'Mensen moeten wel voor anderen kúnnen zorgen'

Het CDA bezint zich op zijn beginselen. Dat doet de partij in werkgroepen, maar vertegenwoordigers in stad en provincie hebben natuurlijk ook ideeën over de modernisering van het christen-democratisch gedachtengoed en de toekomst van de christen-democratie. Trouw spreekt deze zomer een aantal van hen. Vandaag Manita Koop (53) uit Delft, directeur van Randstad-Waterbaan, oud-raadslid en gedeputeerde van Zuid-Holland. Ze kreeg negentig procent van het partijcongres achter zich om partij en beginselen te moderniseren. Koop heeft een relatie en woont alleen.

INTERVIEW | MAAIKE VAN HOUTEN

Waarom heeft het christen-democratisch gedachtegoed een opfrisbeurt nodig?
"We hebben vier verkiezingen verloren. Daar kan je je ogen voor sluiten, zeggen dat het verdrietig is en dan afwachten. Maar zo moet het niet. De christen-democratie vereist dat je er wat van maakt, juist als het wat minder gaat. Ik ben geen lid geworden om maar wat af te wachten."

Wat is voor de toekomst het belangrijkste punt?
"Wat je ook doet, zorg ervoor dat je oriëntatie op de samenleving blijft. De partijtop was te veel gericht op de macht, het heeft ons ontbroken aan aandacht voor de samenleving. Kijk naar wat er gebeurt, mensen werken hard, ze hebben zorgen om hun baan, ze staan in de file, ze brengen en halen hun kinderen van school, ze moeten winst maken, ze leven onder tijdsdruk. Dat is de samenleving."

Solidariteit is een van de pijlers van de christen-democratie. Is er in de toekomst nog tijd om om te zien naar anderen, of kan dat uitgangspunt beter geschrapt worden?

"Nee, solidariteit is essentieel en dat zie ik te weinig. Maar mensen moeten wel de mogelijkheden hebben om er te zijn voor anderen. Je moet zorgen dat mensen tijd hebben om naar hun moeder te gaan in het ziekenhuis, of om achter de bar te staan van de volleybalclub. Dus moeten mensen niet urenlang in de file hoeven te staan of jarenlang op een nieuw huis wachten. Mensen zijn vaak moe, dus moet je zorgen dat de leefomgeving zo is ingericht dat ze een frisse neus kunnen halen en hun gezondheid op peil kunnen houden. Dat zijn randvoorwaarden die de overheid moet regelen."

De overheid? Het CDA gaat toch uit van gespreide verantwoordelijkheid?
"Ieder individu neemt de verantwoordelijkheid voor zijn of haar eigen situatie én voor de omgeving. In maatschappelijke verbanden kunnen mensen zichzelf kwijt, en ontmoeten ze elkaar, of het nou om hobbyclubs gaat of om organisaties in de beroepssfeer. De overheid kan die clubs wel stimuleren, een kleine investering levert ontzettend veel op. Maatschappelijke verbanden leveren een bijdrage aan de kwaliteit van leven, en dat kan de overheid faciliteren. Daarnaast heeft de overheid het monopolie op geweld, en is de overheid verantwoordelijk voor stabiliteit en publieke voorzieningen als onderwijs.

"Maar de rol van de overheid is soms helemaal doorgeslagen. We vinden het respectabel als een gezin negen kinderen heeft, maar als de buurvrouw of buurman vijf kinderen wil opvangen dan zijn daar weer allerlei regels voor. Dat is belachelijk. Geef ruimte en vertrouwen aan burgers en aan hun maatschappelijke verbanden, dat past in een moderne maatschappij."

U bent van huis uit communicatie-adviseur, voor welke doelgroep is dit verhaal geschikt?
"Er is plaats voor velen in de herberg. We zijn echt een partij van het midden, voor mensen die verantwoordelijkheid willen dragen en die niet zwart-witdenken maar in nuances. Het is lekker makkelijk om maar wat te roepen, zondebokken aan te wijzen, de schuld te leggen bij zakkenvullers, of babyboomers, of bij migranten. Zo werkt het niet, de werkelijkheid zit ingewikkelder in elkaar. Die boodschap kan je best in oneliners gieten, maar die komen dan wel voort uit genuanceerd denken."

Is er in de christen-democratische herberg ook plaats voor niet-christenen?
"Het christendom is een inspiratiebron, maar een politieke partij is geen kerk, je hoeft niet te getuigen en we hoeven elkaar al helemaal niet de maat te nemen of de ander voldoende religieus is. Ik hou ook niet van dat gekoketteer met het christendom, van mensen die in een gesprek even laten vallen dat ze die en die na de kerkdienst spraken, om te laten zien dat ze in de kerk zijn geweest. Je kunt heel goed CDA stemmen zonder christen te zijn. Het gaat om het politieke programma.

"Voor bestuurders ligt dat wel wat anders, die hebben een andere verantwoordelijkheid dan de kiezer. Zij moeten de grondbeginselen respecteren. Van een PvdA'er zou je het ook gek vinden als die zei: ik ben van de PvdA maar ik heb niks met het socialisme."

Manita Koop: Partijtop was te veel gericht op de macht

En dit zijn Manita Koops favoriete vertolkers van het christen-democratisch gedachtengoed:

Bert Gerritse, voorzitter van het CDA-Midden Delfland. "Echt iemand die ervoor gaat, enthousiast is, een voorbeeld."

Favorieten
Jan Bart Mandos, oud-burgemeester van Borsele. "Helaas veel te vroeg overleden, kritisch, het ging hem om de zaak in plaats van om de macht, durfde zijn mond open te trekken."

Camiel Eurlings, oud-minister. "Kan het ook, maar het leven moet er nog even overheen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden