Mens, zelfs een mier begrijpt dat je niet gaat werken als je ziek bent

Mieren met digitale merktekens. Beeld Timothée Brütsch
Mieren met digitale merktekens.Beeld Timothée Brütsch

Een griep kun je het beste thuis in bed uitzieken. Het stomste wat een mens kan doen, is met het koortsige lijf toch gaan werken. Voor je het weet, heb je het halve kantoor aangestoken. Zelfs mieren zijn slim genoeg om dat te begrijpen.

Werkelijk: als een mier wordt besmet met een schimmel of een andere ziektekiem, past ze haar gedrag aan. Een zieke mier mijdt het contact met andere leden van de kolonie. Met name de koningin en de werksters die de larven verzorgen, gaan in quarantaine.

Biologen van de universiteit van Lausanne vermoedden al dat mieren een verdediging tegen infecties zouden hebben. De insecten in één nest lijken genetisch heel erg op elkaar en hebben ook veel fysiek contact. Als de natuur niets gevonden zou hebben tegen infecties, zouden ze door een enkele epidemie helemaal worden weggevaagd, schrijven ze deze week in het vakblad Science.

De biologen voorzagen ruim tweeduizend zwarte wegmieren van een digitaal merkteken zodat ze ze met hun infraroodcamera en computer gedurende langere tijd konden volgen. Toen ze een beeld hadden van hun gedrag, hun onderlinge contacten en de subgroepjes, besmetten ze tien procent van de foeragerende mieren met een schimmel. Die mieren zoeken de omgeving af op voedsel en lopen dus de grootste kans iets op te lopen.

Klitten

De mieren hadden het snel door en pasten hun gedrag aan. De subgroepen klitten nog meer bij elkaar. Foerageermieren troffen alleen foerageermieren, de zorgwerksters trokken zich nog meer terug in het nest en de koningin werd helemaal afzijdig gehouden.

Dat had een dubbel effect. De schimmel verspreidde zich minder, en de besmette mieren gaven ook minder schimmel door. Daardoor kregen de meeste slechts een heel kleine dosis, en dat had juist een beschermend effect. Alsof deze mieren werden ingeënt.

Na een dag of negen waren de direct besmette mieren dood. Onder de belangrijke ‘zusters’ waren nauwelijks slachtoffers gevallen. En in alle experimenten hadden de koninginnen de epidemie overleefd.

Daar kan een mens nog wat van leren, concluderen de biologen.

Lees ook:

De grote evolutionaire mierenparadox verklaard: Waarom werksters zich zo uitsloven

Wat bezielt de werksters in de mierenkolonie, die niet baren maar zich uit de naad werken voor het nageslacht van een ander? Een gefixeerde hormoonhuishouding, vermoeden onderzoekers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden