Met halfslachtige pogingen win je vertrouwen Groningers niet terug

Een boerderij uit 1821 van Kasper Wechgelaer heeft schade opgelopen door de aardgaswinning van de NAM.Beeld anp

Het duurde even voordat de onrust in Groningen over aardbevingen als gevolg van aardgaswinning omsloeg in woede. Maar eenmaal boos zijn de Groningers niet zomaar weer in slaap te sussen. Ze voelen zich belazerd en in de steek gelaten. Kunnen de overheid en de Nam hun vertrouwen nog terugwinnen?

Niet op de halfslachtige manier waarop ze dat nu proberen, zo bleek vandaag eens te meer uit het interview met Jacques Wallage in Trouw over het mislukken van de Dialoogtafel. Dit overleg tussen alle betrokken partijen had juist als doel het vertrouwen te herstellen. Maar als een van de twee onafhankelijk voorzitters zag Wallage hoe minister, provincie en gemeenten op cruciale momenten hun eigen gang gingen, terwijl de Nam de dialoog met bewoners, ondernemers, boeren, woningcorporaties, monumenten- en milieubeweging onderging als een verplicht nummer.

'Dan mol je wat je hebt afgesproken'
Verbazing wekken hooguit de felle bewoordingen die Wallage kiest: 'Dan mol je dus wat je met elkaar hebt afgesproken'. Als voormalig staatssecretaris, ex-Kamerlid en oud-burgemeester is Wallage gepokt en gemazeld in het openbaar bestuur, hij weet als geen ander hoe het werkt. Het democratisch experiment waaraan hij gretig leiding gaf, loopt spaak nu zelfs burgemeester Rodenboog van Loppersum - fervent strijder voor de gedupeerde Groningers - de voorkeur geeft aan een simpel adviesorgaan.

Maar een verrassing kan dit niet zijn. Vanaf de eerste boringen naar gas in wat toen nog de Bel van Slochteren heette, inmiddels meer dan vijftig jaar geleden, hebben overheid en Nam zich weinig van de bewoners aangetrokken. De Onderzoeksraad voor Veiligheid stelde begin dit jaar in een vernietigend rapport vast dat veiligheid tot twee jaar geleden geen enkele rol heeft gespeeld bij de gaswinning. Alles draaide om de opbrengsten, risico's werden niet gezien.

Ook bewoners gingen die pas zien toen her en der scheuren in hun huizen ontstonden. De aardbeving van Huizinge, 3.6 op de Schaal van Richter, zorgde op 16 augustus 2012 voor een ommekeer. Woede was er pas toen minister Kamp maatregelen in afwachting stelde van nader onderzoek en tegelijkertijd de Nam toestond meer gas dan ooit op te pompen.

Aangewakkerde ergernis
De bureaucratische en afstandelijke wijze waarop de Nam vervolgens schade afhandelde, wakkerde de ergernis bij de Groningers aan. De oprichting van het onafhankelijke Centrum voor Veilig Wonen - vanaf dit jaar aanspreekpunt voor herstel van schade en verbetering van woningen - kon niet voorkomen dat bewoners en belangengroepen hun toevlucht tot de rechtspraak, bij gebrek aan vertrouwen in de overheid.

Met succes. Half april bepaalde de Raad van State dat uit de vijf clusters in Loppersum - kerngebied van de bevingen - alleen nog in geval van nood gas mag worden gewonnen. Vorige week gaf de rechtbank in Assen aan dat de Nam waardevermindering van woningen meteen moet compenseren als bewoners daarom vragen en niet mag wachten tot de verkoop ervan. Vandaag gaat de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verder met de behandeling van de veertig beroepen (van ondermeer de Groninger Bodembeweging, Milieudefensie, Waddenvereniging, provincie Groningen en enkele gemeenten) tegen het gasbesluit van minister Kamp.

Intussen begint het Gasberaad, dat de plaats van de Dialoogtafel inneemt, zonder Groninger Bodembeweging. Deze bewonersorganisatie ziet geen heil in dit overleg onder leiding van Hans Alders, de dit voorjaar benoemde Nationaal Coördinator Groningen. Tot woede van de GBB liet Alders zich vorige maand ontvallen dat het aardbevinggebied en het aantal te herstellen huizen kleiner is dan eerder gedacht. Geen bemoedigend begin.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden