Column

Met enig onbehagen bekijk ik het boerkini-schouwspel

Abdelkader BenaliBeeld Maartje Geels

De zomer brengen we door in Tanger. Amber is bijna twee. Wij trekken erop uit naar het Menar Acquapark, een zwembadcomplex waar men plonzen, roetsjen en duiken kan zoveel men wil. Het zwembad heeft een prachtig uitzicht over de baai van Tanger, maar het zijn vooral de bezoekers die mijn aandacht trekken. 

Het zwembad hanteert stevige prijzen waardoor vooral Marokkanen uit het buitenland en de middenklasse hun weg hiernaartoe vinden. Veel jongeren. Er wordt gebaad, er wordt geflirt en er wordt in de zon gebakken. Vrouwen met hoofddoeken, vrouwen in bikini. Marokko wordt liberaler, Marokko wordt conservatiever. Een pluriform land.

Wanneer ik met Amber richting het kinderbad loop, tref ik daar een jongedame in boerkini aan. Ze ligt in het water als een aangespoelde zeehond, wel een heel charmante. De liberaal in mij omhelst deze geweldige verrijking van de badcultuur. Een rubber omhulsel waardoor ook de orthodoxe moslima volledig kan deelnemen aan de zomercultuur. De boerkini heeft haar individuele vrijheid vergroot. Schaapachtig kijkt ze naar de bebaarde man tegenover haar. De echtgenoot. Er is hier sprake van een ontdekkingsmomentje. Samen eropuit op een plek waar de dresscode hen anders had tegengehouden.

Vrijheid

Toch begint ook het onbehagen in me te groeien. Ze confronteert me met mijn liberale gespletenheid. Aan de ene kant kan ik deze vrijheidsbeleving alleen maar toejuichen, iets in mij zegt dat het niet klopt. Wat als de boerkini een middel wordt tot sociale druk waaraan bikinivrouwen zich aan gaan confirmeren? Maar ik ben in een moslimland waar juist islamitische vrouwen kunnen dragen wat ze willen zonder last te hebben van de paternalistische, westerse blik. Bij elke verandering van blik moet ik mijn vrijheidsoordeel aanpassen. Ik word er gek van. De Amerikaans-Arabische politicoloog Shadi Hamid schrijft hierover in een aardig artikel in The Atlantic van vorige week. Samen met zijn liberale islamitische familie bezoekt hij het strand van Massachusetts waar ze voor het eerst een moslima in boerkini zien. De reacties van de blanke Amerikanen om hen heen gaan van afkeurend tot respectvol. Voor Hamid is de boerkini de weerspiegeling van de vrijheid van het liberale Amerika. Of zoals een omstander zegt: “We zijn geen Frankrijk”, waar de boerkini verboden is. “Alleen met deze relativerende houding kan de pluriforme samenleving behouden blijven”, resumeer ik Hamid. Mijn relaxte blik op de boerkini houdt de multiculturele samenleving bij elkaar.

En toch voelde ik onbehagen bij mijn tolerantie, alsof iets in mij zich er hevig tegen verzet. Is het liberalisme zo vrijblijvend? Wat als al die vrouwen een boerkini gaan dragen en het van het individueel naar groepsfenomeen gaat? Hamid zet hier tegenover dat op veel plekken in de islamitische wereld de boerkini in zwembaden verboden is. Hij vertelt over een jazzcafé in Cairo waar zijn gehoofddoekte vrienden niet naar binnen mochten. Discriminatie of deurbeleid? In zo’n wereld wilde hij niet leven. Dan liever het lakse Amerika met zijn vrijheid voor velen. Deze spagaat die ik beleef brengt de liberaal in mij danig in de problemen. Plotseling is die vrijblijvendheid die ik voelde weg. Mijn liberalisme wordt een geloofsbrief. Iets dat verdedigd moet worden. Hamid vertelt me dat ik mijn liberale harnas moet uittrekken. Iets minder fanatiek, iets meer onverschillig. Zoiets.

Het moment dat ik me omdraai omdat Amber me roept voor een volgende roetsj van de glijbaan ben ik bevrijd van alle aandrang tot scherpslijperij. Wat ik met dat gevoel aan moet, weet ik nog niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden