Menig Peruaan zit helemaal niet te wachten op oorlog

LIMA - “Bloed aan de grens” en “We schoppen ze eruit. De apen doen het in hun broek voor onze jongens”. De koppen in de Peruaanse boulevardpers spraken boekdelen over het vier dagen oude grensconflict met Ecuador.

Van het gewapende treffen met Ecuador was gisteren in het 1500 kilometer zuidelijker gelegen Lima weinig te merken. Wel vormde de oorlog onder de Limeños een voornaam gespreksthema. Geïnterviewd voor de tv, zei menig passant er alle vertrouwen in te hebben dat het leger de indringers zal verjagen.

Een nieuwszender meldde dat dit inmiddels was gebeurd. De infanterie had met steun van helikopters en jachtvliegtuigen het pleit gewonnen, luidde het. Maar volgens een ander radiostation nam het conflict nog in omvang toe. Volgens de krant El Comercio zou Peru een deel van het bezette gebied hebben heroverd. Welk bericht klopt viel niet na te gaan. Ook niet of het waar is dat er aan Peruaanse zijde vrijdag al twintig doden waren gevallen.

Zowel de Peruaanse president Alberto Fujimori als het leger hult zich in stilzwijgen over het precieze verloop van de strijd in het afgelegen oerwoudachtige gebied. Militaire bronnen spreken tot nu toe van drie doden en meerdere gewonden in het eigen kamp.

In Lima waren gisteren wèl militaire plechtigheden naar aanleiding van het feit dat het precies 53 jaar geleden was dat het protocol van Rio de Janeiro door Peru en Ecuador werd ondertekend. Na meer dan een eeuw van schermutselingen tussen beide landen, legde na weer een crisis in 1941 het verdrag in 1942 de grens vast. Als toezichthouders op de naleving ervan ondertekenden Brazilië, Argentinië, Chili en de Verenigde Staten het akkoord ook, maar sindsdien bleef het tussen de twee kemphanen rommelen. Tachtigjarige, maar nog altijd strijdlustige veteranen van het treffen in 1941 zeiden gisteren dat zij als nodig is weer meevechten tegen de monos, de apen, zoals de Peruanen de inwoners van het bananenland noemen.

De laatste keer dat het tot een mini-oorlog kwam was in 1981. De conflictzone is een slechts door indianenstammen spaarzaam bewoond gebied, 300 kilometer landinwaarts van de Stille Oceaan, aan de Cenepa-rivier. Over een afstand van 78 kilometer staan daar nog geen grenspalen, omdat Ecuador volgens Peru in 1950 niet meer wilde meewerken met het verder afbakenen van de afgesproken grens.

In 1960 verklaarde Ecuador het hele verdrag zelfs van nul en generlei waarde. Sindsdien blijven de Ecuadorianen stellen dat de omstreden gronden hen toebehoren. Ook wil het land een haven aan de Amazonerivier. In de bodem van het gebied waar het nu weer raak is zou bovendien veel goud, olie en zelfs uranium zitten.

De huidige president van het land, Sixto Duran-Ballen, toonde zich zaterdag bereid tot een staakt-het-vuren, maar zonder terugtrekking van de troepen uit het bezette gebied.

De aanleiding van het conflict vormt de aanval op 26 januari van een Ecuadoriaanse legerhelikopter op een controlepost van het Peruaanse leger in het omstreden gebied. Maar Ecuador geeft Peru de schuld. Peru zou het conflict hebben uitgelokt, zodat president Fujimori het kan gebruiken bij zijn campagne voor zijn herverkiezing op 9 april. De Peruanen zijn razend dat vooral deze versie is opgepikt door de Amerikaanse en de rest van de internationale pers. Want volgens Peru speelt Ecuador handig de rol van slachtoffer. Want al sinds november zouden de Ecuadorianen volgens Peru kleine waarnemingsposten op Peruaans grondgebied hebben gevestigd en begin januari zouden Ecuadoriaanse legerpatrouilles de Cenepa-rivier zijn overgestoken. De Peruaanse tv toonde gisteren nog beelden van het transport van troepen en militair materieel naar de grens met Ecuador. - Vervolg op pagina 5

Peru militair veel sterker dan buurland Ecuador VERVOLG VAN PAGINA 1

Het Peruaanse leger telt in totaal 120 000 soldaten en 190 000 reservisten, van wie er ook al een aantal zijn opgeroepen. Ecuador heeft 58 000 soldaten en 100 000 reservisten. Ook qua bewapening is Peru met ondermeer 350 Russische T-54 en T-55 tanks en 10 Mirage 2000-jachtbommenwerpers sterk in het voordeel.

Ook op zee is het land duidelijk sterker. Het vlaggeschip van de Peruaanse marine is de (nog steed niet door Peru afbetaalde) ex-Zeven Provinciënkruiser van de Nederlandse Marine. Het schip ligt paraat, samen met nog 24 oorlogsschepen.

Ecuador heeft om een bijeenkomst van de VN-Veiligheidsraad gevraagd maar volgens Peru moeten er volgens het verdrag van Rio de Janeiro Brazilië, Argentinië de VS en Chili in het conflict bemiddelen.

Deze vier landen kwamen vorige week al in Brazilië bijeen. Voor deze week staat een nieuwe bijeenkomst op het programma. Peru accepteert ook geen bemiddeling van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden