Menselijke mest kun je op het land goed gebruiken

Je CO2-uitstoot met tien procent per jaar verminderen. Dat is het doel van klimaatcampagne 10:10. Deze week: Bart Kuiper van de biologische fruitkwekerij De Hagen in Haulerwijk.

Andrea Holwerda

Bart Kuiper was negenendertig jaar geleden als chemicus betrokken bij de oprichting van Milieudefensie. „Sinds die tijd heb ik mijzelf altijd de vraag gesteld: Wat doe ik zelf?”, vertelt hij. Dus sloot Kuiper zich onlangs aan bij de klimaatcampagne 10:10. „Ik ben van alles van plan. Ik ben dan wel in de tachtig, maar ik mankeer nog niets. Waar stond 10:10 ook al weer voor? Tien procent minder CO2 uitstoten op 10 oktober 2010 toch?”

Met zijn zoon en dochter runt Kuiper in het Friese Haulerwijk een biologische boomgaard met zo’n twaalfhonderd fruitbomen. Goed voor onder meer appels, peren en kiwi’s en voor fruitwijn. In de fruittuin wordt geen kunstmest gebruikt en niet met gif gespoten. Dat gaat volgens Kuiper goed, omdat hij dertig jaar geleden de verschillende boomsoorten door elkaar heen plantte.

„Ze verklaarden me toen voor gek, maar nu ziet iedereen dat het een slimme zet was. Als een boom luizen heeft, dan spoel ik die er gewoon met water af. Als je een veld vol met dezelfde bomen hebt, zit alles onder de luis en heeft dat geen zin.”

Toch zijn er wel eens ziekten of beestjes die voor meer problemen zorgen. „Meestal snoei ik de zieke takken dan van de bomen af, maar soms moet ik ook met zwavel spuiten. Daar moet je dan eerst goed over nadenken. Je moet het afgewogen doen en niet in de hele tuin”, stelt de chemicus.

Kuiper produceert op zijn land seizoensfruit voor de regio. Het onderhoud in de boomgaard doet hij nog voor een groot gedeelte zelf. „Ik snoei veel met de hand.” Klanten kunnen op het land zelf het fruit komen plukken. Dat scheelt in transport. „Toch zeg ik ook geen nee als mensen van zestig kilometer verderop langs willen komen”, biecht Kuiper op. „En ik heb ook wel eens wijn gemaakt van ecologische mandarijnen die vanuit warmere gebieden hier naartoe waren gebracht. Zo nu en dan wil je eens gek doen en het smaakte echt heel lekker.”

Toch was transport wel het eerste waar Kuiper aan dacht om op te besparen in het kader van 10:10. „Daarom heb ik net mijn auto weggedaan. Nu hebben we alleen nog de auto van mijn zoon en moeten we gewoon vaker ritjes met elkaar combineren.” Om de komende jaren op zijn CO2-uitstoot te blijven besparen, gaat Kuiper ook binnenshuis aan de slag. „Ik ben bezig met het afronden van de plannen voor het bouwen van een biologische boerderij”, vertelt hij opgewekt.

Hij hoopt dat de boerderij in de toekomst een voorbeeld zal zijn voor anderen. Er moeten allemaal duurzame oplossingen in en op de nieuwe woning komen. Zo wil Kuiper bijvoorbeeld zonnepanelen op het dak. „En er valt heel wat te doen met bijvoorbeeld je toilet. Menselijke mest wordt nu nog niet op het land gebruikt, maar het kan wel. Daarnaast kun je je spoelwater hergebruiken.” Wanneer de biologische boerderij er zal staan weet Kuiper niet. „Ik denk dat het nog een jaar of drie gaat duren. De mensen die het moeten bouwen, zijn erg druk.”

Kuiper hoopt dat de komende tijd nog veel meer Nederlanders met 10:10 gaan meedoen. „Het moet gewoon, als we het niet doen, gaat het over een tijdje echt mis. We moeten ons inzetten en mensen die er niet zo’n zin in hebben, aansteken met ons enthousiasme.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden