Met de dubbeldekker door het belastingparadijs

reportage | Armoedebestrijder ActionAid organiseert de eerste Amsterdam Tax Tour langs 'foute' multinationals

Het moest een rondrit worden langs 'illustere bedrijven en brievenbusfirma's' in Amsterdam, in een rode dubbeldekker. "Vandaag gaan we iets beleven", beloofde reisleider en presentator Lars Sorensen nog. Een lekke band zorgde voor een klein oponthoud.

Vol verwachting kwamen ongeveer dertig bezorgde belastingbetalers, actievoerders en journalisten naar station Amsterdam Sloterdijk waar de eerste Amsterdam Tax Tour van ActionAid van start zou gaan. Daarmee wil de armoedebestrijder aandacht vragen voor belastingontwijking van grote multinationals. Want die maakt dat u en ik veel meer geld betalen voor onderwijs, wegen en gezondheidszorg, zo was de boodschap.

Terwijl de bus nog even op zich liet wachten, warmde financieel-geograaf Ewald Engelen het publiek op met een aanklacht tegen de 'corrupte, criminele, of toch tenminste amorele fiscalisten' die de belastingontwijking mogelijk maken.

"Het gaat om fairness", roept Engelen door de megafoon. "Multinationals betalen niet voor alle publieke voorzieningen, maar gebruiken ze wel. Ja, ammehoela."

Engelen is een van de zogeheten vips op de bustoer. Zij mogen een organisatie nomineren voor de titel 'Tax Topper'. Engelen kiest voor accountantskantoor Deloitte. "Al had het evengoed KPMG, Ernst&Young of PriceWaterhouseCooper (PWC) kunnen zijn." Engelen gruwt hoorbaar van deze 'schurken' die de belastingontwijking mogelijk maken.

Een tweede vip, europarlementariër voor de PvdA Paul Tang, zegt dat we trots moeten zijn dat we belasting betalen. "We onderhouden er onze verzorgingsstaat mee." Tang nomineert de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs. "Een onzichtbare vijand, en daarom des te enger." Het is volgens Tang onder meer deze organisatie die lobbyt om de regels te houden zoals ze zijn, waardoor Nederland belastinggeld uit landen als Malawi kan blijven ontrekken. Met dat geld had Malawi duizenden artsen en verpleegkundigen kunnen betalen, geen luxe in een land met zoveel aidspatiënten.

Vergeleken bij het leed in Malawi is een bus die verlaat is, een kleinigheid. Niettemin is het kleumende gezelschap dankbaar dat het Meiniger Hotel even onderdak wil bieden. Daar vertelt SP-Kamerlid Arnold Merkies dat hij Google nomineert. Hij doet een oproep. "Zoek op Google zoveel mogelijk op Google en belastingontwijking." Dat zorgt ervoor dat Google straks zelf zoekopdrachten gaat aanvullen. Tik 'Koninklijk Huis' in en de letter b, en direct verschijnt het woord belastingontwijking. Zoiets wil Merkies ook voor Google.

Terwijl iedereen de moed heeft opgegeven, verschijnt na twee uur dan toch de dubbeldekker. De tocht van anderhalf uur wordt ingekort tot een kwartier. Terwijl de bus langs de Belastingdienst hobbelt, een nominatie van Gijs Verbraak van ActionAid, is beneden duidelijk de stem te horen van Ewald Engelen die op de bovenste verdieping fulmineert tegen de 14.000 brievenbusmaatschappijen die samen goed zijn voor 4000 miljard gunstig belaste euro.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden