Coronavirus

‘Met harde aanpak virus is 123 miljard te besparen’

Een teststraat voor ambtenaren in het Duitse Dresden. Duitsland test veel actiever dan Nederland.Beeld REUTERS

Als Nederland actiever dan nu het coronavirus bestrijdt, scheelt dat de komende twee jaar 123 miljard euro. 

Nu het kabinet laat onderzoeken hoe Nederland het coronavirus heeft bestreden, moet ook de vraag worden gesteld wat de economische schade is van huidige strategie. De ‘maximale controle’ waar Nederland aan vasthoudt heeft tot nu toe weliswaar goed gewerkt, maar zou Nederland kiezen voor de aanpak van bijvoorbeeld Denemarken, Oostenrijk of Zuid-Korea, dan scheelt dat de komende twee jaar zo’n 123 miljard euro. Dat zeggen onderzoekers van KPMG en de VU in Amsterdam in een rapport dat dit weekend verschijnt.

Volgens de onderzoekers heeft Nederland nu eenmalig de kans om nagenoeg met het virus af te rekenen. Dan moet het kiezen voor de strategie van indammen. Zuid-Korea deed het, net als China en IJsland. Ook Duitsland bestrijdt het virus met een veel actiever bron- en contactonderzoek. Dat is winst voor de volksgezondheid en daarmee ook voor de economie, is de boodschap van het rapport dat is geschreven door David Ikkersheim, arts en bedrijfskundige en partner bij KPMG en zorgeconoom Xander Koolman van de VU.

Consumentenvertrouwen

Het bedrag van 123 miljard baseren de onderzoekers op scenario’s die De Nederlandsche Bank eerder deze maand publiceerde. DNB gaat er net als de onderzoekers vanuit dat de economie niet zal groeien zolang het virus nog rond gaat. “Dat heeft te maken met consumentenvertrouwen”, zegt Ikkersheim. “Op dit moment kabbelt het virus voort, en zijn de cijfers laag. De vraag is of je dat kunt vasthouden. Die onzekerheid heeft grote impact op het vertrouwen bij consumenten. Zolang het virus rondwaart, zullen zij minder uitgeven.”

De economische afgrond waar menig land in dook, zou volgens sommigen de schuld zijn van de lockdowns. Dat klopt niet, stellen Ikkersheim en Koolman. Zo viel de economie in Amerikaanse staten die geen lockdown hebben gehad net zo ver terug als staten met lockdown. “De restaurants bleven open, maar er kwam niemand”, zegt Ikkersheim. “Dat blijft zo, zolang mensen bang zijn in een restaurant besmet te raken.”

Nederlandse strategie internationaal onbekend

Het besmettingsrisico blijft zolang Nederland vasthoudt aan maximale controle, wat eigenlijk geen echte strategie is, betogen de onderzoekers. Bij Wereldgezondheidsorganisatie WHO is hij in elk geval onbekend. ‘Gewoon’ controleren bestaat wel. Dat is de optie om het virus rond te laten gaan en zo groepsimmuniteit op te bouwen. Daar voelt het kabinet niets voor. Of toch wel? Vorige week zei RIVM-directeur Jaap van Dissel in de Volkskrant, ‘dat je toch immuniteit moet opbouwen’. Eerder lieten andere RIVM-kopstukken zich in vergelijkbare woorden uit, net als leden van het Outbreak Management Team en GGD GHOR-baas Sjaak de Gouw. Volgens de onderzoekers laat het protocol van De Gouw’s GGD’en nog eens zien dat niet eens wordt geprobeerd om het virus te elimineren. Het test- en traceerprogramma is te halfslachtig.

Een tweede strategie die bekend is bij de WHO is die van indammen. “Daar spreekt het kabinet over in de beleidsbrieven”, zegt Ikkersheim. Dus welke strategie kiest Nederland nu? “Als het RIVM denkt dat indammen niet kan, prima, maar dan moet het die opvatting onderbouwen”, zegt Ikkersheim. “Dan wil ik hun modellering zien zodat ik weet waarom wij niet net als Luxemburg of IJsland het aantal besmettingen tot bijna nul kunnen terugbrengen. Wij weten zelf niet voor 100 procent zeker dat indammen lukt. Maar als het wel lukt, dan is er hard bewijs dat de voordelen groot zijn. Alleen daarom moet je het proberen en er al doende achter komen of het lukt.”

Indammen vereist wel actievere maatregelen. Het test- en traceerprogramma zal veel intensiever moeten. Daarnaast pleiten de onderzoekers er onder meer voor om scherper te testen op Schiphol om geen virussen te importeren. Ook zouden Nederlanders op drukke plaatsen FFP1-mondkapjes moeten dragen. Dat zijn de maskers die ook zorgmedewerkers gebruiken. De schaarste aan deze middelen is ondertussen bijna voorbij.

Lees ook:

Modelleur RIVM waarschuwt voor opleving epidemie

Door de versoepeling van de coronamaatregelen stijgt de besmettingsfactor weer. ‘Mensen houden zich minder aan de basisregels.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden