Merkel laat zich niet verleiden door Brits charmeoffensief

Beeld getty

De Britse premier David Cameron heeft donderdag de rode loper uitgerold voor de Duitse bondkanselier Angela Merkel in de hoop Europa's machtigste vrouw mee te krijgen in zijn strijd tegen minder inmenging van Europa. Maar kan Merkel wel wat voor Cameron betekenen?

De Britse koningin ontving de bondskanselier voor een kopje thee. In het Lager- en Hogerhuis werd halsreikend naar haar toespraak uitgekeken, een zeldzame eer die weinig regeringsleiders toekomt.

Toch liet Merkel zich daar niet door overrompelen: "Sommigen hopen dat mijn toespraak een deur opent voor een fundamentele hervorming van het Europese bestuur om gehoor te geven aan allerlei Britse wensen. Degenen die dit verwachten, zullen worden teleurgesteld, vrees ik."

Merkel moest koorddansen in haar toespraak. Aan de ene kant staat ze in het politieke spectrum op dezelfde plek als haar centrum-rechtse bondgenoot Cameron. Maar als het om Europa gaat, dan staan het Groot-Brittannië en Duitsland juist tegenover elkaar.

Cameron wil een referendum houden over het Britse lidmaatschap van de EU. Daarbij wil hij zich graag uitspreken voor lidmaatschap, maar dan moeten de voorwaarden van het Britse lidmaatschap wel veranderen. De premier staat onder druk van eurosceptische partijgenoten en van de anti-Europese partij UK Indendence Party (UKIP).

Steun van Angela Merkel is daarbij onontbeerlijk. "Als we ergens willen komen met onze plannen om de EU te hervormen..., dan hebben we haar aan onze kant nodig", schreef Boris Johnson, burgemeester van Londen en lid van Cameron's Conservative Party maandag in een opiniestuk.

De hervormingen gaan vooral over de bevoegdheden van de Europese Commissie, die in de ogen van Londen te veel macht heeft. "De EU als één markt is cruciaal, maar we moeten niet alles willen harmoniseren. Er moet meer flexibiliteit zijn", zei hij eerder.

Een van die onderwerpen die Cameron niet wil harmoniseren, is de arbeidstijdrichtlijn, waarbij is vastgesteld dat er niet meer dan 48 uur mag worden gewerkt. Groot Brittannië wil hier een uitzonderingspositie op krijgen. Dat ligt lastig bij Merkel, omdat zij samen met de sociaaldemocratische SPD in de regering zit. Die partij is tegen uitholling van sociale rechten.

Maar het gaat niet alleen over afzonderlijke punten: volgens Cameron is een fundamentele hervorming nodig, wil de Unie een gezamenlijke toekomst hebben. De Britse premier constateert dat het gat tussen de burgers en bestuurders steeds groter wordt, net als het wantrouwen en de scepsis. Komt er geen hervorming, dan kan de Unie uit elkaar vallen.

Toch is het de vraag of Cameron steun vindt bij zijn Duitse ambtsgenoot. Merkel is weliswaar niet zo gepassioneerd over Europa als haar voorganger Helmut Kohl, bij voortduring laat zij weten dat de toekomst toch echt in Brussel ligt.

Wat ook speelt is dat toegeven aan Camerons eisen een precedent kan scheppen. Na de toespraak van vorig jaar waarin Cameron zijn plannen voor een referendum uiteen zette, zei Merkel nog dat de 'bereid is te praten over de Britse wensen', maar ze voegde er aan toe dat ook andere landen wensen hebben en dat aan het einde een compromis nodig is. En als andere landen ook met hun eisen komen, is het lastig nee zeggen als de Britten wel hun zin hebben gekregen.

Beeld afp
Beeld getty
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden