Met een boek betrap je me niet meer

Krachtige regels vol verlangen met hier en daar een knipoog

JANITA MONNA

Voor me ligt een behoorlijk stapeltje boeken: vertalingen van het werk van de Amerikaanse dichteres Emily Dickinson (1830-1886), alle van gerenommeerde vertalers: J. Eijkelboom, Louise van Santen, Peter Verstegen. En dat lijstje is dan nog niet eens compleet. De dikste uitgave van de stapel, de 'Verzamelde gedichten' (Verstegen), is tamelijk nieuw en bevat 'ruim de helft' van haar eigenzinnige poëzie.

Maar vertalingen zijn zelden definitief. Afgelopen week verscheen opnieuw een selectie uit Dickinsons werk in het Nederlands, in een fraai vormgegeven boekje, uitgegeven in eigen beheer. Want hoe consciëntieus Verstegens uitgave ook - met toelichting op vertaalkeuzes, inhoud van de gedichten en degelijke levensschets van deze intrigerende, grotendeels in afzondering levende dichteres - er valt toch nog wel iets op aan te merken, vonden redacteur Bob van Toor en vertaalster Ans Bouter.

Zo zou Verstegen het 'soms duister en associatief taalgebruik' van Dickinson hebben overgezet naar 'vaag en mysterieus Nederlands'. Maar vooral wilde Bouter het zo specifieke metrum van de poëzie van de Amerikaanse (common meter, van kerkliederen) in haar vertalingen behouden.

Daarnaast schrapte Bouter de bijzondere interpunctie met veel liggende streepjes, en onverwachte hoofdletters. Het geeft de gedichten een nieuwe glans.

Verstegen doet het zo: 'Als jij zou komen in de Herfst, / Veegde ik de Zomer weg / Half glimlachend, half schamper, / Als Huisvrouw doet, met Vlieg.'

Bouter maakt dit ervan: 'Als jij zou komen in de herfst / Dan ging ik aan de slag / Verjoeg de zomer als een vrouw / Een vlieg op vliegenjacht.'

Bouters regels lopen aangenaam soepel, maar dat gaat soms wat ten koste van de pregnante woordkeus in de Engelstalige originelen. Zo wordt 'I'm Nobody! Who are you?': 'Ik stel niets voor! Wie ben jij?' waar Van Santen vertaalde: 'Ik ben Niemand! Wie bent U?' Maar ik kan me voorstellen dat deze nieuwe vertalingen weer een nieuw (jonger?) publiek voor Dickinson kunnen winnen.

Dat kan dan in één adem kennismaken met de hier beduidend minder bekende Edna St. Vincent Millay (1892-1950). Gedichten van deze Amerikaanse verschenen slechts mondjesmaat in het Nederlands. Onder meer de Vlaamse dichter Herman de Coninck waagde zich eraan, maar deed het werk geen recht, vindt Van Toor.

Millay's bohémienneleven stond diametraal tegenover dat van Dickinson. Ze was maatschappelijk betrokken, voorvechtster van vrijheid voor vrouwen. Het laat zich aflezen in gedichten over liefde, over de verlaten vrouw, over vergankelijkheid. Krachtige regels, vol verlangen, met - zie ook het gedicht hiernaast - hier en daar een scherpe knipoog naar de verhoudingen tussen man en vrouw.

Dwars Vers. Lyrisch tweeluik gedichten & sonnetten - Emily Dickinson en Edna St. Vincent Millay Tweetalige uitgave. Vert. Ans Bouter. 272 blz. euro 22, bestellen via www.dwarsvers.nl

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden