Met John Lennon naar de kerk

Kerkdiensten waar eind december liedjes uit de Top 2000 klinken, worden steeds populairder. Inmiddels doen bijna negentig kerken mee.

De statafels met borrelhapjes zijn inmiddels verlaten. Jong en oud zitten keurig op hun stoel in afwachting van wat komen gaat. Met wervende opkomstmuziek die zo afkomstig kan zijn uit een spelletjesshow op televisie, loopt jeugdouderling Rob van der Wal naar zijn plek voorin de kerk. Het spreekgestoelte heeft plaatsgemaakt voor een met lampjes versierde microfoon. Van der Wal spreekt iedereen enthousiast toe. "Een inspirerende dienst toegewenst en let's get started!", roept hij naar zijn gehoor op de stoelen. Tussen iedere paar zinnen van Van der Wal, klinkt eventjes de showmuziek uit de krakende luidsprekers achterin de zaal. Een daverend applaus volgt. De Lux Mundi kerk in Lexmond, Zuid-Holland, is afgeladen vol.

We zijn bij een kerkdienst, een speciale viering met nummers uit de Top 2000, de lijst met hits die deze week traditiegetrouw op de radio te horen is. Het jaarlijkse evenement is inmiddels niet meer weg te denken. Ook de kerkelijke variant van het fenomeen wint snel aan populariteit. Drie jaar geleden begonnen zeven kerken voorzichtig met een Top 2000-kerkdienst. Een jaar later was dat aantal gestegen naar 45. Deze maand organiseren maar liefst 88 kerken in heel Nederland zo'n speciale dienst.

Predikant Fred Omvlee heeft de Top 2000-vieringen bedacht. De reden voor het succes ligt volgens hem in, zoals hij het omschrijft, 'dat typische Top 2000-sfeertje'. Daarmee bedoelt hij 'saamhorigheid in combinatie met muziek'. Omvlee vertelt hoe hij op het idee kwam. "Ik was in 2012 te gast in het 'Top 2000-Journaal' op Radio 2 om over mijn idool Elvis te vertellen. In diezelfde uitzending heb ik toen bij wijze van ludieke actie even gepreekt", vertelt Omvlee. "Dit was aanvankelijk met een knipoog, maar ik realiseerde me later dat het eigenlijk wel ergens op sloeg, die verbroedering door muziek." Het jaar daarop bracht hij het idee voor het eerst naar de kerk.

Discolampjes

In de Lexmondse kerk is de show ondertussen volop bezig. Het koor heeft zojuist a capella 'In This Heart' van de Ierse singer-songwriter Sinéad O'Connor ten gehore gebracht. Op de achtergrond knipperen de discolampjes. Na het applaus volgt een video-opname van het nummer 'Viva la Vida' van Coldplay. De video is op twee levensgrote schermen te bekijken. Pulserende muziek klinkt.

Met hun onbewogen en aandachtige gezichtsuitdrukking lijkt het alsof de kerkgangers een reguliere dienst bijwonen. Voorzichtig wiegt hier en daar een voet met de maat mee. Ook als de scheurende gitaarsolo van Queens 'Bohemian Rapsody' klinkt, verroert niemand een vin.

Net als bij de reguliere Top 2000 kunnen belangstellenden via internet hun voorkeur opgeven. In dit geval kiest men drie nummers uit die veel voor hem of haar betekenen, eventueel voorzien van een persoonlijk verhaal. "De lijst wordt hoogstens als inspiratiebron gebruikt en is dus niet bindend", zegt bedenker Omvlee.

Jeugdouderling Rob van der Wal is mede-organisator van de Top 2000-dienst in Lexmond. Het is de tweede keer dat zijn kerk zo'n viering houdt, vertelt hij. Ook voor Van der Wal vormde de lijst een bron van inspiratie: "Wij hebben hier binnen de kerkgemeenschap volop muziekliefhebbers en ik dacht gelijk: 'Dit moeten we hebben'."

Is elk lied uit de hitlijst wel zo geschikt voor een kerkdienst? Zo is één van de nummers de hit 'Imagine' van John Lennon, met de zinsnede 'and no religion too' voor. Tijdens de dienst wordt dit punt even aangehaald.

Religie heeft wel degelijk bestaansrecht, zolang het maar liefdevol is, zo houdt jeugdouderling Van der Wal zijn gehoor voor. En verder gaat het. Een quiz en een ronde met verzoeknummers maken deel uit van de muzikale potpourri. Af en toe klinkt een lachsalvo. Bijvoorbeeld nadat een lied abrupt is stopgezet om tijd te besparen.

Minder grijze koppen

Hoewel de bezoekers tijdens de dienst roerloos op hun stoelen zaten, is iedereen na afloop laaiend enthousiast. Ook de ouderen die toch wel iets anders gewend zijn, vertellen met een brede lach hoe ze hebben genoten. "Wat een geweldige sfeer en wat een warmte. Welke kerk zou dat nog meer kunnen?", zegt Athy Rietveld (78).

Ook Willem Roskam (27) is tevreden. Roskam is de vaste predikant van de gemeente. Vanavond geen dienst, dus hij zat tussen het publiek: "Fantastisch om deze samenstelling te zien. Er zijn nu heel veel mensen die ik normaal niet zie." Lachend: "En veel minder grijze koppen."

Een duidelijk christelijke boodschap blijft uit in de vijf kwartier die de viering duurt. Terwijl de bezoekers napraten, legt jeugdouderling Van der Wal uit waarom dat zo is: "We hebben deze dienst bewust seculier gehouden. We willen het geen nadrukkelijk christelijke lading geven omdat het dan misschien te zwaarmoedig wordt voor sommige mensen. Ondertussen hebben we de vredelievende en verbroederende boodschap van het geloof via de teksten wel door laten klinken."

Tijdens de Top 2000-kerkdienst zit iedereen in de kerk roerloos te luisteren. Maar na afloop verandert dat drastisch.

De toptien van de Top 2000-kerkdiensten:

1. Mag ik dan bij jou Claudia de Breij

2. Imagine John Lennon

3. Avond Boudewijn de Groot

4. Fix You Coldplay

5. Stairway to Heaven Led Zeppelin

6. Tears in Heaven Eric Clapton

7. Bridge over Troubled Water Simon & Garfunkel

8. One U2

9. Hallelujah Leonard Cohen

10. Bohemian Rhapsody Queen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden