Met Appeliaanse overdrijving het einde tegemoet

theater

Hamlet

Toneelgroep De Appel

*

Lichte melancholie. Wellicht voor de laatste keer het theater van toneelgroep De Appel in. De tot foyer geworden paardenstallen. Al die hoogtepunten, inzinkingen en oplevingen. De verrassing hoe artistiek leider Erik Vos repertoire kon opschudden via improvisaties. Geïrriteerd soms door dat Appeltoontje, dat zinnen uit elkaar rukte voor extra accenten. De overdrijving.

Verleid door het bijzondere gevoel voor vormgeving. 'Peer Gynt' in het allereerste seizoen (1972/'73), met een afgepelde ui om tot de kern te raken. 'De storm' als dynamische openingsvoorstelling (1976) van het eigen Appeltheater, een voormalige paardentramremise, dat voor elke voorstelling opnieuw werd omgebouwd, thematisch aangepast. Het magische circus 'Tantalus', de eerste theatermarathon waarmee Vos' opvolger Aus Greidanus sr. de toneelgroep in 2003 van een dreigende ondergang redde.

Visueel is heel wat van die geschiedenis terug te vinden in 'Hamlet', de zwanenzang van De Appel. In de regie van David Geysen moet deze 'Hamlet' overduidelijk niet alleen een ode aan het glorieuze verleden zijn, maar ook een protest tegen het bijna einde. De voorstelling begint met een ensemble-statement: "Bestaan of niet bestaan, dat is de vraag."

Een ongebruikelijk begin, zoals ook Onafhankelijk Toneel die in 1977 toepaste. Met een essentieel verschil. Was het destijds thematisch, een interpretatie van de persoon Hamlet, hier is het een verklaring van de acteurs - en niet van de personages - die Shakespeare's tekst direct tegen de politiek richten.

Vaker wordt naar politici, wethouders en ambtenaren gesneerd. Appels volste recht, maar het beroerde is dat het zo hoorbaar niet Hamlets mond is die dan spreekt, maar David Geysen als aanvoerder van de troep. Die, als ook nog vertolker van de hoofdrol, niet ziet, dat stuk en voorstelling ten onder gaan aan tunnelvisie.

Het moest een theatrale explosie worden met als drijvende noodzaak te overleven. Het is een, alle nuances voorbij, vertoon van agressie en symboliek. Alle slechteriken wit gekleed en geschminkt, veel gedraaf, klimmen en springen in het steigerdecor, van begin tot eind een schreeuwtoon met in ouderwets overdreven expressie vervormde monden.

Het is niet rauw, maar betekenisloos. Geen idee waar deze 'Hamlet' over gaat. Allerminst over twijfel aan leven of zelfkennis met een Hamlet, die confronterend theater boven de verbeelding stelt, die aan het eind nog dezelfde militante energie uitstraalt als aan het begin. Geen enkele ontwikkeling toont. En daarmee onbedoeld de vinger op Appels neergang legt. Ontluisterend. En spijtig.

Appeltheater t/m 18-12: www. oneelgroepdeappel.nl

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden