Met een paar designmeubels heb je nog geen designhotel gemaakt

In april ging in Amsterdam het NL-hotel open, een nieuw designhotel, aldus de aankondiging. Achter de veelbelovende naam bleek een miniatuur hotel schuil te gaan, met slechts 10 kamers waarvan sommige zo klein dat een weldoorvoede toerist met flinke koffers er acute claustrofobie zou kunnen krijgen. Heel Nederlands, dat wel.

Aan ontwerper Edward van Vliet heeft het niet gelegen, hij heeft zijn stempel op de Amsterdamse pijpenlaatjes weten te drukken door stoffering, verlichting, vloeren, en meubels.

Maar wat is een designhotel? Wie op sites als www.trendyhotels of www.designhotel kijkt, wordt als designliefhebber niet veel wijzer. Je kunt overnachten in een voormalig klooster, weeshuis, school of elektriciteitscentrale, en ook een havenkraan en vuurtoren behoren tot de mogelijkheden – alles onder de noemer van design, want wat niet standaard of klassiek is wordt al snel design genoemd. Maar in hoeverre dit soort locaties met behulp van designers zijn ingericht, en wat hun bemoeienis is geweest, is onduidelijk.

Sinds de Franse ontwerper Philippe Starck en de Amerikaanse ondernemer Ian Schrager eind jaren tachtig begonnen met het totale design van vijfsterrenhotels (1988, Royalton Hotel, New York) en dit een groot succes bleek, is het designhotel – of wat daar voor doorgaat – niet meer weg te denken uit onze hedonistische samenleving, het zijn de kathedralen van de vrijetijdscultus.

Maar tussen Starcks virtuoze hand en de behendig shoppende hotelondernemer ligt een wereld van verschil. Met het aanschaffen van wat designmeubels ben je nog geen designhotel. Voor het predikaat designhotel zou eigenlijk het hele concept van het hotel vanaf een vroeg stadium doortrokken moeten zijn van de ideeën van een ontwerper met visie, een totaalconcept dat tot in de kleinste details is doorgevoerd. Philippe Starck creëert fantasierijke en speelse omgevingen, een soort ensceneringen waarin iedereen (die het kan betalen) zijn eigen sprookje kan dromen.

De Engelse Anouska Hempel is ook goed voor het creëren van ’stage-sets’. Zij deed de inrichting van het Amsterdamse The Dylan, met zware gordijnen, stofferingen, kussens, lambriseringen, kwasten, strepen en ruiten. The Dylan is tot in het kleinste detail vormgegeven, in stijlen die uiteenlopen van romantisch en klassiek (zelfs classicistisch) tot strak en zakelijk en daaroverheen is een overheersende ’Hempel-saus’ gegoten. Met hedendaags design heeft dit weinig te maken, toch staan haar hotels wel bekend als designhotels.

Het eerste hotel in Nederland dat brak met de gangbare hoteltraditie is Hotel New York in Rotterdam. Sinds 1993 gevestigd in het gebouw van de Holland Amerika Lijn, voldoet het nog steeds aan de behoefte van het publiek. Onder leiding van Dorine de Vos is een hotel gecreëerd dat een eigen sfeer ademt. De kamers kregen design en tweedehands meubels, bijzondere vloertapijten en excentriek betegelde badkamers, maar er zijn geen opdrachten aan designers verstrekt. De eclectische, informele stijl vloeit samen met de architectuur en geschiedenis van het pand. Geen designhotel, wel een hotel als totaalbeleving.

Heel anders ging dat 11 jaar later bij het Lloyds Hotel, in een gelijksoortig voormalig landverhuizerhotel uit 1921, in het Oostelijk Havengebied in Amsterdam. Het pand werd door architectenbureau MVRDV verbouwd, en bekende designers en kunstenaars als Christoph Seyferth, Atelier van Lieshout, Claudy Jongstra, Richard Hutten en Ineke Hans werden bij de inrichting betrokken. Suzanne Oxenaar, een van de vier initiatiefnemers en artistiek directeur van het Lloyd, wil het liever geen designhotel noemen, omdat het uitgesproken karakter en de beladen geschiedenis van het gebouw gerespecteerd werden. Wel werd er door middel van de designopdrachten een krachtig eigentijds gebaar aan toegevoegd, zodat het gebouw ook naar de toekomst verwijst. Maar daarnaast lieten ze dekens maken in Polen (verwijzend naar de vroegere emigranten) en zijn meubels van De Bazel gebruikt.

Echte designhotels hebben niet altijd een positief imago, ze worden als onpersoonlijk, dwingend en onpraktisch ervaren. In Maastricht hebben Hotel La Bergère, het Kruisherenhotel en Hotel Derlon daar helemaal geen problemen mee; ze maken alledrie aanspraak op het predikaat designhotel. La Bergère noemt zich zelfs het eerste designhotel van Nederland, terwijl het Kruisherenhotel winnaar is van The European Hotel Design Award 2005. Het laatste hotel is het spectaculairste van de drie. Interieurarchitect Henk Vos is erin geslaagd een 15de-eeuws klooster met kerk, een monument, op zo’n manier te verbouwen en in te richten dat oud en nieuw wonderlijk in elkaar overlopen. Er ontstond een volledig zelfstandig pand binnen de historische muren, terwijl kapellen ingericht werden als loungeplek, en een glazen lift tot een haast sculpturaal element in de historische context wordt. De royale lichtobjecten, en koperen toegangssluis die Ingo Maurer voor dit hotel ontwierp zijn even sculpturaal als dramatisch en sfeerbepalend.

Misschien komen de Lute Suites in Ouderkerk aan de Amstel nog het meest in de richting van een echt designhotel, waar één ontwerper een onmiskenbaar stempel op heeft gedrukt. Marcel Wanders is verantwoordelijk voor de renovatie en inrichting van de 18de-eeuwse arbeidershuisjes van de voormalige kruitfabriek. In de 7 luxe hotelsuites, allemaal anders, met eigen voordeur, living, badkamer en slaapkamer, kitchenette en wijnkast, is zijn hand overal aanwezig. Meubilair, lampen, vloeren, wanden en badkamers zijn van topontwerpers en -firma’s als Jurgen Bey, Maarten Baas, Bert Jan Pot, Tord Boontje, Boffi en Bisazza – het avontuurlijke, speelse design voert de boventoon. De suites bieden geen 24-uursreceptie maar wel privacy en maatwerk. Het is Lute’s ideaal om dit soort suites ook in Amsterdam in te richten maar helaas vindt hij de gemeente met allerlei regelgeving op zijn weg. Toch heeft hij al bewezen dat dromen werkelijkheid kunnen worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden