Met 1400 liter per seconde gaan roemruchte pompen laagwater te lijf

beschadigde stuw | Het zal nog dagen duren voordat er weer - beperkt - scheepverkeer mogelijk is op het Maas-Waalkanaal.

Vanaf gistermiddag staan ze te loeien bij Malden, waar de Maas en het Maas-Waalkanaal samenkomen: twee grote waterpompen. Ze pompen water vanuit de Maas het kanaal in om daar het waterpeil te verhogen.


Dat is namelijk flink gedaald sinds donderdagavond een schip tegen de stuw bij Grave voer. Van 7,9 meter boven NAP is het sindsdien gezakt naar iets meer dan 4,9 meter boven NAP. Verder kan het niet dalen: het niveau in de door de stuw gescheiden compartimenten van de rivier ligt dan op gelijke hoogte.


De twee pompen op pontons in de oude sluiskolk van Malden (zie kader), zullen de komende dagen non-stop draaien. Beide verplaatsen 1400 liter water per seconde, oftewel 5000 kuub per uur. Rijkswaterstaat verwacht dat het een aantal dagen zal duren voor het waterpeil in het Maas-Waalkanaal op het oorspronkelijke niveau zal liggen.


Vanaf dat moment is er weer - beperkt - scheepvaartverkeer mogelijk op het kanaal. Om te voorkomen dat te veel water wegstroomt, gaat de sluis bij Malden pas open wanneer de kolk vol schepen ligt. Het kanaal is alleen bevaarbaar voor schepen die vanuit het Westen de Maas afkomen en noordelijk het Maas-Waalkanaal in willen, of andersom.

Gestremd

Op de Maas tussen Grave en Cuijk blijft het waterniveau onverminderd laag en de scheepvaart gestremd. De woonboten die scheef zijn komen te liggen door het laagwater, zullen dus voorlopig niet recht komen te liggen. Dat scheepvaart onmogelijk is, is schadelijk voor de binnenvaart: het traject is drukbevaren. Jaarlijks passeren 26.000 schepen de stuw bij Grave.


Hoe lang de situatie zal voortduren, moet blijken. Gisteren onderzocht Rijkswaterstaat opnieuw de beschadigde stuw, met sonarboten. Die zochten naar onderdelen op de bodem van de rivier. Wanneer die gevonden zijn, kan bepaald worden hoe groot de schade precies is en hoe lang het duurt die te herstellen.


Dat de schade groot is, staat vast. In de stuw zit een gat van vijfentwintig tot dertig meter. Zo groot, dat Rijkswaterstaat geen tijdelijke noodmaatregel kan treffen, door bijvoorbeeld cementblokken of een schip overdwars voor de stuw te leggen. Ook water de Maas inpompen zoals bij het Maas-Waalkanaal gebeurt, heeft geen zin, zegt Joris Schouten van Rijkswaterstaat: "Het gat is zo groot, dat zou direct weer wegstromen. Er is een groot tankerschip dwars door de stuw heen gevaren. Dat is een forse calamiteit." Of de schipper, die vrijdagochtend in het ziekenhuis werd aangehouden, fouten gemaakt heeft, wordt nog onderzocht. Waterbouwkundig ingenieur Philip de Ruiter van Royal HaskoningDHV zag niet eerder zo'n grote schade na een aanvaring. "Deze stuw is ook een stuk fragieler dan bijvoorbeeld de grote zware stuwen in de Hollandse IJssel."


De reparatie gaat 'zeker enkele weken' duren, zegt hij en die wordt bemoeilijkt door de stevige stroming in de Maas. Mogelijk zijn de jukken waar de schuiven in vallen kapot. "Een duiker moet die dan vanuit een kooi op zijn plaats zetten. Dat is lastig."


Is de drempel waarop de jukken staan kapot, dan wordt het moeilijk, zegt De Ruiter. "Dan moet je de rivier daar tijdelijk droogzetten."

aangeschaft na de Watersnoodramp

De pompen die sinds gisteren water het Maas-Waalkanaal inpompen, komen uit een roemruchte 'vloot'. Het ministerie van infrastructuur besloot na de Watersnoodramp van 1953 dat Nederland een aantal pompen nodig had om zich te beschermen tegen hoogwater.


Voor watercrises werd een vloot van twintig pompen aangeschaft. Die worden nationaal ingezet - vorig jaar nog toen het hoogwater was bij Kockengen - maar ook internationaal. Het bekendste voorbeeld is New Orleans. Na orkaan Katrina gingen Nederlandse pompen naar het rampgebied. Voor een deel zijn die daar ook gebleven. De 'mobiele noodpompen' bij Malden werden in 2008 aangeschaft. Mobiel, omdat ze zonder hijskranen geplaatst kunnen worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden