'Met de Wik eindelijk van het gezeur af'

Van onze kunstredactie AMSTERDAM - Beeldend kunstenaar Suzanne Weenink is blij met de Wik - het wetsvoorstel voor een uitkering voor kunstenaars zonder solliciatieplicht gedurende vier jaar, dat minister Melkert (sociale Zaken) en staatssecretaris Nuis (cultuur) deze week in de Tweede Kamer presenteerden.

De gezamelijke organisaties van kunstenaars reageerden juist zeer ontevreden op het voorstel, dat ze veel te mager vinden. Weenink (31) studeerde deze zomer af aan de Rietveld Academie in Amsterdam, waar ze de avondopleiding volgde. Hoewel ze het bedrag - 60 procent van de bijstandsnorm - ook laag vindt, weegt voor haar vooral het belang 'eindelijk onafhankelijk te zijn' zwaar. Weenink: “Het feit dat ik me bij de sociale dienst niet meer hoef te verantwoorden voor mijn beroep is voor mij het belangrijkste. Eindelijk ben ik van het gezeur af en voel ik me echt zelfstandig. Heb je een bijstandsuitkering, dan word je toch al snel gedwongen om te solliciteren. Nu kun je vier jaar lang kijken of het gaat en als het nodig is wat bijverdienen in een kroeg of zo. Zit er daarna, inhoudelijk, vaktechnisch of economisch, nog steeds geen vaart in, dan kun je je afvragen of het de moeite waard is door te gaan of dat het beter is een ander beroep te kiezen.”

Voor grafisch ontwerper en beeldend kunstenaar Fleur van Dissel is de Wik niet interessant. “Hoewel ik af en toe in de bijstand zit, heb ik geen last van die sollicitatieplicht. Ik ben fulltime beschikbaar voor de arbeidsmarkt als grafisch ontwerper, daarnaast kan ik op bescheiden schaal opdrachten aannemen als beeldend kunstenaar èn als ontwerper. Mijn solliciatieplicht bestaat eruit dat ik af en toe een lijstje inlever met namen van mensen die ik voor opdrachten benader. Dat wordt geaccepteerd.”

Eigenlijk gelooft Van Dissel, die in 1987 afstudeerde aan de academie voor beeldende kunsten in Utrecht, helemaal niet zo in het systeem van uitkeringen. “Het zou goed zijn als kunstenaars beter werd geleerd hoe te integreren op de markt. Dat mag best. In die zin vind ik die sollicitatieplicht ook niet zo erg, net als wat meer praktijkgerichte vakken op de academies. Je ziet het al aan de nieuwe generatie die net van de academies komt. Zij vormen natuurlijk ook een reactie op onze generatie die altijd ondersteund is door regelingen van de overheid.”

Annemarie Brouwer (26) is van die nieuwe generatie. Zij studeerde deze zomer af aan de academie in Arnhem, richting vrije kunst. “Voor mij is een regeling als de Wik de enige mogelijkheid om inkomsten te krijgen. Ik woon samen en heb dus geen recht op een uitkering. Voor mij is het de keus tussen iets of niets.”

Vier jaar vindt ze heel wat, hoewel ze zich realiseert dat het wel eens veel langer kan duren voor je als beeldend kunstenaar een naam hebt opgebouwd. Brouwer heeft zichzelf geen termijn gesteld waarbinnen het moet lukken. “Ik kan me ook niet voorstellen iets anders te doen, daarvoor is de kunst een te bewuste keuze geweest. Ik heb vantevoren ingecalculeerd dat het moeilijk zou worden, in die zin is alles meegenomen. Ik heb een hoop plannen gemaakt om de markt op te gaan: een stipendium aangevraagd bij het Fonds voor de beeldende kunsten, me ingeschreven bij Kunstkontakt. Dat is een nieuw bemiddelingsbureau voor kunstenaars in Amsterdam. In Arnhem wordt trouwens veel gedaan aan hoe je straks de praktijk in moet, onder andere met een cursus Zakelijk Ondernemen. Daar leer je van alles: teksten schrijven bij je eigen werk, tot en met hoe je je inschrijft bij de kamer van koophandel. Dat is zeker niet op elke academie zo.”

“Op de academie riepen de docenten al regelmatig: 'Als ze al die uitkeringen afschaffen, dan blijven de besten wel over.' Maar ik denk niet dat het goed is dat zomaar in één keer te doen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden