Met de Fietsboot over de Vecht

Loeidruk is het dikwijls langs de oever van het fraaiste deel van de Utrechtse Vecht met veel historisch erfgoed. Een stuk meevaren met de Fietsboot is daarom wel zo relaxed. Hop on & hop off!

Een zwerm Solexen tuft over het Zandpad, de smalle weg langs de oostelijke oever van de Utrechtse Vecht. Niet veel later gevolgd door een kudde buggy's. En ja hoor, prompt daarna komt ook nog de onvermijdelijke bierfiets met jolige drinkebroers voorbij. Mij kan alle recreatiedrift op deze tropisch aandoende zaterdag in juni niet deren. Voor de variatie heb ik gekozen voor de Fietsboot die, van medio mei tot medio september, een lijndienst onderhoudt tussen Nieuwersluis en Oud Zuilen. Vanaf de voormalige koeienschuit uit 1928 - waarop ik mijn rijwiel heb geparkeerd - sla ik de verkeersdrukte lichtelijk geamuseerd gade en absorbeer ondertussen relaxed het landschappelijk schoon.

Precies zoals Leo Vonk het bedoeld heeft. De eigenaar van Rederij Vonk uit Nieuwersluis begon drie jaar geleden met de boot omdat het ook volgens hem overleven was voor fietsers die van de Vecht wilden genieten. Zij kunnen nu geheel of gedeeltelijk (er zijn vijf haltes) meevaren over het stuk van de ruim 40 kilometer lange rivier dat volgens Vonk het mooiste is door de hoge dichtheid aan historische buitenplaatsen. Een sympathiek concept dat commercieel helaas niet haalbaar bleek. De reder heeft de Fietsboot daarom recentelijk ondergebracht bij een stichting, en hoopt er een project van te maken voor mensen die moeilijk aan werk komen. Ondertussen bestieren 22 vrijwilligers de boel.

Liefst vier van hen ontvangen me met alle egards (de komst van de verslaggeefster was aangekondigd) wanneer ik om 13.45 uur in Oud Zuilen aan boord ga met eindbestemming Nieuwersluis, om vanaf daar weer terug te trappen naar de Domstad, waar ik een oerdegelijke ov-fiets heb gehuurd. Het fietstochtje van een klein half uur het centrum uit naar de opstapplaats was een aardige opwarmer. Na het passeren van de slinger gesloten hoerenboten, die alweer drie jaar met dichtgeplankte ramen en deuren op de Vecht dobberen, wordt deze treurigheid snel opgevolgd door weiland, boom en struikgewas. Dat heb ik als voormalig bewoonster altijd aangenaam gevonden aan Utrecht: eenmaal aan de noordkant vergt het niet veel tijd de stadse beslommering te verruilen voor rustgevend groen.

Het loont de moeite ruim voor vertrek in Oud Zuilen te arriveren. Het dorpje, tegenwoordig onderdeel van de gemeente Stichtse Vecht, is een plaatje. En een prima plek om nog even te lunchen. Onder de kastanjes van de aan de rivier gelegen Bistro Belle waag ik een poging. 'Wij zoeken bediening' vermelden bordjes in het etablissement. Da's te merken. De serveersters keuren me nauwelijks een blik waardig. Aftaaien maar, waardoor ik tijd over heb om 'achterbuurman' Slot Zuylen te bekijken. Het kloeke kasteel, momenteel helemaal picture perfect door een klepperend ooievaarspaar op de schoorsteen, mag je eigenlijk niet missen. Bovendien bevat het bijbehorende koetshuis een mooi museumcafé, waar het personeel wél vriendelijk oogcontact maakt.

Op de Fietsboot wordt koffie, thee en limonade geschonken. Daarbij is de schuit van allerlei gemakken voorzien: onderdeks een wc, bovendeks 'het eerste drijvende ANWB Fietsservicepunt' met bandenplakspullen, pomp plus elektrisch oplaadpunt. En de bemanning demonstreert met enige trots de brede hydraulische loopplank plus spudpaal, een soort anker waarmee op elke willekeurige plek kan worden aangemeerd. Want ergens tussen de haltes op- of afstappen behoort ook tot de mogelijkheden.

Daar denk ik niet aan. Ik wil all the way naar Nieuwersluis, waar we door de snelheid à 6 kilometer per uur liefst tweeënhalf uur over zullen doen. Op warme dagen als deze een uitstekend tijdverdrijf, temeer daar

we een fris noordenwindje tegen hebben. Daarbij valt er onderweg genoeg te zien. Vooral tussen Maarssen en Nieuwersluis wemelt het van de illustere herenhuizen en ook nog een enkel kasteeltje. Die werden in de Gouden Eeuw neergezet door kapitaalkrachtige Amsterdamse kooplieden die de vervuilde stad wilden ontvluchten en graag pronkten met hun rijkdom. Kosten noch moeite werden gespaard. Een puik pand, dito tuin en als kers op de taart zo'n koddige theekoepel, waar overigens ook wel wat krachtigers werd genuttigd. Tweehonderd buitens telden de oevers van de zogenoemde Herenvecht tijdens zijn hoogtijdagen, tot eind achttiende eeuw de klad kwam in de economie, en uiteindelijk een kwart overbleef.

Hoewel de fietsbootbemanning vooral het stuk na Maarssen aanprijst, valt er eerder ook het nodige te beleven. De Maarssense Herengracht met zijn grachtenpandjes bijvoorbeeld; een soort miniatuur-Amsterdam. Pittoresk! Kort daarna pikken we - op bestelling - bij een aan de Vecht grenzende achtertuin een gezelschap van oud-studievrienden op die hun jaarlijkse reünie-uitje houden. De stemming is opperbest. Net als elders op het water. Er wordt door het andere vaarvolk naar ons gelachen, gewuifd en gegrapt ("Moeilijk hè, fietsen!").

Zo is de zomer bedoeld. Het enige werk: af en toe flink bukken voor de lage bruggen, en weerstand bieden tegen de koperen ploert. Een frisse duik vanaf het dek is aanlokkelijk. En op zich geen slecht idee. Vorig voorjaar was de vijf jaar durende sanering van de totale Vecht (Utrecht-Muiden) eindelijk in kannen en kruiken. Bijna tweeënhalf miljoen kubieke meter vervuild slib werd verwijderd, en ook nog 22.000 ton afval kwam naar boven, waaronder bommen, brandkasten en archeologische vondsten. In elk geval in de meest letterlijke zin van het woord mag de Utrechtse Vecht zich waarschijnlijk de schoonste noemen. "Er zwemt weer volop brasem en karper", weet Jan de Vos van de Fietsboot.

Te snel naar mijn smaak zijn we in Nieuwersluis. De enige bezienswaardigheid aldaar: de Willem III-kazerne uit 1867, vroeger een strafoord voor militairen in overtreding, tegenwoordig een vrouwengevangenis. Blij met mijn vrijheid aanvaard ik de slechts 15 kilometer lange terugtocht. Het is inmiddels borreltijd, en daardoor een stuk rustiger langs de oevers van de rivier. Lekker doortrappen dus, tot net voorbij Maarssen de voorband leegloopt. Ondanks de hulp van andere recreatieve fietsers (nogmaals bedankt Ernst Stokvis!) blijkt het lek niet te dichten, en vervolg ik de route te voet. Ook leuk, maar als de Fietsboot voorbij zou komen, ging ik beslist weer aan boord.

Met de Fietsboot heen en weer tussen Nieuwersluis en Oud Zuilen

De Fietsboot vaart van medio mei tot medio september één keer per dag van Nieuwersluis naar Oud Zuilen en terug. In juli en augustus de hele week en de overige maanden alleen in het weekend. Wandelaars en rolstoelers zijn ook welkom aan boord. Prijzen: 2 euro om op te stappen en vervolgens 4 euro voor elk traject tussen twee haltes. Wie alle vijf de haltes mee wil, betaalt 15 euro. Vlakbij de haltes zijn fietsknooppunten en korte wandelroutes. Meer info: www.fietsboot.nl.

Op de rivier de Eem vaart ook een fietsboot: de Eemlijn. Die gaat dagelijks van Amersfoort naar Huizen, of van Amersfoort naar Bunschoten-Spakenburg. Op de site (www.eemlijn.nl) staat een leuke tip voor een (grote) fietstocht waarbij je gebruik-maakt van beide fietsboten.

In Slot Zuylen is tot eind september een Azië-tentoonstelling te zien, die gaat over de invloed van het Verre Oosten op het leven van de voormalige bewoners van het kasteel. Je kunt er ook wandelen in de tuin, waar een paar keer maand rondleidingen worden gegeven. Daarbij worden er verschillende evenementen gehouden. Info: www.slotzuylen.nl.

In het Vechtstreekmuseum in Maarssen (naast het fraaie voormalige gemeentehuis Goudenstein) is tot eind dit jaar de expositie 'Theekoepels aan de Vecht: herstellen en behouden'. Info: www.vechtstreekmuseum.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden