Merkel maakt politieke ommezwaai en is nu toch voor het homohuwelijk

Beeld AFP

De Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft haar bezwaren tegen het homohuwelijk plotseling laten varen. Als het parlement over de invoering van zo’n huwelijk stemt, mogelijk nog deze week, dan zal Merkel de fractieleden van haar conservatieve CDU en de Beierse zusterpartij CSU vrijlaten om naar eigen geweten te beslissen.

Het is een grote politieke ommezwaai. Tot dusver stonden Merkel en haar partij op het standpunt dat het huwelijk voorbehouden moest blijven aan man en vrouw. De christen-democratische leidster leek immuun voor oproepen van andere partijen om de ruim twintig westerse landen te volgen die het homohuwelijk al hadden ingevoerd, te beginnen met Nederland in 2001.

Merkel maakte haar draai zondagavond bekend op een bijeenkomst van het vrouwenblad Brigitte. Hoewel ze het voorzichtig verwoordde met ‘ruimte voor gewetensbezwaar’, betekent haar stap dat het Duitse homohuwelijk er vrijwel zeker komt. Op zich is slechts één op de drie CDU/CSU-parlementariërs ervoor. Maar samen met de andere partijen vormen ze in de Bondsdag een ruime meerderheid.

Vurige wens

Het homohuwelijk is al jaren een vurige wens van de progressieve partijen. De sociaal-democratische SPD, de huidige coalitiepartner van Merkel, noemde het homohuwelijk zondag op een partijcongres zelfs een voorwaarde om na de verkiezingen van september nog in een coalitie met de CDU aan te schuiven. De Groenen en de liberale FDP hadden die voorwaarde al eerder uitgesproken. Door deze stellige eis stond Merkel van diverse kanten onder zware druk om toe te geven aan het breed opengestelde huwelijk, iets waar volgens een recente YouGov-enquête twee op de drie Duitsers zich in kunnen vinden.

Nu Merkel de deur van het homohuwelijk op een kier heeft gezet, wil de SPD direct doorpakken. SPD-leider Martin Schulz liet weten dat hij nog deze week een stemming in de Bondsdag zal afdwingen. Vrijdag kan het onderwerp dan worden afgehamerd, na jarenlang uitstel door het CDU/CSU-blok. Het voorwerk is al klaar: er liggen maar liefst drie wetsvoorstellen die de afgelopen jaren zijn opgesteld door Die Linke, de Groenen en de Bondsraad, de vertegenwoordiging van de 16 deelstaten.

Als de CDU/CSU-fractie de stemming blijft tegenhouden, zal de SPD zich beraden op verdere stappen, beloofde Schulz. Dat klonk als een dreigement om het kabinet te laten vallen, enkele maanden voor de verkiezingen. Maar de christen-democraten leken niet van plan zich te laten opjagen. “Er bestaat geen noodzaak voor een overhaaste beslissing”, aldus fractiesecretaris Michael Grosse-Brömer. Het is de vraag hoe lang hij dit onder het huidige politieke gesternte nog kan volhouden.

Duitse homo’s kunnen op dit moment alleen een geregistreerd partnerschap aangaan. Die formule biedt bijna dezelfde rechten en plichten als het huwelijk, bijvoorbeeld op het gebied van erfenissen, inkomstenbelasting en alimentatie. Het voornaamste verschil is adoptie: geregistreerde partners mogen niet samen een kind adopteren. De ene partner mag wel een kind van de andere partner erkennen en adopteren. Het homohuwelijk zou gelijkslachtige partners dezelfde adoptierechten geven als hetero’s. Een kleine meerderheid van de Duitsers, 58 procent, is daar voor; 34 procent is er tegen.

Nu Merkel met haar draai tegemoet is gekomen aan coalitiepartner SPD, oogst ze in die kring niet unaniem lof. SPD-kamerlid Christian Flisek beticht haar zelfs van ‘puur opportunisme’. Pas nu alle mogelijke coalitiepartners haar hebben geïsoleerd, gaat de bondskanselier overstag, aldus Flisek in Der Spiegel. “Daar zit geen overtuiging of herbezinning achter. Dit gedraal beneemt me de adem. Merkels omgang met zo’n gevoelig thema is beschamend.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden