Met het vrije woord verdwijnt de vrije democratie

Inzichten, geselecteerd uit internationale bladen en sites

vox.com

Gaat de sociaal-democratie ten onder aan haar eigen succes? Uit onderzoek blijkt dat juist in de landen die het best scoren als verzorgingsstaat de extreem-rechtse bewegingen het grootst zijn. Kiezers uit de arbeidersklasse en vooral de lagere middenklasse stemmen ultrarechts vanwege hun angst voor immigratie en een aantasting van hun identiteit, niet vanwege economische zorgen. Het neemt dan ook hun zorgen niet weg als je die 'witte' kiezers grotere economische zekerheid biedt. Voor sommigen betekent grotere welvaart juist dat zij zich minder zorgen hoeven te maken over wat er in hun portemonnee zit. En dat zij des te meer inzitten over wie er in hun buurt komt wonen en hun baan kan afpikken. Kan de sociaaldemocratie uit het dal kruipen door alsnog die pijnpunten centraal te stellen? Nee, zegt de Duitse politicoloog Kai Arzheimer, die onderzoek heeft gedaan naar extreem-rechts. Als de sociaaldemocraten hun toekomst zien als een strijd om die rechtse kiezers, zijn er twee mogelijkheden: de verkiezingen verliezen of hun progressieve identiteit verliezen.

carnegieeurope.eu

Stelt Turkije Europa's vrijheid van meningsuiting op de proef? Dit vroeg Judy Dempsey van Carnegie Europe aan een aantal Europese deskundigen. Hun antwoorden zijn allesbehalve eensluidend.


François Heisbourg van de Fondation pour la Recherche Stratégique denkt dat Turkije alleen maar kan winnen. Erdogan speelt het slachtoffer als zijn ministers worden geweerd, en toont zich de sterke leider als, zoals in Frankrijk, zijn ministers wel welkom zijn. Heisbourg vindt ook dat de Europese leiders rommelig hebben gereageerd, zonder poging één standpunt te formuleren. Ze hadden kunnen zeggen dat Turkse ministers tijdens Erdogans campagne niet welkom zijn. "De EU is karakterloos, zegt Erdogan nu."


Koert Debeuf, directeur van het Tahrir Institute for Middle East Policy Europe, waarschuwt voor Europa's dubbele standaard. "Je kan niet 'Je suis Charlie' roepen en vervolgens anderen de mond snoeren." Europa stelt zo zijn vrijheid van meningsuiting op de proef én ondermijnt het fundament van zijn liberale democratie. "De geschiedenis bewijst dat het einde van het vrije woord het einde inluidt van een vrije democratische samenleving."

Financial Times

De wereldgeschiedenis is slechts de biografie van belangrijke leiders, schreef historicus Thomas Carlyle in 1841. Tegenwoordig geloven de meeste historici dat die leiders er minder toe doen. Demografie, klimaat en technologie zijn veel belangrijker. Toch leeft de groteleiderstheorie voort in de journalistiek, klaagt de Britse publicist Simon Kuper. Volgens de media bepaalt Donald Trump onze toekomst. Maar net zoals de afgelopen acht jaar de smartphone veel ingrijpender is geweest dan Obama's beleid, zal ook Trumps bijdrage ondergeschikt zijn. Stel dat hij tot 2024 aan de macht blijft. Tegen die tijd is het virtuele werkelijkheid troef. Zet je VR-bril op en je kunt overal zijn. Rijkelui laten hun slechte genen en organen vervangen en we worden veel ouder. Robots zijn overal en soldaten worden wellicht overbodig; krijgskunst is cyberoorlog. "Trump mag fantaseren dat hij de teugels van de geschiedenis in handen heeft, in feite klampt hij zich doodsbang vast aan het paard dat hem naar een toekomst voert die hij zich niet kan voorstellen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden