Merkbril en nepbril zijn geen echte concurrenten

Ze stonden meteen al op de stoep. De merkengeilers, zoals ze in optiekkringen heten. De eerste serie brillen van de Amerikaanse couturier Calvin Klein is net uit, en daar moet je als rechtgeaarde merkenfanaat dus bij wezen. Ze staan 'te kicken' voor de vitrines in de Haagse optiek 'Eye D' waar de brillen in rijtjes liggen uitgestald. Gaaf strak, simpel, kleine glaasjes, dus helemaal a la mode. Met geraffineerde details, zoals het werkje in het metalen montuur of het kunststof dessin. Dat zo'n bril minstens vierhonderd piek kost, ach, daar doen ze niet moeilijk over. Zeker niet met zo'n eerste ... en echte.

Bij importeur Smit in Bloemendaal, die de brillen in Nederland bij zo'n zestig opticiens afzet, is de lol van dit exclusieve debuut er al een beetje af. Nog maar koud op de markt, heeft een van de Calvin Klein-brillen al een dubbelganger. Smit: “Het merk Pajuk brengt een bijna letterlijke, in Italie gemaakte kopie uit. Goedkoper natuurlijk. Gelukkig zitten er dikke laklagen op, de metalen schroefjes zien er wat anders uit en het montuur heeft geen double. Maar verder, een op een hetzelfde.”

Omdat het maar matige kopietjes zijn, neemt Smit dit keer geen juridische stappen, zoals bij zijn Matsuda-serie, onder welke naam enige tijd geleden ook bij een andere fabrikant brillen uitkwamen. Hij houdt het er maar op dat het niet de slechtste vruchten zijn waaraan de wespen knagen.

Imitaties komen in de internationale brillenwereld steeds vaker voor, vooral nu het ene na het andere ontwerpersmerk op de markt komt. Alleen al in haute-couturekringen waart de laatste jaren een brillenhausse. Want een bril is geen noodzakelijk kwaad meer, maar een toonaangevend accessoire. Waren Pierre Cardin, Christian Dior en Yves Saint Laurent in het begin van de jaren zeventig nog pioniers met hun brilontwerpen, nu worden op de couture-schetsboekjes van Jean Paul Gaultier, Jil Sander, Karl Lagerfeld of Giorgio Armani bijna automatisch al wat brilletjes bij de creaties getekend. Niet alleen door de meester(es) zelf - die heeft in de showkoorts wel wat anders te doen; hun medewerkers doen dat 'in overleg met' zoals dat eerbiedig heet. En zo zijn dezelfde zeer exclusieve hartjes die op de Yves Saint Laurent kettinkjes en oorbellen voorkomen ook op de brillen aangebracht.

CODENUMMER

Het voorkomen van imitaties is moeilijk. Goedkope dump van originelen via de parallelimport is heel wat minder aantrekkelijk als naast de inscriptie van couturier Jean Paul Gaultier en 'Made in Japan' een codenummer is aangebracht van het land waarvoor de brillen bestemd zijn. Als er dan opeens elders een goedkope partij opduikt, is makkelijker te achterhalen waar die vandaan komt.

Maar de leveranciers in dit duistere circuit zijn slim. De multinational Bausch en Lomb, fabrikant van de Ray-Ban zonnebril, ontdekte dat groothandels en exporteurs de echte zonnebrillen mengden met nep en deze partijen tegen lage prijzen op de Europese markt brachten; de nieuwste truc in brillenoplichting en brillenbedrog. Hierdoor kan een detaillist zijn clientele, die erop rekent minimaal honderd piek te moeten betalen, een lekker aanbiedinkje van zeg 65 gulden doen. Door hoogwaardige vervalsingstechnieken nauwelijks van een echte Ray-Ban te onderscheiden.

Het afgelopen jaar werden bij invallen in Zuidoost-Azie, de Verenigde Staten, Groot-Brittannie, Chili en Belgie meer dan tachtigduizend namaak-Ray-Bans in beslag genomen. In ons land gebeurde dat met enige duizenden zonnebrillen; een snelle actie van de Stichting Namaakbestrijding - een belangenorganisatie van Nederlandse merk- en licentiehouders - in samenwerking met de politie. Een civiele procedure via een kort geding bij de rechtbank voor inbreuk op merknaam of auteursrecht kan ook, maar dat is duurder en omslachtiger.

Het is bovendien vaak niet eenvoudig om een nep-Armani in ovaal metaal - welk merk heeft tegenwoordig geen ovalen metalen monturen? - van de echte te onderscheiden. De rechtmatige leverancier heeft juridisch geen poot om op te staan als er geen karakteristieke trekken van het originele ontwerp in de namaak herkenbaar zijn.

GRASDUINEN

Maar voor de gewone koper, wars van merkfanatisme maar onderhuids toch gevoelig voor een Armani-achtig brilletje, is het nu goed grasduinen op de optiekmarkt. Als hij een van de Pearle-zaken binnenloopt kan hij een verkoper treffen die hem onverwijld de Pearle-uitgave a la Armani laat zien. “Een stijlvol brilletje voor 229 gulden in plaats van voor ruim drie- tot zevenhonderd. Dezelfde Armani uit dezelfde fabriek maar dan zonder merknaam.” Wie zou daar niet voor vallen?

Armani-vertegenwoordiger Luxottica Nederland antwoordt gedecideerd dat Armani niet in private labels als Pearle doet. Dat de bril misschien op een Armani mag lijken, maar zeker geen echte is. En dat verhaal over dezelfde fabriek? Leuke verkoopbabbel.

Die van de winkelier van het Hans Anders-concern is ook aardig. “O, Silhouette kampte met een overschotje”, zegt hij wijzend naar de gelijknamige bril - een chic Oostenrijks produkt - die niet voor minstens 350 gulden maar voor de Hans Anders-standaardprijs van 75 gulden te koop is. Maar het hoofdkantoor van het concern geeft het later vrolijk toe: een parallelimportje. Azie? “Ze kunnen overal vandaan komen. Maar we doen het maar incidenteel, hoor ... We hebben het ook eigenlijk niet meer nodig. Onze naam als merknaam is langzamerhand bekend genoeg.”

Acties tegen parallelimport van namaak zoals Bausch en Lomb met zijn Ray-Ban of rechtszaken tegen brilplagiaten zijn in ons land nog tamelijk zeldzaam. De Stichting Namaakbestrijding verwacht dat ze zullen toenemen naarmate ontwerpersbrillen populairder worden.

De kans dat Calvin Klein een heel leger kopers in ons land zal mobiliseren is echter klein. De bril is voor de prijs toch niet speciaal genoeg. Dan ziet een theofague, een maffe bril in dezelfde prijsklasse van de Belgische ontwerper Patrick Hoet, er veel aparter uit. Deze bril, bestaande uit slechts een simpel recht staafje met twee ronde glazen eronder, is inmiddels overal in allerlei, meestal verwaterde varianten te koop. tot in burgerbrillenzaak Hans Anders. Dan is het met de echte theofague pas 'kicken' om merkenfanaat te zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden