Met 100 per uur in een speedboot op ijzers: 'Het was geweldig!'

Job van Oostrum langs de bobbaan in Sarajevo in 1984.Beeld ANP

De Canadezen Kripps en Kopacz en de Duitsers Friedrich en Margis deelden gisteren het goud in de tweemansbob. Job van Oostrum was in 1984 tijdens de Winterspelen van Sarajevo de eerste naoorlogse Nederlandse bobber.

Wie is die autocoureur? Job van Oostrum steekt zijn hand op. En wie is de roeier, vragen de Duitse bob-instructeurs bovenaan de baan in Königssee. Evert Kroes meldt zich. De twee stappen in de bob, met Van Oostrum als stuurman. "We kregen een zetje", zegt Van Oostrum, "en daar gingen we. Wat is dit, dacht ik."

Het gaat hard en het maakt ontzettend kabaal. Met twee touwtjes moet Van Oostrum de voorste ijzers besturen. Ze gaan harder en harder door het ijskanaal. Adrenaline giert door zijn lichaam. Van Oostrum: "Tegen het einde gingen we 100 kilometer per uur. Het was geweldig! Zó geweldig!"

Het is begin 1978 en de eerste oefenrun is een feit.

Voordat Job van Oostrum zes jaar later als eerste Nederlandse naoorlogse olympiër tijdens de Winterspelen als stuurman in een bobslee stapt, is hij verslingerd geraakt aan autoracen. Van Oostrum, zoon van een kantine-uitbater op de groenteveiling van Utrecht, begint op zijn zesde met het rijden in een auto, crosst later rally's op weilanden en belandt vervolgens achter het stuur op het circuit van Zandvoort waar hij met zijn vader en opa in de jaren vijftig en zestig de Formule 1-races bezocht.

Königssee

Bij een garage in Loosdrecht ziet hij een 'toerwagentje' te koop staan voor 6000 gulden. Hij heeft 1000 gulden gespaard en vindt een supermarkt als sponsor.

Om zijn passie te bekostigen werkt Van Oostrum daarnaast als hulpje bij een garage. Daar loopt hij de bekende radio-en tv-commentator Frans Henrichs tegen het lijf loopt, die er klant is. Van Oostrum moet na een zware crash zijn race-ambities bijstellen.

Een paar maanden later gaat de telefoon. Een televisie-oproep van Henrichs bij Studio Sport om potentiële bobsleeërs te werven heeft geen bruikbare reacties opgeleverd en Henrichs heeft besloten sporters te benaderen. Na een positief antwoord, zegt Henrichs dat Van Oostrum zich de volgende morgen moet vervoegen voor het Holiday Inn in Utrecht. Met nog een paar sporters zoals roeier Evert Kroes en hockeyer Han Minjon vertrekt het busje naar Königssee, waar Henrichs een stage heeft geritseld.

Van Oostrum: "We komen aan in Königssee en we zien betonbakken met ijs erin. IJs? Kun je nagaan. We gaan naar Duitsland en ik ben verbaasd dat er ijs in ligt. Ik dacht dat het op sneeuw was. En er bleken ijzers onder die bobs te zitten en geen skietjes, zoals ik dacht."

Na de week in Königssee volgt een oefencampagne in Winterberg. Ze crashen vaak. Desondanks gaan ze met sprongen vooruit. De Nederlanders zijn in een vreemd, klein wereldje terechtkomen waarin de strijd gaat tussen aan de ene kant de DDR en de Sovjet-Unie en aan de andere kant de West-Duitsers, Zwitsers en Oostenrijkers. Omdat ze buitenstaanders zijn, krijgen ze wel tips van de veelal zonderlinge, in zichzelf gekeerde types.

De tips die Van Oostrum krijgt, komen van achter het IJzeren Gordijn. In ruil voor gastanks en tectyl - nog al eens overhandigd op donkere afgelegen parkeerplaatsen.

Van Oostrum gaat sneller en sneller, kwalificeert zich voor wereldbekers en WK's en laat vlak voor Sarajevo bij een chassis-bouwer uit de racerij een gestroomlijnd exemplaar bouwen. Een soort speedboot op ijzers, zoals van Oostrum het gevaarte omschrijft. "We gingen waanzinnig hard met dat ding. Op de baan van St. Moritz waren we dolblij met de hoogste topsnelheid. We hadden echt het idee dat we in Sarajevo bij de top-6 konden komen."

Helaas blijkt er een foutje in het chassis te zitten. Het sturen met de touwtje gaat goed op banen met flauwe bochten, maar in de baan van Sarajevo zitten ook een paar krappe exemplaren. Het stuurtouwtje raakt het bodywork en de bob raakt onbestuurbaar. Van Oostrum crasht zwaar, drie dagen voor de eerste run. "Beneden dachten ze dat ik mijn nek had gebroken."

Het valt mee, de nekspieren zijn flink opgerekt, maar erger: de bob voldoet niet. De olympische runs, in de verouderde reservebob, lopen uit op een teleurstelling: zestiende.

Van Oostrum: "Meedoen was voor ons uiteindelijk het hoogst haalbare. De uitslag is de uitslag. Zestiende, dat is de plek waar ik hoorde."

Het beleg van Sarajevo

Zeven jaar na de Winterspelen van Sarajevo lag de stad onder zwaar mortiervuur. De belegering tijdens de Bosnische oorlog duurde vier jaar en kostte 12.000 mensen het leven. Van Oostrum keek in die jaren naar de televisie en raakte geëmotioneerd.

"Joegoslavië kende toen weinig luxe", zegt Van Oostrum, "maar ze waren zeer trots op die Olympische Spelen. Die bobbaan werd gebruikt als raketlanceerplaats, ze hakten er gaten in en staken de loop van een kanon erdoor. Het doet me nog steeds wat als ik daar aan terugdenkt."

Meer verhalen over de Olympische Spelen vanuit Pyeongchang lees je hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden