Interview

'Met deze wet verklaart Rusland het Westen de Koude Oorlog'

Politiek analist Kirill Rogov: "Poetin wil een patstelling creëren." Beeld Geert Groot Koerkamp

Een nieuwe wet van Poetin dient volgens analist Rogov louter om de confrontatie met het Westen te zoeken.

Onlangs nam het Russische lagerhuis vrijwel unaniem een door president Poetin geïnitieerde wet aan waarmee Rusland eenzijdig de vernietiging van plutonium stopt en van de Verenigde Staten de intrekking eist van alle economische sancties tegen Rusland, plus compensatie voor geleden schade. De Russische politiek analist Kirill Rogov (50) ziet de wet als startschot voor een nieuwe Koude Oorlog.

Iedereen begrijpt dat Washington die eisen nooit zal inwilligen. Wat wil het Kremlin hiermee bereiken?
"Het stopzetten van dat akkoord over plutonium heeft op zichzelf geen kritieke betekenis. Dat wetsontwerp is ingediend als een manifest van de Koude Oorlog. Het formuleert de Russische grieven aan het adres van de Verenigde Staten en het Westen en demonstreert dat Rusland bereid is tot een verdere verslechtering van de betrekkingen. Het document ademt de stijl van de Koude Oorlog en dat is de rol die het zowel in binnen- als buitenland moet spelen. Naar mijn idee is het een direct antwoord op de groeiende woede in het Westen over de bombardementen op Aleppo. Het is een declaratie van de ideologie van de Koude Oorlog, de ideologie van de confrontatie."

De wet is vrijwel unaniem aangenomen. Wat zegt dat?
"Het is niet alleen de eerste wet die de nieuwe Doema heeft aangenomen, maar ook het eerste wetsontwerp dat uit de koker komt van het onlangs vernieuwde Kremlinapparaat. Daarmee is dit een belangrijk signaal van het Kremlin dat de richting aangeeft voor de buitenlandse en binnenlandse koers."

Tekst loopt door onder afbeelding.

Beeld anp

Is dit een teken van Rusland dat dialoog met het Westen voorlopig van de baan is?
"De Koude Oorlog als model voor de betrekkingen met het Westen, dat is de lijn die we de afgelopen twee jaar zien in de Russische politiek. Het lijkt mij dat dit een volkomen bewuste en tot op zekere hoogte rationele keuze is die in 2014 is gemaakt. Die is ingegeven door de binnenlandse politieke problemen van het regime in Rusland en met de economische situatie. In 2013-2014 werd duidelijk dat Rusland afgleed naar een langdurige stagnatie en ook dat de steun voor het regime sterk was gedaald. In die situatie was de ideologie van confrontatie met en een verwijdering van het Westen een heel bewuste keuze."

Verklaart dat ook dat diverse Russische functionarissen, onder wie minister van buitenlandse zaken Sergej Lavrov, steeds vaker het Westen beschuldigen van 'russofobie'?
"Natuurlijk, dit is de retoriek van de confrontatie, die moet aangeven dat het regime en ook de natie van buitenaf worden bedreigd. Dat is een heel slimme politieke zet. De problemen voor het voortbestaan van het politieke regime in Rusland, die zich in 2011-2013 aftekenden, worden daarmee de problemen van het hele land. De natie wordt aangevallen en verdedigt zich."

Een jaar geleden leek de Russische activiteit in Syrië vooral een poging het internationale isolement te doorbreken, dat was ontstaan door de annexatie van de Krim en de Russische aanwezigheid in Oost-Oekraïne. Dat leek vruchten af te werpen, maar nu leiden de Russische acties in Syrië tot internationale veroordeling en dreigt een nieuw isolement. Moskou lijkt zijn doel voorbijgeschoten. Wat is er misgegaan?
"Zowel in Oost-Oekraïne als in Syrië wilde Poetin een patstelling creëren. De wortels van die tactiek liggen in de periode van de Koude Oorlog. Met het creëren van een patstelling in de internationale politiek of een gewapend conflict werd het Westen, de Verenigde Staten in de eerste plaats, gedwongen tot een dialoog met Moskou. Maar als het Westen niet instemt met onderhandelingen, ziet Poetin zich gedwongen de zaak te escaleren.

Daarop begint de westerse publieke opinie zich te roeren, die Rusland ziet als agressor, als land dat de oorlog aanwakkert, en zo komt de situatie op een doodlopend spoor. Onderhandelingen worden onmogelijk, omdat Rusland als 'rijk van het kwaad' zo'n slecht imago heeft. En Poetin blijft op dat spoor zitten, want hij heeft geen plan B voor het geval die gewenste onderhandelingen uitblijven, of althans niet mogelijk zijn op de manier zoals hij ze zich had voorgesteld. Dat is het buitenlands politieke echec van die methode van chantage en escalatie die Poetin gebruikt."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden