Mensen met dyslexie kunnen wél schrijven, al is het niet foutloos

Bij het lezen van de eerste alinea van het interview met Stephan Enter voel ik een koude rilling over mijn rug lopen: "Ik weet bijvoorbeeld dat er dyslectische schrijvers bestaan; dan doet de redacteur het meeste werk". (Trouw, 16 augustus)

Niet in staat verder te lezen staar ik mij blind op de letters. Dit lijkt over mij te gaan, ik ben schrijver en ik heb dyslexie. De woorden van mijn leraar op de basisschool klinken in gedachten weer hard in mijn oren: "Jij bent dom! Je kunt je naam niet eens fatsoenlijk schrijven".

Verbaasd neem ik mijn eigen reactie waar. Het incident met de leraar is immers al zo'n veertig jaar geleden en in het aantal publicaties doe ik niet onder voor Stephan Enter. Waarom raken deze woorden mij dan zó diep dat ik mij weer even het domste jongetje van de klas voel?

Onwetendheid

Dat de leraar mij indertijd voor dom uitmaakte en mij voor straf vijf A-viertjes vol liet schrijven met mijn voor- en achternaam, had meer te maken met onwetendheid dan met iets anders. Men was indertijd nog niet zo bekend met dyslexie.

Toch verwoordt schrijver Enter wat veel mensen nog steeds denken: mensen met dyslexie kunnen niet schrijven. Dat steekt, temeer daar ik al bijna twintig jaar laat zien dat mensen met dyslexie wel degelijk kunnen schrijven en lezen. Dat ze dit niet foutloos kunnen, is van ondergeschikt belang.

Even heb ik overwogen de krant bij het oud papier te gooien en er verder geen aandacht aan te schenken. Ik heb immers niets tegen de heer Enter, en hij heeft niets tegen mij. Echter, doordat ik niet reageer blijft die onwetendheid in stand.

Wellicht heeft u weleens gehoord van de schrijver Mark Twain? Hij schreef onder andere 'De lotgevallen van Tom Sawyer' en 'De lotgevallen van Huckleberry Finn'.

Of bent u toevallig net naar de bioscoop geweest om naar 'De Grote Vriendelijk Reus' te kijken of is 'Sjakie en de chocoladefabriek' misschien wel uw favoriete film? Beide verhalen zijn geschreven door Roald Dahl. Beide schrijvers hadden dyslexie.

Net zoals Agatha Christie, die onder andere detectives schreef met in de hoofdrol Hercule Poirot. Wie weet las u vroeger het sprookje van 'Het lelijke jonge eendje' van Hans Christian Andersen? Men denkt dat dit mooie verhaal voortkomt uit zijn persoonlijke ervaringen als kind. Ook hij las erg langzaam en ook hij maakte veel taalfouten.

En gelukkig heeft de dyslexie Jacques Vriens er niet van weerhouden om naast het leraarschap prachtige kinderboeken te schrijven. En wat te denken van de spannende jeugdboeken van Helen Vreeswijk en ook Librisprijswinnaar Adriaan van Dis heeft dyslexie.

Taalfouten

Al deze schrijvers schreven en schrijven hun eigen werk. Vanzelfsprekend worden zij, net als iedere andere schrijver, bijgestaan door hun uitgever en de redacteur die het werk redigeert, niet meer en niet minder.

Zoals mijn eerste uitgever het mooi verwoordde: "De meeste mensen kunnen niet schrijven, jij wel! En de mensen die niet kunnen schrijven zijn weer veel beter in het verbeteren van de taalfouten".

Dyslexie is en blijft een lastige beperking, met deze bijdrage wil ik enkel betogen dat we mensen met dyslexie niet mogen overschatten, maar zeker ook niet onderschatten.

Sommigen zullen altijd afhankelijk zijn van hulp en hulpmiddelen, anderen weten zich op te werken tot grote hoogten, zoals ook de dyslectische Wubbo Ockels aantoonde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden