Met lijn 90 langs de Lek

Lijn 90 van Arriva rijdt van Utrecht naar Rotterdam, dwars door een prachtig rivierenlandschap. Een bustocht als toeristisch uitje.

De bus brengt je normaal gesproken van A naar B. Maar kan een busrit ook een uitje op zich zijn? Ik probeer het uit op lijn 90 van Arriva, tussen Utrecht CS en Rotterdam Zuidplein. Het is één van de langste buslijnen van Nederland en misschien wel de mooiste. Een rit door een levend diorama van charmante stadjes en het weidse rivierenlandschap. De Lek zal tijdens de rit steeds weer opduiken, en bij Vianen toont de rivier zich voor het eerst in al haar grandeur, als we oversteken - overvliegen lijkt het wel - via de Jan den Blankenbrug. Ik hoef nu eens niet op het verkeer te letten en kan volop genieten van het rivierpanorama. Naast de nieuwe brug wacht de oude, afgedankte boogbrug aangeslagen op wat komen gaat: de slopershamer. De plannen van een kunstenaar om de brug voor het nageslacht te behouden als 'monument voor de automobiliteit' lijken kansloos.

We verlaten de snelweg en via een stukje provinciale weg komen we in Lexmond, het eerste van een reeks Lekstadjes langs de route. Ze lijken allemaal een beetje op elkaar, die stadjes. Benedendijks smalle straatjes die uitkomen op een pleintje met pittoreske pandjes, op de dijk de 'notabelenhuizen', minstens één kerk (Nederlands-hervormd), één café (dat De Gouden Leeuw of In 't Wapen van Ameide heet) en een goedbeklante warme bakker met een geruststellende oer-Hollandse naam: Van Dijk, Van der Grijn of Stam.

We draaien de dijk op en voor ons ontvouwt zich het open rivierenlandschap met de kenmerkende hoge luchten, de eindeloze vergezichten, de in alle schakeringen groen begroeide uiterwaarden met koeien en ganzen, de strandjes, de kribben en strekdammen.

Te midden van dat alles het brede grijze lint, de rivier. De dijk meandert met de rivier mee, soms vlak naast de stroom, soms honderden meters verderop, de rivier amper zichtbaar achter bomen en bosschages. Even later duikt de Lek onverwacht weer op, als een speelse hond die enthousiast met je meerent.

Vrachtschepen en tankers ploegen amechtig tegen de stroom in, een vlucht ganzen stijgt op, kerktorens markeren dorpen en gehuchten aan de overkant en in het vette land achter de dijk de boomgaarden, boerderijen, villa's en loonbedrijven.

Een scherpe bocht in de weg voert door de buurtschap Sluis, waarna de zeventiende-eeuwse herenhuizen van het popperige stadje Ameide zich aandienen, pront op de kop van de dijk. Een geel voetgangerspontje waagt de oversteek over het brede water. De overzijde is hemelsbreed niet meer dan een paar honderd meter verderop maar psychologisch mijlenver weg. Dáár wonen andere mensen in een andere polder en een andere provincie, hun taal klinkt net even anders. Om deze buren te ontmoeten heb je altijd een boot nodig; de eerstvolgende brug ligt in Rotterdam.

De dijk is smal en de rit - door de ontelbare verkeersdrempels - hobbelig. In de smalle straatjes van het vestingstadje Nieuwpoort moet een tegenligger met aanhanger voorzichtig achteruit manoeuvreren om ruimte te maken. De bestuurder van een tegemoetkomende vrachtwagen klapt voor de zekerheid zijn spiegels in. Wandelaars en groepjes fietsers maken haastig plaats.

Bij Gelkenes wenkt aan de overzijde de rijkversierde watertoren van Schoonhoven. Een groep ouderen op de fiets, gestoken in oranje hesjes, wacht in lijn geduldig op de pont.

Nadat we in het 'ooievaarsdorp' Groot-Ammers - waar zich vandaag geen ooievaars tonen - de gebouwen van scheepswerf Moonen zijn gepasseerd, rijden we door het dorpscentrum. Hoog en droog in de bus voelt het of ik op een rijdend podium door een levend diorama schuif. Het landschap met alles wat zich daarin bevindt glijdt aan mij voorbij en gunt mij ultrakorte inkijkjes in de huizen, tuinen, straten en levens van anderen. Voldoende om een onbestemd gevoel van heimwee op te roepen naar het eenvoudige, rustige dorpsleven dat zich zo vluchtig aftekent. We passeren Streefkerk - een grotere kern - en Nieuw-Lekkerland, waar je zelf melk kunt tappen bij een zorgboerderij met de intrigerende naam 'Zon en Gerechtigheid'.

Bij Kinderdijk schieten de drie in felgekleurde plastic regencapes gestoken Chinese dames wakker die vanaf Utrecht vooraan in de bus een beetje hebben zitten dommelen: dit is hun bestemming! En niet alleen van hen, blijkt als ik achter de dames ben uitgestapt om een luchtje te scheppen. De molengang met negentien windmolens is een toeristische trekpleister, die vooral Aziaten aanspreekt. Twee in klederdracht gestoken studenten bieden de bezoekers blokjes kaas aan. "Vakantiewerk", beamen ze.

Omdat ik de molens vaker heb gezien loop ik wat door het dorpje in afwachting van de volgende bus, die over een uur komt. Kinderdijkers gebruiken hun middageten aan de eettafel in de achterkamer, terwijl kantoorpersoneel van scheepswerf IHC in de middagpauze een wandelingetje maakt, broodtrommeltje in de hand. Een plaquette herinnert aan het bedrijf dat in 1886 als eerste in Nederland elektriciteit leverde aan huishoudens, voor verlichting.

Na Kinderdijk krijgt het landschap een meer industrieel karakter. De stedelijke invloed van Rotterdam doet zich gelden en de lol is er zo'n beetje af. Bij Alblasserdam nemen we afscheid van de Lek en rijden via Ridderkerk en IJsselmonde naar station Zuidplein, het eindpunt.

De laatste passagiers stappen uit, de chauffeur pakt zijn tas en ik check in bij de metro naar Rotterdam CS. Dik twee uur heeft de busrit geduurd - het uitstapje in Kinderdijk niet meegerekend. Lijn 90 heeft mij op plaatsen gebracht waar ik zonder de bus waarschijnlijk nooit zou zijn gekomen.

Hoog en droog in de bus voelt het of ik op een rijdend podium door een levend diorama schuif

Met de bus

Lijn 90 van busmaatschappij Arriva rijdt op werkdagen en in het weekeinde eens per uur tussen Utrecht CS en Rotterdam Zuidplein, via Lexmond, Ameide, Nieuwpoort, Groot-Ammers, Streefkerk, Nieuw-Lekkerland, Kinderdijk en Alblasser- dam. Het is een van de langste buslijnen van Nederland. Een ritje duurt ruim twee uur en kost euro 10,91 zonder korting. Horeca is er onderweg in vrijwel elk stadje.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden