Review

Met je kind praten kun je leren/TAALONTWIKKELING/Logopedisten trainen ouders

Het klinkt zo logisch, dat je als ouder een belangrijke rol speelt in de taalontwikkeling van je kind. Het lijkt ook zo vanzelfsprekend dat je die ontwikkeling stimuleert door veel te praten en te spelen met je kind. Daarom is de eerste indruk bij het openslaan van het boek 'Jij bent belangrijk!' er een van: volstrekt overbodig.

Het boek oogt, met zijn vele ingekleurde illustraties, ook nog eens als een kinderboek. En het benadrukken van basisprincipes als KIJKEN, WACHTEN en LUISTEREN met extra grote lettertypen, geeft ook al zo'n kinderlijke aanblik. Maar wie zich daar overheen zet en doorleest herkent al gauw - vooral in de strips aan het eind van bijna ieder hoofdstuk - dagelijkse situaties waarvan kinderen wat zouden kunnen leren, als we er als ouder maar even bij stil zouden staan en de moeite zouden nemen om in te gaan op wat de kinderen aangeven.

Een voorbeeld. Een dreumes zegt: 'Mama kijk wat ik heb'. Moeder staat met de rug naar het kind toe het eten al op te scheppen en reageert zonder zich om te draaien met: 'Kom snel eten'. In plaat van de dreumes zo te negeren zou de ouder ook kunnen 'kijken, wachten en luisteren'. Dan ziet het plaatje er opeens vriendelijker uit. Moeder legt het bord op tafel, draait zich naar het kind toe en zegt: 'O kind, wat heb je daar toch'. D n ontstaat er een moment van communicatie.

De vraag is dan nog of je daar als ouder op het drukste moment van de dag - etenstijd, hangerige peuters en zelf ook moe - op zit te wachten. Maar iedereen zal ook meteen beseffen dat die halve minuut aandacht voor een vraag van een klein kind verder jengelen kan voorkomen. Zo heeft de ouder er ook wat aan.

'Jij bent belangrijk!' is als cursusboek geschreven door de Canadese logepediste Ayala Manolson, bijgestaan door Barb Ward, werkzaam in het onderwijs en Nancy Dodington, werkzaam in de hulpverlening. Manolson is de oprichter van het Hanen Centre in Toronto dat internationaal bekend werd door de op ouders gerichte methode voor taalstimulering. De Hanen-methode richtte zich aanvankelijk alleen op kinderen met taalontwikkelingsstoornissen. Kinderen dus, die op medische indicatie bij de logopedist terechtkwamen. Zo'n zes jaar geleden introduceerde het NIZW (Nederlands Instituut voor zorg en welzijn) de Hanen-methode in Nederland. Eerst werd de methode uitgeprobeerd bij ouders van kinderen in een klein aantal medisch kleuterdagverblijven. Inmiddels werken op verschillende plaatsen in het land logopedisten met deze Canadese methode. Ze leren de ouders hoe zij dagelijkse bezigheden kunnen gebruiken om het kind met een ontwikkelingsstoornis te helpen met taal en communicatie. Kernwoorden in de methode zijn: Volgen, Aanpassen en Toevoegen. Door het kind te volgen weet je wat het bezighoudt en kun je dat benoemen. Aanpassen doe je door oogcontact te maken - op je knieën - of door actief deel te nemen aan het spel van je kind. Toevoegen betekent vooral 'taal toevoegen'. Een dreumes die bij het zien van een koekje uitroept: 'Koe, koe', kun je helpen door aan te vullen: 'Wat een lekker koekje'. Het NIZW gaf in 1996 het bijbehorende cursusboek 'Praten doe je met z'n tweeën' uit.

De methode was in Canada - en blijkt ook in Nederland - zeer succesvol. Ouders en deskundigen vroegen Manolson of de Hanen-benadering niet zinvol zou kunnen zijn voor ...lle ouders die hun kind willen helpen bij het leren praten. Na een driejarige project met oudercursussen in buurthuizen ontstond de cursusmap 'Jij bent belangrijk!'. En juist om de methode toegankelijk te maken voor lle ouders, is gekozen voor een zeer vereenvoudigde tekst, zo nu en dan dus die zeer grote lettertypen en een veelheid aan illustraties.

In Nederland wil de NIZW deze algemene oudercursus gaan aanbieden aan gezinnen 'waar de mogelijkheid bestaat dat kinderen een ontwikkelingsachterstand gaan oplopen'. In de zogeheten achterstandswijken dus. Op dit moment loopt er een experiment in een wijk in Heerlen. Daar bleek dat een veel breder publiek belangstelling had voor de informatie uit de cursusmap. Ook hoger opgeleide ouders toonden interesse. Dat was voor de NIZW reden om 'Jij bent belangrijk!' in boekvorm uit te geven en het is dan ook bij de boekhandels verkrijgbaar.

Praten en spelen met je kind lijkt voor velen logisch, maar blijkt dat in evenzoveel gezinnen niet te zijn. Omdat ouders zich niet bewust zijn van het belang, of omdat het er door het drukke bestaan bij inschiet. Want veel herkenbare momenten die zo treffend in de strips worden uitgebeeld, gaan over tijdsdruk. 'Kom snel eten' in plaats van 'O kind, wat heb je daar toch'. 'Kom, nu aankleden' in plaats van 'Wil je het rode of het blauwe shirt aan?' Kortom, er valt iets van te leren, voor beide groepen ouders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden