Met Erasmus sparren over de samenleving

filosoof | De ideeën van Erasmus zijn nog altijd actueel en relevant, toont de 'Experience' over de beroemde Rotterdammer.

Hij woonde er maar een paar jaar, toch kun je in Rotterdam niet om hem heen. Vlakbij waar Desiderius Erasmus werd geboren, staat zijn standbeeld. Verder zijn in de stad onder meer een brug, ziekenhuis en de universiteit naar hem vernoemd. Omdat hij er geboren was, ging de filosoof door het leven als 'Erasmus van Rotterdam', ook al leefde hij langer in Gouda en Bazel.

De gisteren door koning Willem-Alexander geopende 'Erasmus Experience' in de bibliotheek moet het gedachtengoed van 's werelds beroemdste Rotterdammer wat meer onder de aandacht van de bewoners brengen. Gisteren precies 550 jaar geleden werd die namelijk geboren, vermoedelijk op een paar honderd meter van de bibliotheek, naast de Laurenskerk.

Bij de permanente expositie zijn onder meer veertiende-eeuwse exemplaren van de 'Lof der Zotheid' en zijn vertaling van het Nieuwe Testament te zien. De bibliotheek Rotterdam heeft de grootste collectie geschriften van Erasmus in de wereld. Zijn oeuvre is groot: hij schreef in zijn leven zo'n honderd boeken.

Bij de experience, in een hoek op de derde verdieping van de bibliotheek, kun je ook in discussie met Erasmus. Wat heeft die bijvoorbeeld te zeggen wanneer je hem voorhoudt dat 'oorlog onvermijdelijk is'? Of dat je vindt dat samenleven begint met taal? Daar blijkt de denker het niet helemaal mee eens: het is vooral belangrijk wat je dóet. Heel Rotterdams: geen woorden, maar daden.

Volgens conservator Adrie van der Laan is het belang van Erasmus na 550 jaar onverminderd groot. "Erasmus schreef over mensen. Over wezenlijke aspecten: wat ze voelen, denken, willen. En dat is in alle tijden relevant." Hij haalt er een recent voorbeeld bij: minister Asscher beklaagde zich begin dit jaar over ruwe omgangsvormen op sociale media. "Dat is typisch een thema van Erasmus. Hoe gedraag je jezelf naar anderen toe?"

Ook burgemeester Ahmed Aboutaleb zegt bij de opening dat hij geïnspireerd is door Erasmus. "Ik heb in de moderne tijd grote problemen met de term 'tolerantie'. Tolerantie lijkt vaak te betekenen: zolang ik geen last van je heb, mag ik je negeren. Zo komen mensen met de rug naar elkaar toe te staan." Erasmus riep mensen op hun eigen 'waarheid' te relativeren, zegt Aboutaleb. "Accepteer dat een ander zijn eigen waarheid vormgeeft."

Volgens Aboutaleb is er 'meer dan ooit een echte Erasmus nodig': "Uit het werk van Erasmus zijn nog heel veel lessen te trekken. Onder heel veel gekozen wereldleiders heb ik er nog niet één gevonden die het lukt om in deze tijd een natuurlijk leider te zijn, zoals Erasmus dat in zijn tijd was."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden