Menno Otten: kijken naar wachtenden bij een tramhalte

Menno Otten (24) studeert deze week af van de Filmacademie met zijn prachtige korte documentaire ’In Een Vergeten Moment’ waarvoor hij camera en microfoon een winter lang op een Amsterdamse tramhalte richtte. Dinsdagavond won hij al de VPRO Documentaireprijs, en dat betekent dat hij in november met zijn kleine filmploeg naar het documentairefestival van Sheffield mag. „Het is een pluim op vier jaar hard werken”, vertelt de kersverse filmmaker.

„Het juryrapport? Oei, ik weet het niet meer precies, het was zo hectisch”, zegt Otten na de prijsuitreiking. „Maar ik dacht dat ik iets hoorde over ’een mooie balans’ en ’eigenzinnigheid’. Dat spreekt me wel aan. De film is echt een zoektocht geweest, een experiment, waarbij we onszelf steeds beperkingen hebben opgelegd.”

De oorsprong van de film ligt in een foto van Ed van der Elsken, vertelt Otten. „Ik was al jong op straat aan het fotograferen toen ik van mijn vader een fotoboek van Van der Elsken kreeg: ’Once Upon a Time’. De foto van een jonge vrouw in het metrostation in Tokio, gemaakt in 1981, maakte een verpletterende indruk. De vrouw wacht. Ze kijkt opzij. Haar blik is gefixeerd. Ze is ver weg, verzonken in zichzelf.”

Eenmaal op de Filmacademie, jaren later, wilde Otten vooral één ding weten: of het mogelijk was om die blik, die verstilling, die afdaling in het onderbewuste te vangen in film. En zo maakte hij in het tweede jaar van de academie op het pontje van Amsterdam-Noord naar Centraal al een korte film in één take met een vrouw die, zoals Otten het noemt, ’in het moment is’. Voor zijn eindexamenfilm stond hij uiteindelijk een winter lang te ijsberen voor een Amsterdamse tramhalte, kijkend naar wachtende mensen en speurend naar vergeten momenten.

„Te midden van de dynamiek en hectiek van de grote stad keren mensen even in zichzelf”, vertelt Otten. „Het is een moment van verstilling. Béla Tarr is zo’n filmmaker bij wie je je moet overgeven aan de tijd. Hij heeft eens een openings-shot gemaakt van tien minuten, waarin koeien vanuit de stal de wei intrekken. Fantastisch. Gus Van Sant vroeg met ’Last Days’, die film over Kurt Cobain, ook veel van zijn kijker, maar op het moment dat je je overgaf, was het ook echt eye-opening. Lars von Trier is ook met die dingen bezig, met onderzoek en overgave, evenals Michael Haneke.

En helemaal fantastisch is de Russische documentaremaker Viktor Kossakovski, die maakt met ’Svyato’ een film over zijn zoontje die zichzelf voor het eerst in de spiegel ziet, en die maakt met ’Tishe!’ de meest wonderbaarlijke documentaire door vanuit zijn raam een opengebroken straat te filmen. Die eenvoud, het is het ultieme bewijs dat film niet afhankelijk is van geld, maar van goede ideeën. Ja, misschien wel gewoon op de hoek van de straat, bij de tramhalte.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden