Met Brel en Aafjes de badplaats door

Kunst op een plek buiten de geijkte schouwburg, concertzaal of het museum. Daarover gaat de serie die in juli en augustus bericht over plaatsgebonden evenementen. Vandaag een zomerse poëzie-route in badplaats Callantsoog. 'Water: vriend en vijand', dagelijks tot 31 oktober. Inl. VVV-Callantsoog: 02248-1541.

Nu weten ze in het Noordhollandse Callantsoog alles van het tweekoppige monster 'de zee'. In de afgelopen eeuwen verzwolg die het dorp tot drie keer toe. Bij de Allerheiligenvloed van 1570 verdween het hele gebied De Zijpe zelfs voor dertig jaar onder water. Steeds herbouwden overlevenden het dorp.

Callantsoog heeft echter ook veel vrienden aan de zee overgehouden. De Nederlandse en Duitse toeristen staan in rijen voor het VVV aan de Jewelweg en vragen naar disco's, treinverbindingen en overnachtingen in juttershutten. Bij het kantoortje begint ook de poëzie-route.

Meteen naast de ingang bevindt zich het eerste gedicht, de liedtekst 'Mijn Vlakke Land' van de Belgische chansonnier Jacques Brel. Zoals alle dertig staat het afgedrukt op een plastic bord dat aan twee eenvoudige, witgeschilderde palen bevestigd is. Na afloop van het evenement zijn de borden te koop.

De route slingert zich door saaie nieuwbouw met om de paar honderd meter een nieuw bord, dat soms wat plompverloren een gebouw flankeert. Ook past de inhoud van de gedichten niet altijd bij de lokatie. Voor een rimpelloos, omheind vijvertje met wat rietpollen en eenden staat een gedicht van Fleur Bourgonje dat begint met: “Water komt wild aan de kust, het slaat uit rotsen eeuwen steen...”

De plaatsing zou een fout kunnen zijn, want volgens de gids die bij route hoort en die voor vijf gulden bij het VVV te koop is, hoort op deze plek een gedicht van Hans Wispel. Maar de tekst van zijn 'Stormvloed' (“Die, hard, in storm en stroom de zandzak vulde, de grijper stuurde en de lieslaars droeg...”) sluit in sfeer ook niet aan bij de kunstmatige vijver met tamme, bedelende eenden.

In de tuin van een huis op de hoek Dorpsweg-Op 't Landweg staat gedicht nummer zes. De bejaarde bewoonster had meteen 'ja' gezegd toen de VVV vroeg of zij een bord in haar tuin mocht plaatsen. “Ik houd zelf ook wel van gedichten.” Dat daarvoor een stuk uit de rozebottelhaag moest verdwijnen, was geen probleem. “Mijn dochter was toch aan het snoeien.” Het thema spreekt haar aan. “De zee is altijd onrustig, maar ook rustgevend.”

De stichting heeft een gevarieerde keuze gemaakt en het thema ruim uitgelegd. Op Vasalis met 'Avond aan Zee' volgt Nico Scheepmaker (“Ik weet dat de zee een godsgeschenk is, maar ik heb het er niet op begrepen”) waarna de beurt is aan 'Regen' van Albert Helman. Met deze laatste kom je op het Dorpsplein, waar de toeristen alleen oog hebben voor winkels: 'Fresh-boetiek De Zeeanemoon' (groenten), 'De-Zja-Vu' (mode) en 'De Oude Boerderij' (lingerie).

Een belangrijke tussenstop is hotel 'Landgoed De Horn'. Naast een gedicht zijn daar twee exposities rond het thema ingericht. In de gang zijn foto's van de Amateur Fotografen Vereniging Schagen te zien. In een hal is keramiekwerk van Fokje Schilstra geplaatst. Rond de zitkuil bij de open haard hangt een toegift: oude kaarten van het Hoogheemraadshap van Uitwaterende Sluizen in Hollands Noorderkwartier.

Met 'De Horn' zijn we in het buitengebied beland. De route loopt door via het natuurgebied 'Het Zwanenwater' en het landelijke gebied Abbestee. Het dertigste en laatste gedicht, 'De Zee en het Duin' van Bertus Aafjes, staat bij de strandopgang van het gehucht Groote Keeten. Daar is ook het paviljoen van Gré Bregman, voorzitster ad interim van Stichting Kunst in Callantsoog.

Deze organiseert volgens Bregman de poëzie-tocht en de exposities omdat in het dorp 'de cultuur op een zeer laag pitje staat'. Elke winter leveren de zeven bestuursleden hun eigen suggesties in voor de nieuwe route, “Die gedichten worden voor iedereen gekopieerd. Dan gaan we punten geven. Zo komen we tot een soort top dertig.”

Aan vertalingen van de Nederlandse dichtregels, of plaatsing van Duitse gedichten voor de vele oosterburen die de badplaats bezoeken, waagt de stichting zich niet. Bregman: “We zijn hier tenslotte in Nederland. Hoe vaak word je hier in winkels al niet in het Duits aangesproken? De poëzie-route is gewoon iets voor de eigen mensen en hun gasten, dat wil zeggen Nederlandse gasten.”

Dat je onderweg niemand ben tegenkomt die ook de route loopt, verbaast mevrouw Bregman niet. Het extreem warme weer speelde de stichting parten. De vorige edities waren volgens haar een groot succes: duizenden bezoekers en ruim 1 500 bundeltjes verkocht.

Dat de route gewaardeerd wordt, blijkt ook op een andere manier. Op de schoorsteenmantel in hotel Landgoed De Horn staat de ingelijste brief van een bezoeker van een vorige editie. Die dichtte uit puur enthousiasme zelf in een sonnet:

Ontketen ik een nieuwe rage: een bedevaart naar Calantsoog# als ik vertel van mijn vrijage met dit dorp dat mijn hart bewoog#

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden