Met het vertrek van Jonk is Cruijffs revolutie mislukt

Na adviseur La Ling moet ook Cruijffs trouwste volger weg bij Ajax

Laat het vanwege zijn ziekte met gepaste kalmte en beschouwelijkheid gesteld zijn, met de kanttekening ook dat het - niet alleen daardoor trouwens - van het grootste belang allang niet meer kan zijn. Maar er is niet aan te ontkomen: het vertrek van jeugdopleider Wim Jonk bij Ajax is, na dat van Tscheu la Ling als adviseur, nogal een demasqué voor Johan Cruijff - en zijn revolutie mag daarmee als mislukt worden beschouwd.

Nu ook Jonk het veld moet ruimen, vanwege een 'onoverbrugbaar meningsverschil', zijn Cruijffs voornaamste zetbazen - of zij die daarvoor door moesten gaan - van het toneel verdwenen, de mannen die hij per se had gewild. Cruijff zag in niemand anders dan Ling de directeur van Ajax, maar verscheidene bestuurders achtten hem daar niet geschikt voor. Nadat Cruijff hem via een zijdeur als adviseur alsnog binnen leek te hebben gekregen, stapte Ling weldra zelf op.

Jonk was een Cruijff-volgeling van het eerste uur. Hij stond begin 2011 met Dennis Bergkamp pal achter Cruijff op het parkeerdek van de Arena, toen die daar zijn revolutie predikte. Jonk en Bergkamp zouden de jeugdopleiding naar Cruijffs inzichten hervormen, maar hun wegen scheidden. Ze spraken al maandenlang niet meer met elkaar. Jonk weigerde te vergaderen met Bergkamp, ook assistent bij het eerste elftal, technisch directeur Marc Overmars en trainer Frank de Boer.

Als voorzitter van dit zogenoemde technisch hart slaagde Edwin van der Sar er niet in ze bij elkaar te brengen. Jonk vond dat er enkele onnodige aankopen waren gedaan, gezien de kwaliteit in de jeugd, en er was volgens hem een te groot verschil tussen het spel van het eerste team en dat van de jeugd. Tot aan zijn einde was Jonk daarmee de meest strikte volger van Cruijff en diens geloof dat grofweg alleen zelf opgeleide, bijzondere spelers de club in Europa weer omhoog zouden kunnen helpen.

Jonk sluit nu aan in een aanzienlijke rij, niet alleen van trainers en bestuurders die door Cruijff en consorten werden verjaagd, maar óók van slachtoffers aan de Cruijff-kant. De eerste raad van commissarissen, waarin Cruijff zelf nog zitting had, sneuvelde al vrij snel na tumultueuze twisten, tot in de rechtbank aan toe.

Eerder dit jaar verdween Michael Kinsbergen, een oude bekende die door Cruijff (dan maar) als directeur was voorgedragen. Ook de gelouterde oud-politicus Hans Wijers kon geen orde in de Arena scheppen. Hij kondigde onlangs zijn vertrek aan als voorzitter van de tweede raad van commissarissen in de jaren van de revolutie.

Gisteren schreef de Volkskrant over mogelijk onethisch handelen van Marc Overmars. De directeur zou twee projecten aan hem bekende bedrijven, een van zijn zwager, hebben gegund. Dit zou strijdig zijn met de regels voor een beursgenoteerd bedrijf (als Ajax), maar de club stelde dat Overmars niets onoorbaars had gedaan: hij was niet betrokken bij het besluit tot de toewijzing.

Hoe dit ook zij, het kan niet meer dan een zijpaadje zijn. Maar het beantwoordt (ook weer) aan het beeld van de door Cruijff gedetacheerde oud-voetballers als niet de beste en daarmee kwetsbare beleidsbepalers. Verrassend kan dat niet zijn: Jonk, Bergkamp en Van der Sar hadden weinig tot geen managementervaring, Overmars had uit clubliefde iets bij Go Ahead Eagles gedaan. Het is een voor Cruijff klassieke fout: denken dat oud-topsporters ook op een ander gebied goed zijn.

Daarnaast was Cruijffs suggestie misleidend dat hij nog met iets anders of nieuws in het alom ver ontwikkelde trainen van jeugd zou kunnen komen. Hoe misleidend, dat erkende Cruijff uiteindelijk zelf, maandag in zijn column in De Telegraaf. Er is helemaal geen Plan Cruijff, liet hij daarin optekenen.

Ook dat kon niet verrassend zijn.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden