Met de 'Oldfield Spin' was kogelstoten geen darten meer

De adoratie van zijn sportdiscipline werd zijn tragiek. Hoe verder hij afgleed, hoe krampachtiger hij zich vastklampte aan de enige kwaliteit in zijn leven. Tot hij die, in een rolstoel gezeten, vervloekte.


"Het lijkt niet eerlijk dat van alle dingen die ik uitkoos om de beste van de wereld te worden . . . Ik bedoel, wie wil er nou kogelstoter zijn?", zei Brian Oldfield gefrustreerd. "Wij zijn de dummies, zelden toonaangevende types."


De Amerikaan noemde zichzelf een eeuwige dromer. Hij had in de jaren zeventig en tachtig gelijk zijn tijdgenoten Ali en Pele met slechts zijn voornaam Brian een begrip willen zijn. Aan zijn grootspraak lag het niet: "Toen God de man schiep, wilde hij dat die op mij leek".


In dat geval had God een imposante gestalte voor ogen. Oldfield had een lengte van bijna twee meter, woog 130 kilo en had machtige spierbundels. Als blonde Hulk was hij opvallend snel en atletisch.


Hij was misschien wel de beste kogelstoter ooit. Hij overtrof wereldrecords, maar deed dat in het amateurtijdperk als 'illegale' professional. De grootste prijzen waren voor hem niet weggelegd.


Zijn bijnaam 'Brian O' was het in vergelijking met Ali, tegen wie hij eenmaal showbokste, en Pele bij lange na niet. Zijn 'Oldfield Spin' werd wel een begrip. Kogelstoters bedienden zich van de aanglijtechniek. Oldfield zag Europese werpers experimenteren met een draaitechniek die hij perfectioneerde.


Dat was een revolutie, vergelijkbaar met de fosburyflop waarmee Dick Fosbury in 1968 olympisch kampioen hoogspringen was geworden. In 1972, toen Oldfield op de Spelen zesde werd, deed hij dat nog op klassieke wijze. Die vergeleek hij later spottend met het werpen van dartspijltjes.


Oldfield sloot zich aan bij een profcircuit waarvan hij de hoofdact was. Tijdens de Spelen had de excentriekeling opzien gebaard door tussen zijn pogingen door een sigaret op te steken. Hij was sowieso een opvallende verschijning met zijn wilde blonde haar en de ultra korte felgekleurde(zwem)broekjes en krappe topjes die zijn imposante lijf accentueerden. Sports Illustrated zette hem ermee op de voorpagina, Playgirl meldde zich ook.


Oldfield was een levensgenieter die dronk, vrouwen versierde en agressief kon zijn. Hij werd uitgaansgelegenheden en zelfs landen uitgezet. Zijn droom om als kogelstoter miljonair te worden, bleek een illusie. Bijklussen was noodzaak, in populaire tv-programma's als Superstars en Sterkste Man en als steen- en paalwerper op de Schotse Highland Games.


Oldfield kreeg in 1980 zijn amateurstatus terug, maar de VS boycotten de Spelen. Ondanks een litanie aan blessures bleef hij volharden, maar in 1988 plaatste hij zich als 43-jarige niet voor Seoel. Zijn lijf met zwakke rug en kromme benen was hem steeds meer tot last geworden. Na zestien operaties belandde hij in een rolstoel.


Elk initiatief om in zijn levensonderhoud te voorzien mislukte. Als makelaar verkocht hij geen huis omdat hij gedwongen praatjes verafschuwde. Als coach had hij zijn administratie niet op orde. Eigenlijk was Oldfield in niets veranderd ten opzichte van zijn jeugd, toen hij onaangepast was en daarom voor een individuele sport koos.


De laatste jaren leefde hij teruggetrokken, in wat hij een leprakolonie noemde in zijn geboorteplaats Elgin. Hij verdiende naast zijn uitkering online wat bij met de verkoop van T-shirts en bood zich aan als werpgoeroe voor jonge atleten, die hem amper kenden.


Tenzij ze de wereldranglijst raadpleegden waarop Oldfield door de internationale atletiekfederatie was gerehabiliteerd. De afstand van 22.86 meter die hij op 10 mei 1975 in El Paso stootte werd nooit als wereldrecord erkend, maar staat daar nu prominent op. Slechts drie mannen stootten in de daaropvolgende 42 jaar verder.


Brian Oldfield werd op 1 juni 1945 geboren in Elgin, Illinois, waar hij ook overleed op 26 maart 2017.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden