Melkprijs voor boeren blijft dalen

FrieslandCampina bezorgd over Frans protectionisme

Het einde van het melkquotum, de Russische boycot, Frans protectionisme en Chinezen die minder dorst hebben. Het kwam gisteren allemaal ter sprake op het hoofdkantoor van FrieslandCampina in Amersfoort. Daar presenteerde het zuivelconcern, bekend van zuiveldranken Chocomel en Vifit en kaasmerk Milner, de halfjaarcijfers.

De nieuwe topman Roelof Joosten sprak van een 'heel bijzondere winststijging' in de eerste helft van 2015, maar somberde over de ontwikkeling van de melkprijs voor de rest van het jaar. Hij verwacht dat de prijs die Nederlandse melkveehouders krijgen de komende maanden niet gaat stijgen. "De bodem is nog niet bereikt", voorziet hij.

Sinds het loslaten van het melkquotum op 1 april dit jaar zijn boeren veel meer melk gaan produceren. De vraag neemt op dit moment alleen in een aantal Aziatische landen (zoals Japan en Korea) en Oceanië toe. In Nederland en de rest van West-Europa daalt de vraag naar zuivel juist, en dat Rusland zuivelproducten uit Europa blijft blokkeren, heeft ook zijn weerslag op de sector. Er is dus veel te veel melk op de markt, met een kelderende melkprijs tot gevolg. De eerste helft van vorig jaar betaalde het concern de leden gemiddeld nog 44,2 cent per kilo melk, maar dit jaar daalde de melkprijs met liefst 17 procent naar 36,4 cent per kilo.

Daar profiteerde FrieslandCampina zelf flink van. De winst steeg in de eerste zes maanden van 2015 met 85 procent tot 192 miljoen euro in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. De winst steeg ook door de lage euro en de verkoop van zuivelproducten met een hoge toegevoegde waarde, zoals yoghurtdranken en kindervoeding. De ruim 14.000 aangesloten Nederlandse melkveehouders worden wel gedeeltelijk gecompenseerd voor hun lage melkprijs. Ze krijgen in september een winstuitkering van 2 cent per kilo melk.

Piet Boer, de voorzitter van Zuivelcoöperatie FrieslandCampina die ook bij de persbijeenkomst aanwezig was, zei dat hij de groei van het melkvolume niet tegen heeft kunnen houden. "De ambitie van de Nederlandse melkveehouderij is eigenlijk te groot voor Nederland."

Het tweede kwartaal nam de melkproductie met 6 procent toe. Een afname ligt voor de rest van het jaar niet in het verschiet. "Hoewel boeren op den duur wel de rekensom zullen maken hoeveel ze daadwerkelijk verdienen aan die extra koeien", denkt Boer.

Over de situatie in Frankrijk maakt Joosten zich ernstig zorgen. Onder druk van de talrijke actievoerende boeren nemen de Franse overheid en supermarkten protectionistische maatregelen. Buitenlandse producten worden uit de schappen gehaald en vervangen door Franse producten. Dat druist volgens Joosten in tegen de EU-regels en 'het zegt genoeg over de huidige staat van vrijhandel in Europa'.

Een Franse winkelketen heeft al bij FrieslandCampina aangegeven het contract te willen ontbinden. Om welke keten het gaat, wilde Joosten niet zeggen. Maar het zuivelbedrijf trok wel gelijk aan de bel bij het ministerie van economische zaken, omdat het bedrijf een dergelijk nationalisme als 'zeer schadelijk voor de markt' bestempelt.

De halvering van de vraag naar melkpoeder vanuit China speelt FrieslandCampina ook parten. Daar komt het komende half jaar geen verandering in, voorspelde Joosten. "Het melkpoeder dat China niet meer afneemt, moet ergens anders in de wereld heen en dat geeft extra druk op de markt."

Daarnaast is het beleid van de Chinese overheid erop gericht zelfvoorzienend te worden. De zuivelproductie in de tweede economie ter wereld steeg de afgelopen tijd flink. Joosten: "Een goede relatie met de Chinese overheid en het vertrouwen van de Chinese consument in onze producten zijn daarom van grote waarde voor onze afzet in dat land".

FrieslandCampina heeft vestigingen in 32 landen en telt ruim 22.000 werknemers. Met een jaaromzet van 11,3 miljard euro behoort FrieslandCampina naar eigen zeggen tot de zes grootste zuivelondernemingen ter wereld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden