Met bloed van een lam

sterfgevallen | De Duitse natuurgenezer Klaus Ross ging bij sommige patiënten nog verder dan zijn 'gewone' behandeling. Hij gaf hen riskante injecties met dierlijke stamcellen. Nederlander Klaas Tulp (66) was één van hen.

Nadat de gebruikelijke methode niet aansloeg, stelde de Duitse natuurgenezer Klaus Ross voor om nog driemaal een injectie met bloed uit de navelstreng van een lam uit te proberen. Klaas Tulp (66) uit Drachten, tot medio vorige maand een patiënt van Ross, had toen al ruim achtduizend euro uitgegeven aan een behandeling met de in Nederland verboden glucoseblokker 3-bromopyruvat (3-BP).

Tulp is een van de pakweg honderd kankerpatiënten die de inmiddels omstreden Ross sinds augustus 2014 behandelde met in Nederland verboden middelen. Dat gebeurde in een alternatieve kankerkliniek in het Duitse Bracht, net over de grens met Venlo. Tulp werd onder meer geïnjecteerd met 3-BP, en was vermoedelijk de enige patiënt die ook is behandeld met stamcellen uit de navelstreng van een lam. De middelen deden hem weinig. Hooguit voelde hij zich wat vermoeid, zegt hij.

Tulp was in juni bij Ross terechtgekomen nadat hij een chemokuur had geweigerd. Begin dit jaar werd tijdens een vakantie in Zuid-Afrika de diagnose alvleesklierkanker gesteld, de meest dodelijke kanker die er bestaat. Nadat een ingrijpende operatie in het ziekenhuis in Heerenveen niet hielp, besloot Tulp vanwege zijn slechte prognose in combinatie met de heftige bijwerkingen af te zien van chemotherapie. Via internet had hij gelezen over de kliniek in Bracht. Tulp stond altijd al wel positief tegenover de alternatieve geneeswijze, zegt hij. "Maar nu moest ik kleur bekennen."

Kurkuma en peper

Wat hielp was een mailtje uit het Erasmus MC van Casper van Eijck, chirurg en deskundige op het gebied van alvleesklierkanker. Hij bevestigde, op een vraag van Tulp, dat hij desgewenst kurkuma en zwarte-peperextract kon gebruiken, middelen die door alternatieve behandelaars veel gebruikt worden, blijkt uit een mailwisseling die Trouw heeft ingezien. "Het was niet zo dat Van Eijck mij doorverwees. Ze zeiden de kliniek in Bracht niet te kennen. Maar het sterkte me in het idee dat alternatieve artsen niet gek zijn."

Op 1 mei vult hij een uitgebreid intakeformulier in. Klaas Tulp, Drachten, man, 1.78, alvleesklierkanker met sporen in de lymfeklieren, 65 kilo, verminderde eetlust, alcohol: niet meer, dankbaar voor: "Dat ik leef en een kring van warmte om mij heen heb".

Ross leert hij kennen als een 'geduldige, oprechte man'. "Toen ik vroeg of hij eerder mensen met alvleesklierkanker had behandeld, zei hij: 'Ja, maar die patiënt is niet meer in leven'. Dat vond ik eerlijk."

Naast hoofdbestanddeel 3-BP zou de behandeling ook bestaan uit dichloorazijn, vitamine C en kurkuma, het extract van de geelwortel. In de buurt van Bracht huurt Tulp met zijn vrouw Ingeborg een zomerhuisje. Het maakt de behandeling voor hem wat eenvoudiger; voor de kuur moet hij tien weken in de kliniek zijn, de eerste weken elke dag, daarna neemt de frequentie af.

Hij treft een geoliede machine met een hardwerkende Ross, waarin permanent zo'n tien Nederlanders onder behandeling staan. Ross heeft geen hulp van anderen en wordt om de haverklap gebeld.

Patiënten die, net als hij, chemotherapie hebben geweigerd, komt Tulp niet tegen. Hij treft alleen uitbehandelde kankerpatiënten. "Er kwamen echt zwaar zieke mensen binnen. Sommige liepen moeilijk, anderen zaten in een rolstoel. Het waren kritische mensen die zich behoorlijk in de materie hadden verdiept. Ze waren ook een beetje hun eigen dokter geworden. De sfeer was gek genoeg aangenaam. Voor de behandeling met die glucoseblokker zat je twee tot vier uur aan een infuus. En dan sprak je met elkaar. Iedereen voelde zich er wel thuis. We hoopten beter te worden. Er was een lach en een traan. Je kon ervaringen delen, van hoe je omgaat met je ziekte. Zo hielpen we elkaar."

In het ziekenhuis in het nabijgelegen Duitse Nettetal wordt een picc-lijn aangebracht, een sterk infuus dat de hele behandelperiode van tien weken in zijn ader zal blijven zitten. "Eén keer in de week tapte Ross bloed af. Dat werd in een laboratorium in de buurt onderzocht. Elke week kwamen de uitslagen. Hij werkte alleen, maar hij had overal in de buurt zijn ingangen. Dat wekte vertrouwen."

Al doodziek

Hij treft patiënten die veel langer leven dan de reguliere artsen hadden voorspeld. Als voorbeeld noemt hij een vrouw die al jaren eerder door Ross was behandeld, en die drie keer per jaar voor nabehandeling kwam. Er zijn ook patiënten die gedurende zijn verblijf overlijden, zoals een 30-jarige leukemiepatiënte. "Maar dat was niet het gevolg van de behandeling", zegt Tulp. "Die vrouw was al doodziek toen ze binnenkwam."

Dat Ross 9.900 euro vraagt, in tranches van drie, per bank vooruit te betalen, vindt Tulp niet vreemd. Een deel ervan hoefde hij uiteindelijk niet te betalen. Hij wijst erop dat dezelfde behandeling in de Verenigde Staten zeker het dubbele kost. "Wij konden het gelukkig betalen. Maar er was ook een patiënt die zijn huis had verkocht. Een ander was een crowdfunding gestart."

In juni, na acht weken, krijgt hij last van zijn darmen, in de vorm van hardnekkige diarree. Na bezoek aan het ziekenhuis in Drachten blijkt dat hij een bacterie onder de leden heeft. De CT-scan wijst uit dat de ziekte, ondanks een eerdere operatie, met uitzaaiingen in zijn alvleesklier is teruggekeerd, waarop de artsen hem afraden om zich nog verder in Duitsland te laten behandelen. "Ze zeiden: 'Beter ga je naar huis en probeer je nog wat te genieten van de dagen die je nog hebt'. Toen heb ik Ross gebeld. Hij reageerde heel begripvol en zei: 'Dan moet je voor je rust gaan'."

Ross heeft nog wel een idee voor een experimentele behandeling, blijkt uit een e-mail die hij Tulp 30 juni stuurt. Hij schrijft begrip te hebben voor zijn beslissing om te stoppen, maar ook 'hoop te hebben dat alles zich nog ten goede kan keren.' Zolang het hart slaat, is er hoop', schrijft hij. 'Luther zei eens: 'Wanneer de wereld morgen ten ondergaat, plant ik vandaag nog een appelboom'.

Geïnspireerd door de uitspraak plant Tulp een sering in de tuin. Het idee van Ross: injecties met immuuncellen, blijkt uit een e-mail. "Toen ik hem om uitleg vroeg, vertelde hij dat het om bloed uit de navelstreng van een lam ging. Het klonk mij bijzonder in de oren. Maar hij zei dat hij in zijn vereniging van Heilpraktiker, zoals de Duitse alternatieve behandelaars heten, had vernomen dat ze er goede resultaten mee hadden geboekt. Hij gaf toe dat hij het nog niet eerder had gedaan en dat ik de eerste patiënt zou zijn. Een ander zou er ook voor in aanmerking komen. Ik dacht: 'Ik heb niets te verliezen'."

Tijdens zijn bezoek op 22 juli, voor de eerste injectie, treft hij twee van de drie patiënten die inmiddels zijn overleden, volgens de Duitse justitie onder verdachte omstandigheden. Eén van hen had hij al eerder ontmoet, de ander was volgens Tulp net aan de behandeling begonnen.

Gekkenhuis

Die dag krijgt hij twee injecties. In de ene bilspier een middel tegen infecties en andere mogelijke nadelige gevolgen, in de andere bilspier de dierlijke stamcellen. De vereiste tweede en derde serie met injecties heeft hij nooit ontvangen. Woensdag 27 juli, twee dagen na zijn bezoek, is de dag waarop Ross de noodlottige injecties met de in Nederland verboden (maar in Duitsland wel toegelaten) glucoseblokker 3-BP toediende, waarna er 'een gekkenhuis' uitbrak, zoals Tulp het noemt.

Een week later, op 3 augustus, waarschuwt de Duitse politie voor de kliniek in Bracht. Aanvankelijk gaat het over één dode, al snel blijken er drie verdachte sterfgevallen, en blijken er twee patiënten met klachten in het ziekenhuis te liggen. Op vijf augustus ontvangt Klaas Tulp een brief van de Inspectie voor de Gezondheidszorg, met de vraag of hij zich bij zijn huisarts wil melden als patiënt van Ross. In de brief staat het algemene nummer van het Nederlands Forensisch Instituut, dat zijn arts kan bellen om te informeren wat de verschijnselen kunnen zijn van 3-BP.

Stamcellen

Door de behandelingen met stamcellen - een soort basiscellen die de grondstof voor nieuwe cellen vormen - worden over de hele wereld patiënten geholpen met beschadigde weefsels of organen. Omdat deze cellen in de navelstreng veel voorkomen, heeft Bloedbank Sanquin in Nederland bijvoorbeeld een navelstrengbloedbank. Maar stamcellen van dieren injecteren, is omstreden.

afweer

Zo nu en dan duiken er berichten op van artsen die met dierlijke stamcellen experimenteren. Zo werd in Groot-Brittannië een paar jaar geleden de Nederlandse arts Robbert Trossèl uit het register geschrapt. Volgens de General Medical Council had hij zich ernstig misdragen door patiënten te injecteren met hersencellen en ruggemergcellen van koeien. De Nederlandse Vereniging tegen Kwakzalverij waarschuwt voor dierlijke stamcellen, omdat het lichaam een sterke afweerreactie kan vertonen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden