Met autisme, ADHD of een depressie word je niet aangenomen

Beeld Studio Vonq

Mensen met depressie, autisme of ADHD lopen vaak vast op hun werk. In de eenmalige uitgave Qracht 500 vertellen ze hun verhaal.

"Het kan iedereen overkomen. Ongeveer vier op de tien Nederlanders krijgen tijdens hun leven te maken met psychische problematiek", vertelt Annemiek Onstenk. Ze is auteur van het eenmalige tijdschrift Qracht 500, met daarin honderd interviews met en over mensen met psychische problemen.

"Vaak willen mensen hun verhaal wel kwijt, maar niet met hun naam of foto in de media. Bijna panisch reageren ze dan. Bang voor negatieve ervaringen op het werk of angst om nooit meer ergens aangenomen te worden. Maar als niemand naar buiten treedt, duurt het ook lang voordat de koudwatervrees bij werkgevers weggaat."

Dat was de belangrijkste reden voor Onstenk om Qracht 500 te maken. "Meer informatie in de media helpt om te laten zien dat deze mensen ook kunnen werken, dat ze niet gek zijn. Dat helpt tegen koudwatervrees bij bedrijven en vooroordelen als dat psychisch kwetsbare mensen niet productief zijn of vaak ziek. Terwijl juist deze mensen vaak een vrije dag nemen om bijvoorbeeld naar de psychiater te gaan. Ze zijn enorm gemotiveerd. Helaas zitten veel van hen geïsoleerd thuis, met een negatieve eigenwaarde."

De auteur mocht het magazine onlangs overhandigen aan staatssecretaris Tamara van Ark van sociale zaken. "We bespraken daar met twee ervaringsdeskundigen welke hindernissen deze mensen tegenkomen op het werk. Volgens ons zou er veel meer openheid mogelijk moeten zijn tegenover de werkgever en de collega's zodat er rekening mee kan worden gehouden."

Carla Baas (52), vrijwilliger, heeft borderline en een hechtingsstoornis

Na een aantal jaren gaat het steevast fout op het werk bij Carla Baas (52). Ze heeft gewerkt in de gehandicaptenzorg en het basisonderwijs, "maar ik kon mij niet 100 procent inzetten, alleen maar 300 procent. Dat houdt niemand vol. Het was bij mij altijd alles of niets. En altijd met conflicten." Destijds wist Baas nog niet hoe dat kon en waar het aan lag. Inmiddels is 'na jaren worstelen en zoeken' duidelijk dat ze borderline, een hechtingsstoornis en ADHD heeft. "Ik raakte door wisselende stemmingen steeds mijn baan kwijt. Ik verloor ook vaak de controle over mijn emoties. Mijn kind, de behandeling en goede medicatie gaven me de kracht om door te gaan. Nu doe ik vrijwilligerswerk en dat gaat goed. Mensen vragen wel eens waarom ik niet werk want ik doe toch ook vrijwilligerswerk. Net alsof ik de kantjes er vanaf loop. Eerst schaamde ik me, nu wil ik in mijn waarde worden gelaten. Psychisch kwetsbare mensen zijn niet minder."

Ruby Mos (21), ex-student, heeft autisme en ADHD

Ze is onlangs weggestuurd van de Academie voor Lichamelijke Opvoeding. "De decaan zei dat ik beter kan stoppen omdat iemand met autisme geen overzicht kan bewaren", vertelt Ruby Mos (21). Veel alledaagse dingen gaan moeizaam. "Tijdens een stage moest ik bezoek ontvangen, maar ik vergat dan te vragen of iemand iets wilde drinken. Een baas vroeg waarom ik de vaatwasmachine niet leegruimde. Ik zie zoiets niet en krijg paniekaanvallen wanneer iemand me hierop aanspreekt."

Als scholier zat Mos achter de kassa. "Als er geen klanten waren, wachtte ik. Terwijl anderen mandjes gingen stapelen. Ik kom daar niet op. Nu sta ik op de wachtlijst voor een coach die me kan begeleiden bij dagelijkse dingen. Dan lukt werken misschien ook ooit. Alleen, als ik zeg dat ik autisme heb, word ik niet aangenomen. En als ik het niet zeg, komen ze er toch wel achter. Ik doe nu vrijwilligerswerk bij MEE, dat gaat goed. Ze leggen alles uit, dat heb ik nodig."

(Interviews uit Qracht 500, uitgeverij Tobi Vroegh Amsterdam)

Lees ook: Door hun oog voor detail zijn mensen met autisme zeer waardevol op de werkvloer

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden