Met een mishu valt niet te spotten

Eerst gingen de maîtresses in de ban. Daarop volgden verwendinertjes in exclusieve restaurants. De dienstauto mocht al een tijdje niet meer. En dit alles was slechts het voorspel voor de klap die de anti-corruptiecampagne nu voorbereidt: het nieuwe doelwit is de secretaris, in het Chinees mishu.

Dat klinkt als een onbeduidend type dat notuleert en redevoeringen uitprint. Dat doet de mishu officieel ook, maar hij - meestal zijn het heren - is zoveel meer. Niet-ingewijden zien hem over het hoofd; een onopvallende man, die aan de bankettafel een neutrale plaats inneemt. Zal wel niet belangrijk zijn, hoef ik geen aandacht aan te besteden, denken zakenmensen dan.

Een avondje eten, drinken en vleien met een hoge ambtelijke pief zet echter weinig zoden aan de dijk. Zo'n leider is gewend aan slijmerige smeekbeden om een miljoenenproject goed te keuren en hij is de zakenman weer vergeten bij het verlaten van het restaurant. Nu komt de mishu in beeld. Die is belangrijker dan zijn baas, want hij kan zorgen dat de zakendeal niet vergeten wordt. Bijvoorbeeld door de vervolgstap - kleine attenties in de vorm van Zwitserse horloges, willige dames of dure flessen cognac - discreet naar de hoge functionaris te sluizen.

Hij is voorbehouden aan provinciale leiders en hoger, maar regels zijn er om te negeren vinden veel ambtenaren; 95 procent procent heeft een mishu. Zelfs om een boertige ondervoorzitter van een milieudienst in een vaag provinciestadje hangt op zijn minst een nietszeggend type als mishu.

De mishu is een persoonlijke benoeming, zonder sollicitatieprocedure. De keuze valt dan ook op diegene die de aardigste cadeautjes binnenhaalt voor de ambtenaar. Daar begint de corruptie, die eindigt met een promotie. Want zo'n mishu wil na vele jaren trouwe dienst en zwijgen over illegale dealtjes hogerop, en hoe meer smeergeld hij op dan in de zakken van zijn baas tovert, des te machtiger zijn nieuwe positie.

Les een: maak nooit een mishu tot vijand, op welk niveau dan ook, want je komt hem altijd weer tegen, en meestal is hij dan machtiger dan hij was toen hij een hekel aan je kreeg.

Les twee: herken de mishu tijdig en verwen hem met vriendelijkheid in alle mogelijke vormen.

Nu lijken de laatste uren van al die mishu te hebben geslagen. Persbureau Xinhua haalde een donderpreek van president Xi Jinping uit de mottenballen, getiteld 'de arrogantie van de mishu'. "Denk maar niet dat regering en leiders jou de hand boven het hoofd houden en je je van alles kunt permitteren."

Snel vegen gemeenten en provincies nu hun personeelsbestand schoon, maar dat is eerder vertoond. Provincie Sichuan heeft in 2003 tweeduizend mishu-banen geschrapt. Twee jaar later deed de provincie precies hetzelfde, want de mishu zijn onuitroeibaar: ze waren gewoon weer benoemd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden