Met crisiskwartiertje en droogvoer wagen twee vrouwen zich aan 'typische mannensport'

AMSTERDAM - “Op zee varen is niet altijd eenvoudig. Belangrijk is dat je geen angst, maar wel respect hebt voor de zee, dat je weet dat de zee toch altijd wint.” Vanmiddag om drie uur begint de 43-jarige zeezeilster Henriëtte de Boer, samen met Lida Eppenga (51), aan de zeilrace IJmuiden-Lagos (Portugal).

ANITA LOWENHARDT

Zij doen, met elf andere schepen, mee in de divisie 'double-handed' en vormen de enige geheel vrouwelijke bemanning van de in totaal 67 deelnemende schepen. Ze denken tien dagen nodig te hebben voor de 1 350 zeemijlen (2 500 kilometer) die ze non-stop moeten afleggen. Dit in tegenstelling tot de 38 schepen die aan de rally meedoen. Die maken een tussenstop in Zuid-Engeland.

De 17 schepen die in de race-divisie zitten, moeten ook non-stop varen, maar hebben een grotere bemanning. “En al mogen wij de stuurautomaat gebruiken, wij hebben het het allermoeilijkst”, zegt Henriëtte met enige trots in haar stem. Toch had ze liever meegedaan met een groep mensen.

“Ik ben op teamsport ingesteld, Lida is daarentegen redelijk individualistisch. Maar het is natuurlijk uniek om mee te doen als eerste 'double-handed' vrouwenteam. Uiteindelijk vind ik het ook best spannend en het scheelt tien boodschappenkarren aan voedsel. Logistiek is het dus veel makkelijker, maar zeiltechnisch veel zwaarder.”

Die tien boodschappenkarren slaan op de race Rotterdam-Vilamoura (ook in Portugal) waaraan ze twee jaar geleden deelnam op de Rendix, met een bemanning van in totaal twaalf vrouwen. “Ik ben toen twee dagen bezig geweest met de fourage.” Lida Eppenga was er ook op de Rendix bij, toen als schipper. Op deze reis zal Henriëtte schipper zijn. “Daar hebben we eerlijk om geloot.”

Veel proviand en water nemen ze niet mee op deze reis. “We letten zeer op het gewicht van het schip. Daarom nemen we maximaal 60 liter water mee. Nee, wassen doen we ons daar niet mee. Daarvoor hebben we vochtige doekjes, en als het regent ga ik wel een keer in m'n badpak aan dek zitten.”

“Dan is er voor een paar dagen stormvoedsel (droogvoer) aan boord en voor tien dagen vlees, klaargemaakt door een cliënte van Lida die fysiotherapeute is. Verder veel kaas voor Lida, verse groenten, fruit en aardappelen. Dat leggen we allemaal in plastic bakjes onderin de boot. Dan blijft het koel. En nog wat blikvoer. We hebben de afgelopen maanden alle merken uitgeprobeerd. Koken is geen probleem. We hebben een prima keuken met oven aan boord.”

Slapen gaat 's nachts in het ritme van drie uur op en drie uur af en overdag vier uur op en vier uur af. “Met goed weer kunnen we wat langer slapen, maar met zwaar weer wordt het nog korter. De eerste drie dagen zijn altijd het zwaarst. Dan moet je nog in je ritme komen, slaap ik ook slecht. Ik val altijd kilo's af. De laatste keer vijf kilo in een maand.”

Lida en Henriëtte kennen elkaar van de Vereniging Vrouwen Zeilen (VVZ), die ze elf jaar geleden mede oprichtten. Lida zat in het bestuur, Henriëtte doet dat nog steeds. Ze deden nooit eerder met z'n tweeën aan een wedstrijd mee. “Wel hebben we, samen met een paar mannen, de Rendix uit Portugal teruggevaren. Binnen de kortste keren waren alle mannen zeeziek en riep Lida: 'Ik vaar nooit meer met kerels'.”

“Natuurlijk is het anders om met z'n tweeën te varen. Dan ben je totaal op elkaar aangewezen. We zijn twee volledig verschillende persoonlijkheden. Lida is heel precies op de regels. Ze is ook instructrice zweefvliegen, waarbij je ook precies moet weten waar je mee bezig bent.”

“Je kunt met z'n tweeën aan boord ook geen ruzie maken. Ik heb wel een dagelijks 'crisis-kwartiertje' ingesteld. Dan mag ze me helemaal verrot schelden, maar daarna moet het ook afgelopen zijn. Ik heb veel aan teamsporten gedaan, en wat ik van vrouwen niet kan uitstaan, is dat ze zo eindeloos blijven doorzeuren, soms nog weken daarna.”

De teamsport die Henriëtte het langst beoefende is voetballen. Tot ze drie jaar geleden een ernstige knieblessure opliep, beoefende ze die sport op het hoogste niveau. Sindsdien doet ze, om in conditie te blijven, intensief aan fitness.

“Lida en ik komen allebei uit een protestants gezin. Ik mocht vroeger op zondag niet voetballen en Lida mocht niet kanoën. Ik deed het toch, verstopte m'n voetbalspullen in de schuur en sloop het huis uit. Lida's moeder drukte haar op het hart, dat als ze toch op zondag ging kanoën, ze met haar peddels onder het raam van de buren moest doorkruipen, opdat die het niet zouden zien. Onze beide moeders komen ons wel in IJmuiden uitzwaaien. Lida's moeder is 86 en de mijne 81. Zij was vroeger al bang als ik met m'n knieën in zee stond, maar ze komt toch.”

Henriëtte werd geboren in Heerlen als een na jongste in een gezin met drie meisjes en twee jongens. Haar vader werkte als 'stationmanager' bij de KLM, haar moeder was directrice van verschillende bejaardentehuizen, waardoor het gezin constant verhuisde. “Ik heb door heel Nederland gewoond. In Almelo zat ik op de lagere school en de HBS deed ik in Den Haag en Amsterdam.”

Als meisje wilde zij drie dingen worden: gymnastieklerares, fysiotherapeute of journaliste. “Dat laatste leek me het moeilijkst haalbare, maar dat ben ik uiteindelijk toch geworden.” Maar niet dan na veel omzwervingen. Au pair in Amerika, manusje van alles op een Rijnboot, in een hotel gewerkt aan de Cote d'Azur en in het reclamevak, onder meer bij de Perscombinatie.

“Toen de Perscombinatie ging reorganiseren, ben ik gaan freelancen. Eerst als copywriter, daarna als journaliste, gespecialiseerd in watersport. Mijn grootouders woonden op Ameland en dus was ik als kind veel aan het water en raakte ik echt door water gefascineerd. Maar met zeezeilen ben ik pas begonnen, toen ik Fred Kuijpers leerde kennen, met wie ik vijftien jaar lang wedstrijden heb gezeild.”

Het schip waarmee Henriëtte en Lida de race IJmuiden-Lagos varen is eigendom van Fred. Het is een Orion 33. “Ik heb Fred dat schip helpen bouwen. Zo'n schip als dit koop je niet. Fred heeft echt gouden handen, en het is heel uniek dat hij het ons voor deze race beschikbaar heeft gesteld. Hij zal het in IJmuiden zien uitvaren, terwijl hij voor het eerst niet aan boord is.”

De naam van het schip, Lady Unigarant, verraadt de sponsor. “Het was niet makkelijk een sponsor te vinden”, zegt Henriëtte. “Zo belde Lida, na een bezoek aan een C 1000-supermarkt (op zoek naar bruikbaar blikvoer) de directeur van die supermarktketen, die sponsor was van solozeiler Henk de Velde. 'Volgens mij sponsort u de verkeerde zeiler', zei ze tegen de directeur, 'want ik zag alleen vrouwen in uw winkel'. Die man kon dat wel hebben, maar sponsoren, nee.”

“Unigarant is vrij intensief bezig in de watersport en heeft ook een schip waarmee een aantal vrouwen van de Vereniging Vrouwen Zeilen wedstrijden zeilt. Dat bedrijf zei bijna meteen 'ja', maar niet voor het bedrag dat we vroegen. Het lukte ons toen een zeilmaker te vinden, de bekende wedstrijdzeiler Martin Heineke, die twee nieuwe zeilen voor ons wilde maken. Het meeste geld van de sponsoring gaat op aan de veiligheid: een nieuw vlot, een nieuwe stuurautomaat en vuurpijlen.”

“Dat sponsoring zo moeilijk is, komt doordat tegenwoordig iedereen op zoek is naar een sponsor. Daarbij is zeilen nog steeds een heel erge mannenwereld, dus sponsoring voor een vrouwenteam is al helemaal moeilijk. Ik vind het jammer, dat zo weinig vrouwen aan wedstrijdzeilen doen. Want juist door meevaren leer je beter zeilen. Aan deze race doen 21 vrouwen mee, op zo'n 400 mannelijke bemanningsleden. Al die vrouwen heb ik gebeld om ze uit te nodigen voor een 'ladies party'. Ze blijken aan boord bijna allemaal als enige vrouw tussen mannen te zitten.”

“Het leuke van zeilen is, al ben ik nu een week voor vertrek wel heel zenuwachtig, dat als je eenmaal op zee zit, je alleen met zeilen bezig bent. Waar komt de wind vandaan, wat voor weer wordt het, en hoe hou ik de boot op snelheid.”

“Wat ik de laatste tijd wel merkte, is dat een heleboel mensen het doodeng vinden wat we gaan doen. Zo sprak ik in de jachthaven de vrouw van een wat ouder echtpaar, die al haar hele leven zeilt. 'Jet', riep ze, 'ik ruil nog niet met je voor een miljoen'. Als je dan doorvraagt, blijkt het toch vooral de angst voor het onbekende te zijn.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden