Met een heer op leeftijd over de wallen van Hulst

Op zondagen is het 'sochtends heerlijk rustig in Hulst, terwijl het er 'smiddags bruist. Vooral Belgen komen op de winkels af, die om één uur opengaan. Ook op maandag (marktdag) bezoeken veel Vlamingen Hulst. Vroeger was dat vooral vanwege de liefst 17 seksshops die Hulst op zeker moment telde, maar die tijd is voorbij. Er zijn nog zes erotische winkels over.

De auto kun je het best parkeren in een van de bolwerken rond het voormalige vestingstadje. Je bent dan in een mum van tijd in het centrum, de start van onze wandeling. Met een bezoek aan de basiliek, een terras, een huiskamerkroeg en een restaurant trokken wij voor Hulst de hele dag uit. Voor het streekmuseum hadden we geen tijd en evenmin zagen we kans 'het strand van een miljoen jaar oud' (een groeve met pleistoceen zand in woonkern Nieuw-Namen) aan te doen. Voor wie Hulst en omgeving goed wil leren kennen is een dag veel te kort. Hoogste tijd onderhand om eens te gaan wandelen.

Het beginpunt is de Grote Markt. We beschikken over een VVV-kaartje met wandelroute, maar door een ontmoeting met een heer op leeftijd, loopt het anders. Die heer is Willem Frederik van Olffen(84), oud-leraar en jarenlang actief als stadsgids, tot zijn leeftijd dat niet meer toeliet. We zijn de VVV-route amper begonnen, of we lopen hem en zijn vrouw Tilly in de Gentsestraat tegen het lijf. We drinken samen koffie en gaan een halfuur later opnieuw op pad, dit keer gevoed met tips en anekdotes die niet in de gidsjes staan.

Op de Grote Markt valt op dat het stadhuis in de steigers staat. Het pand uit 1534 wordt in de oorspronkelijke staat teruggebracht. Binnen hangt een schilderij van Cornelis de Vos, 'Gezicht op Hulst' (1628). Via de Gentsestraat komen we bij de Gentsepoort, een van de vier stadspoorten. Links zien we het monument van Reynaert, de hoofdpersoon in het dierenepos 'Van den Vos Reinaerde'. In het verhaal zouden diverse plaatsnamen naar Hulst verwijzen, vandaar dat de stad zich Reynaertstad noemt en daaromtrent tal van evenementen organiseert, met de Reynaertfeesten (het laatste weekend van augustus) als hoogtepunt.

We beklimmen de stadswal en volgen het wandelpad tot de Keldermanspoort. Het stuk tussen het Oude molen Bolwerk en het Doelen Bolwerk biedt een aardig gezicht op Hulst, met moderne huizen tegen een middeleeuws decor. Vakwerk van de architect, heel andere koek, naar onze smaak, dan dat van de collega die in 1956, samen met kunstenaar W.Reijers, de Willibrordus Basiliek van een betonnen spits voorzag. De Poolse bevrijders schoten de oude er in 1944 af om de Duitsers een riante uitzichtpost te ontnemen. Hoe de spits er vroeger uitzag is links vooraan in de kerk nog op een oude foto te zien.

Tussen het Galge Bolwerk en het Molen Bolwerk zien we een eilandje, dat vroeger als bruggenhoofd diende. Hier ergens, weet de oude heer Van Olffen te vertellen, zou een geheime tunnel, dwars onder de bebouwing door, naar het centrum moeten lopen. Voor de veiligheid werd de tunnelingang zo'n veertig jaar geleden dichtgemaakt. Iets verderop is het Molenbolwerk. De ronde stellingmolen is 'szondags gratis toegankelijk voor het publiek. Juist als wij arriveren, zet de molenaar de wieken in beweging.

We komen bij de Keldermans poort, een in 1506 gebouwde dubbele poort op de plek waar toen de haven lag. Door de poort voeren schepen de stad in om aan te meren langs de bierkaai of de vismarkt. De haven slibde echter dicht en de poort verloor haar functie. Na jaren onder de grond te hebben gelegen, werd de poort onlangs gerestaureerd. Er staat, helaas, een hek omheen. Wie de poort van dichtbij wil bekijken, moet eerst naar de VVV (Grote Markt21, 0114-389299).

We verlaten de stadswal en lopen door de Bierkaaistraat. De rechterzijde was vroeger de haven. De andere kade heet nu Overdamstraat. Onder de huizen bevinden zich volgens de heer Van Olffen reusachtige kelders. Ook het anker op de vismarkt herinnert eraan dat hier ooit een haven was. We lopen door de Steenstraat en zien op nummer 14 een oude kloosterpoort. De monniken van de abdijen van Baudeloo, Duinen en Cambron hebben door inpolderingen veel land op het water gewonnen. Ten tijde van de hervorming kerkten de katholieken in België of in de schuilkerk die in een oude boerderij was ingericht. Waar de boerderij stond is nu een supermarkt. Het Mariabeeldje uit de schuilkerk staat tegenwoordig in de basiliek.

Op Steenstraat28 is sinds 1976 het streekmuseum 'De vier ambachten' gevestigd. Eerder was het pand een gevangenis, vluchthuis voor kloosterlingen, lommert, jeneverstokerij en dokterswoning. De straat uitlopend komen we weer op de Grote Markt. We gaan direct door naar de basiliek van de Heilige Willibrordus, waarvan de oudste delen stammen uit 1200. De huidige vorm is van na een grote brand in 1468. Binnen is nog goed te zien dat het gebouw in de Franse tijd als simultaankerk werd gebruikt door protestanten én katholieken. In 1929 kochten de katholieken het gebouw en werd de scheidingsmuur afgebroken. Enkele jaren geleden werd de basiliek voor ruim 5 miljoen euro gerestaureerd. De plaatselijke middenstand en de bevolking brachten een groot deel van het geld met kleine beetjes bijeen.

Weer buiten, dorstig op weg naar een terrasje, valt ons een fraai kunstwerk op, gemaakt door Chris Ferket. 'Als de vos de passie preekt', heet het. Aan de sluwe vos valt in Hulst niet te ontkomen. Ook de apotheek ertegen over, de winkeliersvereniging, het winkelcentrum (en nog veel meer) zijn naar Reintje vernoemd. Op het terrasje bestellen we Javabier, de lokale specialiteit. In Hulst weten ze wat lekker eten en drinken is, ,,en dronkelappen hebben we hier niet'', verzekert de heer Van Olffen. ,,Laatst met carnaval heb ik er maar twee gezien en die konden zelf nog naar huis.''

Wij hebben slechts één Javabier gedronken, dus pakken we de auto voor een uitstapje naar het Verdronken Land van Saeftinghe. Via Zandberg, Graauw en Duivershoek bereiken we het getijdenhaventje Paal. Het uitzicht is er geweldig, maar voor informatie over het 3500 ha metende natuurgebied moeten we naar het bezoekerscentrum in Emmadorp. Tot 1570 (Allerheiligenvloed) was de Heerlijkheid Saeftinghe zeer vruchtbaar polderland. In de jaren die volgden veroverde de zee het land terug en overspoelde de dorpjes Namen, St. Laureins, Casuwele. Later ging ook het dorp Saeftinghe eraan, inclusief een kasteel.

Emmadorp was tot in de jaren vijftig van de vorige eeuw een haven voor landbouwproducten. Het uit 1907 stammende huiskamercafé 'De Weegbrug' herinnert er nog aan, al heet het tegenwoordig 'Het verdronken land'. Wie een tocht wil maken door het natuurgebied dient zich vooraf te melden bij het bezoekerscentrum (0114-633110). Voor wie slechts een korte impressie wil, volstaat een wandeling over een plankierpad. Gewoon het stalen schapenhek opendoen en de rode paaltjes volgen. Na afloop zorgt uitbaatster Magda de Deckere van café Het Verdronken Land gegarandeerd voor een gezellige sfeer. Modderige schoenen uitdoen graag!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden