat was niets voor haar. De ouders stapten meteen in het vliegtuig om met haar te praten, maar in New York bleek Máxima net zo vastbesloten als haar vriend in Den Haag.

Na het afronden van haar economische studie in 1995 vertrok Máxima naar Boston. Het waarom van deze stap was onduidelijk. Zij had op zich een onbezorgde jeugd en toch zou ze de sfeer later beschrijven als 'een beetje zenuwachtig'. Nooit ging zij via dezelfde route naar school, uit angst voor aanslagen. De duurste privéschool van Buenos Aires die zij bezocht, werd dag en nacht bewaakt. Later nam die spanning af. Tijdens haar studie had zij bijbaantjes, zij gaf les in wiskunde en Engels.

Boston was leuk, maar ze wilde eigenlijk in de metropool New York wonen. Zij voerde talloze sollicitatiegesprekken en werd aangenomen bij een bank in deze stad. Hierna volgden andere banken en werd ze vicepresident Institutional Sales voor Latijns-Amerika bij de Deutsche Bank. Het allerliefst had ze nog de overstap willen maken naar een galerie om talentvolle kunstenaars die zich slecht weten te verkopen, bij te staan. Daar kwam het niet meer van.

Deze zelfstandige vrouw was steeds vaker in Nederland te vinden en haar relatie met Willem-Alexander zou niet lang geheim blijven. Daarmee brak een periode aan waarin het paar onder extreme druk kwam te staan. Máxima leek zich daar beter doorheen te slaan dan haar vriend, maar hij stond dan ook voor hetere vuren. Hij beging enkele stommiteiten, zoals het verwijzen naar een brief in The New York Times die zijn schoonvader zou vrijpleiten, zonder te weten dat die geschreven was door voormalig dictator Videla.

In die jaren die volgden, zou Máxima de harten in Nederland veroveren, zelfs die van vele republikeinen. In het recente Trouw-onderzoek bleek zij net iets meer vertrouwen te genieten dan haar echtgenoot, maar het gat tussen die twee is opvallend klein geworden. De netelige kwestie rond het vakantiehuis in Mozambique, die nog eens liet zien dat de twee koppig en vasthoudend kunnen zijn, lijkt hun populariteit niet al te zeer te hebben geschaad.

Mogelijke verklaring hiervoor kan de meer ontspannen en zelfverzekerde indruk zijn die Nederlanders de laatste jaren van Willem-Alexander hebben gekregen. Met Máxima lijkt hij te zijn ontdooid. Met haar durft hij uit de band te springen. Tijdens de Olympische Winterspelen in Turijn zagen zij op straat mensen lopen met de vlag van hun huwelijk. De autoramen gingen naar beneden en uitbundig zwaaiden zij naar de verbaasde Nederlanders.

Het lijkt erop dat de sociale capaciteiten van de kroonprins steeds duidelijker naar voren komen. Kringen rond de kroonprins zeggen dat hij in staat is om mensen tijdens werkbezoeken snel op hun gemak te stellen.

Met de media heeft hij, net als zijn moeder, altijd een weerspannige verhouding gehad. Deze week nog was er commotie over de mediacode die de Nieuwe Revu zou hebben geschonden. Dat weekblad plaatste, tegen de afspraken over privéfoto's in, een foto van prinses Amalia op het hockeyveld.

Het tv-interview van afgelopen week daarentegen liet een ontspannen en zelfverzekerde Willem-Alexander zien met een net zo zelfverzekerde Máxima aan zijn zijde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden