Met beide benen op de grond

Twee bij uitstek Hollandse muziekprijzen: Edisons voor de beste Nederlandse zangeres én voor de beste Nederlandse artiest. Dat is de erkenning die Ilse DeLange, of liever gezegd Ilse de Lange, afgelopen dinsdag heeft gekregen. Pas 24 jaar, en dan al zo beroemd in Nederland. Behept met een gouden doorleefde stem, waarin de tragiek van een veel langer leven lijkt door te schemeren. Een echt Hollands meisje, uit Twente wel te verstaan, dat bijna, echt letterlijk bijna, een grote carrière als countryzangeres zou krijgen in het walhallah voor de groten: de United States of America.

Na een stormachtig begin, een ontdekking door de upper ten van het country-wezen, vele optredens in Nashville en daarbuiten, en een ongekende publieke belangstelling, staat Ilse weer op de koude grond. Met haar eigen nuchterheid ('Ik ben Ilse en dit is wat ik doe'), haar gevoel voor relativering ('Als ik een hoofd vol wratten had gehad had ik die deal niet gekregen') zal ze daar weinig moeite mee hebben. Ze weet dat ze kan zingen, dat ze wordt gekoesterd door haar fans, dat internet bol staat van websites met haar beeltenis, haar songteksten en haar levensverhaal dat vertelt als een sprookje.

'Ik ben melancholiek geboren', zei Ilse ooit eens. De droefenis heeft ze nodig om haar teksten te schrijven, de snik in haar stem te krijgen, de treurnis van haar ballades tot haar volle recht te laten komen. Als een fado-zangeres die in een kelder te Lissabon vanuit haar ziel de gasten diep weet te treffen, kan Ilse DeLange haar publiek vanuit haar eigen gemoed bespelen. Het lijkt haar tweede natuur, naast haar alledaagse vrolijkheid en haar jongensachtige aard. Ze hield van voetballen op straat, speelde ruwe spelletjes met haar twee broers en vriendjes. Het liefst was zij zelf gaan voetballen, maar moeder zag dat niet zo zitten vanwege al die blauwe plekken die dochterlief zou oplopen.

Ilse werd in 1977 geboren, komt uit een gereformeerd nest. Opa was streng in de leer, vader en moeder zijn altijd gesteld geweest op hun zondagsrust en gaan regelmatig naar de kerk. Het leven in Almelo was altijd simpel. Vader is tot op de dag van vandaag meubelmaker, moeder ziet zichzelf vooral als huisvrouw die daarnaast schoonwerkzaamheden verricht. 'Ze is interieurverzorgster', zegt Ilse. Muziek speelde nooit een belangrijke rol in het gezin De Lange, of het moest zijn dat vader meezong in het kerkkoor.

Maar toch, Ilse begon haar muzikale loopbaan al vroeg, via playbacken en soundmixen zoals veel van haar leeftijdgenootjes dat, geïnspireerd door de tv-show van Hennie Huisman, deden. Als achtjarige speelde ze op school voor het eerst haar act, een nabootsing van Toon Hermans met het liedje 'Wat ruist daar in het struikgewas'.

De vertoning sloeg aan, de kleine Ilse liep daarna talloze playbackshows in het land af. De soundmix, het echt nazingen van een ander, trok haar aandacht bij die optredens. De jonge Ilse kreeg het bandje met 'Ik stuur je een boeketje rode rozen' van Eddy Christiani in handen. Het kwartje viel, de cowboysferen van het steel guitargeluid bekoorden het Almelose meisje. Thuis kregen pa en ma in de gaten dat Ilse waarachtig echt iets in haar mars had, met plezier struinden ze zoveel mogelijk de talentenjachten af. Zelfs opa, voor wie muziek uit den boze was, werd enthousiast de laatste paar jaren van zijn leven, toen hij volgens Ilse eigenlijk al een beetje aan het dementeren was.

Intussen doorliep Ilse de mavo waar wat besmuikt werd gelachen om haar liefde voor countrymuziek, volgde een middenstandsopleiding na haar eindexamen en ging werken bij de Schoenenreus. Vandaar haar bijnaam Ilse 'Bundy', naar de gelijknamige schoenenverkoper Al Bundy in de tv-serie 'Married with children'. Ze deed in 1994 mee aan de Dutch Country Music Awards, een festival in Veendendaal, en trok daar de aandacht van een zekere Bob Saporiti uit het Amerikaanse Nashville. Enkele jaren later wist diezelfde Saporiti haar naam te herinneren toen hij erop werd gewezen hoe goed Ilse de Lange zich had ontwikkeld. Ze werd dus Ilse DeLange (op z'n Amerikaans uitgesproken), ging naar Amerika, kreeg daar een topproducer die met mensen als Paul Simon en Bob Dylan had gewerkt. Ze trad daar op tussen zangers en muzikanten in cowboykleding of zangeressen met laag uitgesneden decolletés en gehuld in kokette jurkjes. Ilse zelf teerde vooral op haar natuurlijk stemgeluid, hield het liever bij de gewone kleding die zij thuis in Twente droeg ('Geef mij maar een T-shirt en een 'spiekerbokse')

Holland was op dat moment bijna te klein, zo leek het. In een luxe Amsterdams hotel gaf zij vastberaden het ene na het andere interview weg als 21-jarige, sprak de hoop uit dat zij een wereldster zou worden. Ilse werd een hype, in ieder geval in Nederland, dat doorgaans niet zoveel moet hebben van country- en westernmuziek. Haar debuut-cd 'World of Hurt' verkocht als een tierelier.

Maar in de States liep het uiteindelijk wat anders dan zij had gehoopt. Eerst was alles great en wonderful, daarna werden de contracten niet nagekomen. De cd 'World of Hurt' werd er niet uitgebracht, ook al was dat toegezegd. Nieuwe directeuren bij het bedrijf Warner Nashville hadden geen belangstelling meer voor Hollandse Ilse met haar southern accent. Haar muziek zou niet 'country' genoeg zijn, werd gezegd. Maar volgens Ilse staan ze daar gewoon niet open voor nieuwe mensen en nieuwe ideeën.

En thuis in Nederland viel haar vertrouwde band uiteen. Ontevredenheid over het in dienst nemen van echte country-Amerikanen voor de opnames van haar cd en kinne sinne om haar amoureuze leven met de drummer Bart Vergoossen speelden daarbij een rol. Ilse woont nu met haar drumspeler in Arnhem en heeft een nieuwe band gevormd, met hem erin. Ze heeft nu een goed contract met Warner Nederland en zingt nog steeds in eigen land én België de sterren van de hemel, mooie ballades, tragische liedjes. Altijd live, want aan playbacken, waar ze ooit als achtjarige mee begon, heeft ze een broertje dood.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden