Met een beetje pech krijgen we een nieuw Sarajevo

Lieve Tasch,

Als je wilt weten waarom ik soms somber ben over de toekomst van de wereld, dan moet je 'Sleepwalkers' van Christopher Clark lezen. Het ligt op het nachtkastje in onze slaapkamer. Clark is een historicus die de aanloop naar de Eerste Wereldoorlog minutieus heeft gereconstrueerd. Vaak wordt gedacht dat de Fransen, Duitsers en Russen fris en vrolijk die oorlog binnenhuppelden. Clark laat zien dat daar veel aan vooraf ging: gestook van de grote mogendheden tegen elkaar, fouten en blunders die de politici en diplomaten maakten. Uiteindelijk bracht één dramatische gebeurtenis - de moordaanslag in Sarajevo op de Oostenrijkse kroonprins - een catastrofale kettingreactie op gang.

Je mag me best een onverbeterlijke pessimist noemen maar ik kan er niets aan doen dat ik de parallel zie met de tijd waarin wij leven. Toen ik jong was, geloofde ik heilig dat oorlog nooit meer kon uitbreken - in elk geval niet in Europa. We hadden de Europese Unie die verhinderde dat de Fransen en Duitsers elkaar de kop insloegen. De Amerikanen en Russen stonden tot de tanden gewapend tegenover elkaar maar wie zou zo gek zijn een kernoorlog te ontketenen? Bovendien hadden we anders dan de vorige generaties televisie: we wisten alles van de wereld, ook dat gaf een gevoel van bescherming.

Is het raar dat ik dat gevoel de afgelopen jaren ben kwijtgeraakt? De banken stortten ons in een crisis en overheden slaagden er maar mondjesmaat in de schade te repareren. Europa valt voor je ogen uit elkaar. Ik weet nog precies op welk moment ik echt in paniek raakte: 17 juli 2014, toen de pro-Russische rebellen in Oekraïne de MH17 neerhaalden en het Israëlische leger op dezelfde avond de Gazastrook binnenviel. Wat hebben zich sindsdien al veel nieuwe drama's afgespeeld: de aanslag op de redactie van Charlie Hebdo, de exodus van de Syrische vluchtelingen, de koele ontvangst die hen in Rotterdam, Purmerend en Steenbergen ten deel viel, het bloedbad in het tiende arrondissement van Parijs, de stad Brussel die in staat van paraatheid moest worden gebracht, het Russische toestel dat door de Turken werd neergeschoten. Er doen zich permanent incidenten voor waarvan ik denk: met een beetje pech zou het een nieuw Sarajevo kunnen zijn.

Ik vond het prettig dat je aanwezig kon zijn bij de spreekbeurt die ik over Brussel en Parijs hield bij Happy Chaos, de jongeren van Vrij Nederland, in de Stadsschouwburg. Ik geloof dat het publiek me nogal paranoïde vond, vooral toen ik pleitte voor betere bewaking van plekken als Paradiso en De Balie. Maar ik denk echt dat IS de oorlog heeft verklaard aan iedereen die er zondige praktijken op na houdt als een glas wijn drinken of naar een popfestival gaan. Zoals ik ook in de Stadsschouwburg zei: ik ben voor de opvang van vluchtelingen en tegen discriminatie en achterstelling van moslims. Maar een stemmetje in mijn hoofd zegt dat we voor de fanatiekelingen onder hen op onze hoede moeten zijn.

Liefs van Papa

P.S. Hoe hadden jullie het in Parijs?

Vader Max en dochter Natascha van Weezel schrijven elkaar wekelijks over wat hen bezighoudt

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden