Met Bach rouwen aan de keukentafel

Een kleine traditie is het al. Dat de Amsterdamse Stadsschouwburg in de eerste maanden van het jaar opvallend internationaal theater programmeert. Dat gebeurt onder de titel 'Brandhaarden' als er een buitenlands gezelschap te gast is; de vlag 'Brandstichters' hangt er boven als één specifieke theatermaker centraal staat. Na de Münchner Kammerspiele, Alvis Hermanis en de Volksbühne Berlin is de Britse Katie Mitchell dit jaar de brandstichtster.

Onder de echte theatermensen is Mitchell wellicht in Nederland nog niet zo bekend, maar bij operaliefhebbers des te meer. Zij was het die de wereldpremière van de opera 'Written on Skin' van George Benjamin regisseerde. Dat was op het Festival d'Aix-en-Provence in de zomer van 2012. Dezelfde productie was een paar maanden later al bij De Nationale Opera in Amsterdam te zien. Bij dat gezelschap had Mitchell een jaar eerder de wereldpremière verzorgd van 'Orest', de morbide opera van Manfred Trojahn.

'Written on Skin' was niet alleen een muzikale voltreffer, ook de regie van Mitchell was schrijnend mooi. Bij 'Orest' was Mitchells aandeel interessant, maar er was op haar regie ook wel wat af te dingen. Een nieuwe voltreffer kwam vorige zomer, wederom in Aix-en-Provence. Intendant Bernard Foccroulle bracht Mitchell in contact met de jonge Franse barokspecialist Raphaël Pichon toen Mitchell het idee opperde om iets te creëren rondom de muziek van Bach. Pichon was vroeger countertenor, tegenwoordig dirigeert hij.

De voorstelling die Mitchell en Pichon in alle rust en vrijheid creëerden heet 'Trauernacht'. Vanavond en zondag (dan zowel 's middags als 's avonds) is deze kleine en beklemmende productie in de Stadsschouwburg te zien en dat zou u eigenlijk niet moeten laten passeren. Ik zag 'Trauernacht' vorige zomer in Aix in het kleine theatertje Jeu de Paume. Deze 'meditatie op de dood', zoals Mitchell het noemt, was één van de hoogtepunten van het festival.

Mitchell en Pichon zochten veertien minder bekende fragmenten uit Bach-cantates uit - van recitatieven tot koren - en knoopten die aan elkaar tot een anderhalf uur durende voorstelling over rouwen. Mitchell zet vier volwassen kinderen (sopraan, alt, tenor en bas) etend aan een keukentafel. In een sequens van aperitief en voorgerecht tot toetje en digestief, bewegen zij in slowmotion en zingen ze hun verdriet via Bachs muziek uit. Achter hen zit een vaderfiguur (de overledene) die af en toe opstaat om iets te fluiten en op één moment een duet met een van zijn zonen zingt.

Het werkt wonderwel, helemaal als op het eind met een zachte bewerking voor stemmen van het orgelkoraal 'Vor deinem Thron' de kaars wordt uitgeblazen. Het is intrigerend om naar te kijken, zeker als je er zo dicht op zit als in Aix. De Nationale Opera is co-producent van 'Trauernacht' en geeft met deze voorstellingen kansen aan jong talent. Mooi.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden