Met gewone huizen lukt het niet

ANALYSE Meer creativiteit is nodig om vluchtelingen te herbergen

De afspraak op de nationale 'vluchtelingentop' lijkt een staaltje van daadkracht. Gemeenten gaan snel op zoek naar 10.000 woningen voor vluchtelingen met een verblijfsvergunning. Binnen het halfjaar moet deze sobere huisvesting er zijn, kwamen ze overeen met het kabinet. Het zal 'de prop' halen uit de asielzoekerscentra, die voor meer dan een derde worden bevolkt door mensen die wachten op een huis, zei staatssecretaris Dijkhoff. Maar is het genoeg? Nee, verre van.

Die 10.000 woningen vullen hooguit het gapende gat dat er al langer is. Een gat dat gemeenten verplicht zijn binnen 2,5 maand te dichten. Ruim 13.000 mensen, die wachten in azc's, zouden op 1 januari onderdak moeten zijn. Maar de achterstand in het huisvesten van zogeheten statushouders is het afgelopen jaar opgelopen, terwijl de vluchtelingenstroom toenam.

Die achterstand is historisch gegroeid. Ondanks de hete adem in de nek van toenmalig minister Gerd Leers (asiel) en de provincies, die toezicht moeten houden, bedroeg de achterstand eind 2011 al 2000 plekken. Een taskforce drong aan op spoed. Ook toen was het probleem dat er te weinig doorstroming was in sociale huurwoningen en gemeenten de vrijkomende huizen niet allemaal wilden claimen.

'Opnieuw Thuis', een samenwerkingsverband van onder andere het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (Coa), gemeenten en ministeries, benadrukt de noodzaak om zo snel mogelijk onderdak te organiseren. "Mensen kunnen dan de draad oppakken, de taal leren en vrienden maken", zegt 'ambassadeur' Marco Florijn. Maar de kaart van Opnieuw Thuis oogt als een zieke. Van noord tot zuid, van oost naar west vertoont Nederland rode en oranje vlekken van gemeenten die fors tekortschieten bij dat snelle huisvesten. Ze hebben nog niet de helft van de dit jaar toegewezen vergunninghouders, een plek kunnen geven. In Amsterdam is nog geen kwart onder de pannen, in Almere slechts 19 procent.

Hierbij is nog geen rekening gehouden met de nieuwe instroom van Syriërs en Eritreërs, van wie de meesten naar verwachting snel een verblijfsvergunning krijgen. Plus familieleden die nareizen. In zijn prognose houdt Dijkhoff het op nog eens 20.000 statushouders die in de eerste helft van 2016 onderdak moeten krijgen, plus 23.000 in de tweede helft van 2016. Kortom, de gemeenten moeten 56.000 mensen op redelijk korte termijn onderbrengen, vooral in prefab- en containerwoningen en leegstaande kantoren, scholen en kazernes.

Is dat te doen? Niet met 10.000 woningen. Maar de G32, de koepel van grotere steden, ziet mogelijkheden om snel 25.000 tijdelijke woningen te realiseren (ook voor andere woningzoekenden). Aedes, de vereniging van woningcorporaties hebben ze mee. "Als minister Blok en gemeenten meewerken, spugen we in onze handen en lossen we dit op", zegt voorzitter Marc Calon.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden