Met een hond maak je vrienden

Willemien, Sharita, Marta en Nanouk met hun hondenBeeld Shody Careman

In de Utrechtse wijk Lombok is een uitlaatplek, ‘het eilandje’, waar honden een verbindende factor blijken voor de buurt. Babette Rijkhoff legde contact met vier vaste bezoekers.

Als je in de Utrechtse wijk Lombok langs de oude houtzaagmolen en de kinderboerderij loopt, kom je uit bij het Molenpark. Een park aan het water. Hier spelen kinderen in de voetbalkooi en lopen mensen met hun hond. Bijna alle hondenuitlaters steken de sloot over via een van de twee ijzeren bruggetjes, om uit te komen op ‘het eilandje’. Een van de weinige plekken in Lombok waar de hond los mag. Het eilandje is niet groot, zo’n 15 bij 40 meter. Aan de rand van het water staan een paar flinke bomen waar de honden omheen rennen en de baasjes zitten, op het rode bankje - met z’n vieren is het proppen - of op de tegels ernaast.

Als er ’s zomers een stel komt aanlopen en een picknickkleed uitspreidt op het gras, moeten de hondenbezitters altijd een beetje lachen. Want overal ligt poep. De meningen over het opruimen van de poep zijn verdeeld. De een zegt: “Nee joh, laat liggen, daar betaal je toch hondenbelasting voor?”, terwijl de ander het opruimt omdat die niet wil dat iemand erin gaat staan.

Het eilandje kent een vaste groep van zo’n vijftien baasjes met kleine en grote honden, rashonden en vuilnisbakken. Elke middag rond vijf uur komt iedereen hier samen. Met temperaturen rond het vriespunt houdt niemand het lang uit, maar op wat minder koude dagen blijven de meesten hier wel een half uur tot een uur hangen.

De mannen trouwens niet. Die zorgen dat ze zo snel mogelijk weer weg zijn, die hebben geen zin in al dat geklets over de buurt en al die persoonlijke verhalen. De meeste vrouwen - jong en oud, wit, gekleurd, Hollands, Spaans, Italiaans, Surinaams - vinden het daarentegen heerlijk.

“Met een hond krijg je nieuwe vrienden”, zegt de Spaanse Marta Mestres Portavella die hier sinds drie jaar dagelijks komt. Zeven jaar geleden verhuisde ze van Barcelona naar Utrecht om bij haar grote liefde Remco in te trekken.

Het grootste verschil tussen Spanje en Nederland was het sociale contact in de buurt. “In Barcelona kletst iedereen met elkaar op straat, maar de eerste paar jaar dat ik in Nederland woonde was het alleen ‘hoi’ en ‘doei’ van de buren. Toen we een hond namen veranderde dat. Iedereen begon opeens vragen te stellen en zelf verhalen te vertellen.” Hè, hè, dacht Marta. Eindelijk gaan we kletsen.

“Bij de hondenclub” - zo noemt Marta de bezoekers van het eilandje - “houdt iedereen van praten. Het is een soort therapie. Ik zie hier ook veel eenzame mensen naartoe komen voor een praatje. Ook een vrouw van wie de hond was overleden, bleef hier nog af en toe komen om de nieuwtjes uit de buurt te horen en bij te kletsen.”

Stadswijk

Lombok is de bekende Utrechtse multiculturele wijk met Turkse en Marokkaanse groenteboeren, bakkers en slagers, met een ouderwetse Nederlandse kiosk die loten, sigaretten en tijdschriften verkoopt, een wijnhandel en de enige en misschien wel laatste paardenslager van Utrecht.

Het is de wijk waar ambtenaren van het dichtbij gelegen stadskantoor een Turkse pizza halen als lunch. De wijk waar veel yuppen, milieubewuste jonge gezinnen, autochtone Utrechters, Marokkaanse en Turkse Nederlanders en studenten wonen. De wijk met een fonkelnieuwe reuzenmoskee en een kerk in dezelfde straat. Die van oorsprong katholieke kerk staat trouwens te koop, te weinig mensen maken er gebruik van. De moskee is populair bij Turkse Nederlandsers in de wijk. Overlast van hangjongeren, drugsdealers en asociale automobilisten is er ook. En daar wordt uitvoerig over gesproken op het eilandje.

Terwijl labrador Bella achter de bal van bordercollie Kees aanrent en de prullenbakken door de gemeentereiniging worden geleegd, spreken Willemien Geenen en Sharita Soedamah over de auto-inbraak, onlangs in de wijk. Willemien komt bijna dagelijks naar het eilandje. Net, want hond Kees is nog maar negen maanden. Er ging een wereld voor haar open. Ze woont al vierenhalf jaar in deze buurt, maar spreekt nu met mensen die ze nooit eerder was tegengekomen.

En door met zoveel mensen contact te hebben, hou je als vanzelf ook een oogje in het zeil met z’n allen. “Laatst deed ik een rondje met Kees, terwijl de regen met bakken uit de hemel kwam. Er zaten wat mensen onder de overkapping.” Het waren twee vrouwen met hun honden, samen met twee jonge jongens uit een jeugdopvang in Zeist. De jongens waren een stuk gaan lopen en toen was het weer omgeslagen. Ze hadden geen geld of telefoon bij zich, dus hebben de vrouwen gebeld, om te kijken wie ze kon ophalen. Ze bleven de jongens gezelschap houden tot ze werden opgepikt.

“Dat vind ik mooi”, zegt Willemien. “Ik denk dat de hondenbezitters een belangrijk onderdeel zijn van de wijk.”

Lees hieronder over de vier geportretteerden.

'Er is altijd wel iemand die op Bella wil passen'

Sharita met BellaBeeld Shody Careman

Sharita Soedamah (42) & Bella

“Ik heb een tijd in Rotterdam gewoond, een gave stad. Maar toch zijn we naar Utrecht verhuisd omdat we het fijn vinden dicht bij onze vrienden te wonen. Ik hou gewoon van mensen. Ik vind het ook fijn om goed contact te hebben met mijn buren.” Als ze aan haar collega’s vertelt wat ze allemaal doet met haar buren in Lombok dan zijn ze verbaasd. “We houden borrels, halen eten bij elkaar af en elk jaar hebben we een straatfeest. Ik heb een whatsappgroep opgezet met buurtgenoten, waar inmiddels 44 mensen in zitten. We appen over van alles. Als iemand stoelen nodig heeft voor een feestje, als iemand z’n kat kwijt is, waar de borrel is of wie er allemaal mee wil doen met zonnepanelen. Ook zit ik in een bewonerscommissie om mee te denken over de buurt. En dan merk ik wel dat we hier, zo vlak bij de Rijksmunt, aan de leuke kant van Lombok wonen.”

“Mensen aan de andere kant van de wijk hebben veel meer overlast. Junks die staan te spuiten in de straat, of kinderen die lachgaspatronen vinden.” Die zijn er veel in Lombok, kinderen. “We hadden zelfs een straatooievaar die van huis naar huis ging als er weer een kindje was geboren. Die ooievaar was er al vanaf de jaren zeventig, maar op een gegeven moment is dat ding kwijtgeraakt. Kinderen zijn een verbindende factor in de wijk. Ze zijn heel open, lopen overal naartoe. Net als de honden.” Sharita vertelt dat er veel mensen in de buurt wonen die duurzaam leven.

“Er wordt veel gebruikgemaakt van SnappCar, waarbij je een auto huurt van een particulier. En ken je Thuisafgehaald? Dat is een website waarop je kunt zien wie er in de buurt een maaltijd te koop aanbiedt. Ik vind het zelf ontzettend leuk om in de keuken te staan, dus dan kook ik Indiaas of Surinaams en zet ik dat op de site. Je verdient er helemaal niks aan, maar het leuke is om al die mensen over de vloer te krijgen. En Bella komt iedereen vrolijk kwispelend tegemoet. Als we beiden moeten werken, brengen we Bella naar de crèche. En in de wijk wonen trouwens ook veel hondenliefhebbers die zelf geen hond hebben, dus er is altijd iemand om op te passen. Zo fijn.”

'Ik besprak op het hondeneiland zelfs mijn kinderwens'

Willemien en KeesBeeld Shody Careman

Willemien Geenen (31) & Kees

In de gang van het huis van Willemien staat een bakje water. “Dat is voor de pootjes van Kees”, legt Willemien uit. “Het is om het strooizout van haar pootjes te spoelen. Als we niet spoelen, dan likt ze het er zelf af en dan krijgt ze veel te veel zout binnen, wat slecht is voor haar nieren. Ik wist dat ook niet hoor, iemand op het hondeneiland vertelde het mij.” ‘Het eiland’ is voor Willemien een nieuwe plek in de buurt waar ze al vierenhalf jaar woont. “Kees is nog maar negen maanden, dus ik kom er nog maar net. Ik spreek mensen die ik nooit eerder ben tegengekomen. Je krijgt een band met elkaar en je voert al snel diepgaande gesprekken.

“In het begin ging het natuurlijk vooral over Kees en haar opvoeding, maar later volgden ook vragen over werk, liefde en de keuzes die je in het leven maakt. Zo kwam bijvoorbeeld ook de vraag op of ik een kinderwens heb. En dan vertel ik dat ik geen kinderen kan krijgen. Ik ben namelijk al in de overgang. Mensen schrikken vaak als ik het vertel. Maar juist vanwege dat taboe wil ik het gewoon vertellen.”

Ondanks de twijfel over haar kinderwens was het toch even slikken dat de keus voor haar werd gemaakt. Maar ze zag al snel allerlei mogelijkheden.

“Het geeft een zekere vrijheid en dan ga je andere keuzes maken. Zo besloten mijn vriend en ik om Kees te nemen en heb ik mijn droom gerealiseerd, ik heb nu een online galerie. Iemand anders van ‘het eiland’ helpt mij weer aan een nieuw netwerk terwijl ik haar adviseer bij het in de markt zetten van haar sieraden. Zo kun je veel voor elkaar betekenen.”

'Anderen bleken ook weleens gestruikeld in het leven'

Nanouk en FloriBeeld Shody Careman

Nanouk te Loo (46) & Flori

Als de bel gaat springt Flori op van haar stoel en met haar mollige lijfje rent ze naar het bezoek toe. “Ze gedraagt zich als een peutertje”, glimlacht Nanouk te Loo. Dat gedrag is Nanouk wel gewend. Tweeënhalf jaar geleden had ze hier een kinderopvang aan huis. “Ik had zelf geen kinderen, dus het leek me leuk. En dat was het ook. Ik had een koelkast vol melkjes, jasjes in de kast, er stonden van die kleine bedjes, ik had lades met liga’s en dozen vol spelletjes. Maar het was ook best zwaar alleen. Omdat ik op een gegeven moment maar bleef poetsen ben ik met Flori op mijn slaapkamer gaan wonen.”

Toen ze door verandering van de kinderopvangvergoeding minder aanmeldingen kreeg en werd geveld door een heftige kaakontsteking, sloeg de twijfel toe. Ga ik stoppen of eet ik gewoon minder, vroeg ze zich af. “Misschien moet ik even op m’n tanden bijten, dacht ik. Inmiddels had ik schulden en dat wilde ik oplossen. Als je stopt, kun je niks oplossen. Maar goed, van weinig eten en weinig rust word je ziek.” Nanouk stortte in toen er bij haar werd ingebroken. De dief had haar telefoon gestolen en Nanouk draaide op voor de enorme telefoonrekening. Ze was failliet. Zowel fysiek als geestelijk.

Inmiddels is dit nu tweeënhalf jaar geleden en langzaamaan voelt ze weer wat energie in haar lijf terugkomen. Onlangs heeft ze een opleiding tot meubelmaken afgerond. “Wat hielp was dat ik mijn ervaring op een gegeven moment ben gaan delen met de mensen op ‘het eiland’, ondanks dat ik mij ervoor schaamde. En dan blijkt dat anderen ook weleens zijn gestruikeld in het leven.”

'Met een hond integreer je beter, merk ik als Spaanse'

Marta en JanaBeeld Shody Careman

Marta Mestres Portavella (43) & Jana

“Ik had een grote change in mijn leven nodig”, vertelt Marta. “Ik woonde in Barcelona en werkte als docent Spaans op een middelbare school. Ik wilde de grote stad uit en zat tegen een burn-out aan. Toen leerde ik Remco kennen. Een Nederlandse man. Hij was rustig, totaal het tegenovergestelde van de Spaanse macho’s waarbij je als vrouw altijd op de tweede plek komt. Maar hij kwam uit een lange relatie, net als ik, dus het duurde nog twee jaar voordat de vonk écht oversloeg.” Inmiddels woont Marta zevenenhalf jaar in Utrecht. Bij Remco. Ze werkt als yogadocent en geeft Spaanse les. Zowel thuis als op een taalschool. “Ik ben hier niet alleen voor hém gekomen. Ook voor mezelf. Barcelona is mooi, maar groot en stressvol en Utrecht is een klein stadje. Hier doe je alles op de fiets. Ik kijk naar buiten en zie de eendjes, de bomen. Ik hou van de rust.

Drie jaar geleden namen we een hond, want we voelden toch een leegte omdat we geen kinderen hadden. Met een hond integreer je veel beter, je praat opeens met veel meer mensen.” Sinds een paar maanden hebben Marta en Remco een pleegkind van twee in huis. “Dan krijg je nog veel meer aanspraak dan met een hond. Mensen willen weten hoe het zit. ‘Ik heb je helemaal niet zwanger gezien’, zeggen ze dan. Heel nieuwsgierig. Het is hier net een dorp binnen een stad. Maar wel leuk, hoor.” Op het moment komt Marta even wat minder bij ‘het eilandje’. “Alle aandacht gaat uit naar de jongen.” En Jana? “Die is een beetje jaloers.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden