Met Joe Biden (76) mengt zich nog een politieke opa in de Democratische verkiezingsstrijd

Een beeld uit de videoboodschap waarmee Joe Biden zich donderdag kandidaat stelde. Beeld REUTERS

Nu Joe Biden zich officieel in de strijd heeft geworpen, dient de vraag zich aan: zijn hij en zijn voornaamste concurrent Bernie Sanders niet te oud om president te worden? 

Ja, de vraag is legitiem, zo gaf Joe Biden al eerder toe. Is hij niet te oud? “Iedere kiezer heeft er recht op om precies te weten hoe fit je bent”, zei hij vorig jaar tijdens een spreekbeurt. “Dus leeftijd is relevant.” Deze donderdag stelde Biden, vicepresident onder Obama, zich eindelijk officieel kandidaat om namens de Democraten president van de VS te worden. Als hem dat lukt, dan zal hij geïnaugureerd worden als hij 78 is. Dat zou met afstand een record zijn: tot nu toe was Donald Trump de oudste Amerikaan die ooit president werd, en die was ‘pas’ 70.

Zo’n record is niet ondenkbaar. In een peiling van persbureau Reuters zei deze week 24 procent van de Democratische kiezers Biden te steunen, waarmee hij nu veruit de populairste kandidaat is. Bovendien staat op de tweede plek iemand die nog ruim een jaar ouder is: Bernie Sanders. De rest van de kandidaten kan op dit moment niet tippen aan de twee politieke opa's.

Vitaliteit van ouderen

Ook Sanders haast zich om critici de wind uit de zeilen te nemen. Ja, de vraag naar leeftijd hoort zeker bij de afweging die een kiezer moet maken, maar wel als onderdeel van een bredere beoordeling van de gezondheid van de presidentskandidaat. “Ik kan me echt de laatste keer niet herinneren dat ik niet naar mijn werk ging omdat ik ziek was.”

Veruit de meeste Amerikaanse presidenten waren ergens in de vijftig toen ze aan de macht kwamen. De afgelopen decennia loopt de gemiddelde leeftijd van presidentskandidaten echter op – de als veertigers verkozen Barack Obama en Bill Clinton waren de uitzonderingen, niet de regel. Het zegt misschien iets over de toegenomen levensverwachting, en de toegenomen vitaliteit van ouderen.

Maar de ouderdom komt nog altijd met gebreken, en als Biden of Sanders twee termijnen willen volmaken, dan zijn ze straks ver in de tachtig. Zijn ze dan nog steeds zo goed bij de pinken? Over de op één na oudste Amerikaanse president ooit, Ronald Reagan, wordt nog steeds gefluisterd dat hij in zijn tweede termijn al de eerste tekenen begon te vertonen van alzheimer die later officieel bij hem geconstateerd zou worden.

Jeugdcultuur

Het is niet alleen de lichamelijke gesteldheid van de twee kandidaten, die sommige kiezers zorgen baart. Richard Cohen, columnist van The Washington Post, is zelf bijna tachtig, en hij vindt: op een gegeven moment verlies je toch de binding met de maatschappij. “De ouderen zoeken hun eigen comfort zones. Het zou me niets verbazen als Biden dacht dat Snapchat een soort ontbijtgranen was. Het zou me niets verbazen als Sanders dacht dat Drake de Engelse piraat was die de Spaanse armada versloeg.” Een president hoeft geen diepe kennis van de jeugdcultuur te hebben, maar “hij moet zich wel thuis voelen in de wereld, en niet na hoeven te denken om een gedachte in politiek acceptabele taal om te zetten.”

Sanders kan erop wijzen dat hij het bij de Democratische voorverkiezingen van 2016 juist goed deed bij kiezers onder de 30. Maar daar staat tegenover dat hij moeite had vrouwelijke en zwarte kiezers te binden. Volgens zijn critici heeft hij zich nooit helemaal de subtiliteiten eigen gemaakt van de manier waarop het debat over feminisme en racisme anno 2019 gevoerd wordt, en begaat hij daarbij soms uitglijders.

Controversieel

Iets soortgelijks geldt voor Joe Biden. Amerikanen kennen hem al tijden als het schoolvoorbeeld van een schouderkloppende en -knedende joviale politicus. Maar onlangs kwamen enkele vrouwen naar voren met verhalen over zijn handtastelijkheid, die ze niet als amicaal maar als intimiderend ervoeren. Biden lijkt er  vooralsnog mee weg te komen, misschien wel doordat hij gezien wordt als een politieke opa, die uit een ander tijdperk met andere normen stamt, en duidelijk geen kwaad in de zin had. 

In zijn lange politieke carrière heeft Biden meer bagage verzameld die in het #metoo-tijdperk controversieel is geworden: bijvoorbeeld de rol die hij speelde bij de benoeming van rechter Clarence Thomas, die beschuldigd werd van seksuele intimidatie. Hij zal tijdens de campagne nog aan zulke episodes herinnerd worden, en dan moet hij oppassen dat hij de juiste toon blijft treffen.

Lees ook: 

Krijgt een jongere campagnepartner Joe Biden over de eindstreep?

Sommigen van de medewerkers van Biden dringen er op aan dat hij de allereerste ‘presidentiële’ beslissing die een kandidaat neemt, het aanwijzen van degene die onder hem vice-president zou moeten worden, meteen aan het begin al bekend maakt. De meest genoemde naam: Stacey Abrams. Het doel daarvan is duidelijk: het mogelijke nadeel compenseren van Bidens leeftijd en huidskleur.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden