Melk als luxeproduct

Moet melk? Een pop-up salon vraagt bezoekers om kritisch mee te denken over melkconsumptie. En eens echt te proeven.

Vijftien soorten melk van twaalf verschillende boeren en drie fabrieken, te proeven aan een heuse hagelwitte bar. De melksalon is terug. De plek waar stadsbewoners een glas melk van plaatselijke boeren dronken, soms samen met het nuttigen van een broodje, is na ruim honderd jaar weer in het Amsterdamse straatbeeld te vinden. In ieder geval voor een maand.

Voor de gelegenheid wordt de melk in deze pop-up salon geserveerd in afwijkend en speciaal ontworpen serviesgoed. Om te bepalen in wat voor soort beker of kom welke melk het beste smaakt. Net zoals elke wijnsoort zijn eigen behandeling behoeft inclusief de vorm van het glas. Melk als luxeproduct, het is even wennen na Joris Driepinter die het volk op het hart drukte er vooral veel van te drinken.

Maar luxe of niet, anders dan honderd jaar geleden is melk als witte motor niet meer vanzelfsprekend. De milieudruk van dit dierlijke product is hoog en de effecten voor de menselijke gezondheid zijn volop in discussie. "Klopt", zeggen de initiatiefnemers van de pop-up melksalon, Sietske Klooster en Helen Kranstauber, zonder schroom. "We willen met die salon dat mensen gaan nadenken over hun melkconsumptie. Er is inderdaad veel discussie rondom melk. Er zijn grenzen aan de groei. Wat te denken van het opheffen van de melkquota per 1 april en de toename van het aantal megastallen. We moeten opnieuw gaan nadenken over melk. Wat voor product is het eigenlijk. Wat willen we ermee? Verdient het nog een plek in ons dagelijks menu? Zo zijn er vele keuzes te maken."

Geen eenheidsworst

Met de melksalon willen Klooster en Kranstauber inzicht bieden. Klooster: "Melk is melk. Zo is altijd gedacht en je consumeert het als Joris Driepinter, vooral veel dus. Het is zo neergezet om economische redenen. Maar melk is geen eenheidsworst. Er zijn vele soorten." Dat hangt samen met de grond van de boerderij, het eten dat de koe krijgt, het ras, het seizoen waarin de koe haar melk geeft. Zelfs gangbare boeren ontdekten verschillen tussen hun melk, bleek na een proeverij. "Sommige boeren geven hun koeien wortelpulp of speciale kruiden te eten, vertelt Klooster. "Dat geeft diversiteit. Het is mij te gemakkelijk om op voorhand te zeggen dat melk slecht is."

Als vormgever interesseert het haar ook uit wat voor glas, beker of kom al die verschillende melksoorten het beste smaken. "De vorm bepaalt dikwijls de beleving. Dat is een belangrijk principe in het ontwerpen. Ik wil weleens weten wat er bij al die soorten melk het best past. Ik heb er speciaal servies voor gemaakt. Zo kun je dezelfde melk uit verschillende vormen proeven."

De bezoekers van de salon wordt gevraagd een keuze te maken. Op een kaart kunnen ze de smaak beschrijven en wat voor prijs ze over hebben voor een bepaalde melk. Klooster: "Het triggert mensen om erover na te denken. Ik ben erg benieuwd. We bieden een mooi menu met vijf melksoorten, die we elke week vernieuwen. Op dat menu staan ook de verhalen achter elke melksoort. Voor iets als wijn is dat heel normaal, voor melk is dat nooit uitgezocht. Dat is toch al heel anders consumeren dan ons vroeger werd aangeraden. Wij willen de betekenis en daarmee de waarde van melk opnieuw ontdekken."

Daarbij zoekt de salon nadrukkelijk contact met de spelers in de oude keten zoals het grote melkconcern FrieslandCampina. Kranstauber: "Jonge mensen zijn daar toch wat pragmatischer in. Er zit zoveel kennis en kunde bij die bedrijven. Maar de ontwikkeling naar duurzame melkketens verloopt te langzaam. Daarom willen we de creatieve sector laten meedenken. De agrarische en de designwereld moeten meer met elkaar doen. Dat gebeurt al, maar met deze salon willen we dat verder aanmoedigen. Het zou mooi zijn als het een ontmoetingsplaats wordt van verschillende werelden."

Dat de Nederlandse Zuivel Organisatie, de brancheorganisatie van de zuivelindustrie, de salon sponsort zal kritiek geven. De twee vrouwen knikken allebei. Kranstauber: "Die is al volop geuit. Onze ervaring is dat ook de NZO graag wil vernieuwen. Er zijn NZO-werknemers met wie wij een goede wisselwerking hebben. Zij zoeken ook hoe ze die vernieuwing tot stand kunnen brengen. Dat samenspel is best spannend. Het dwingt ons in ieder geval kritisch te blijven."

Melk en een broodje in de pop-up salon

De nieuwe pop-up Melksalon opent op 1 april haar deuren. Tot 30 april is iedereen welkom in de Oude Spiegelstraat 6, Amsterdam. De melkbar is doorlopend geopend van woensdag t/m zondag van 11.00 - 17.00 uur. Naast het proeven van melk is het, net zoals vroeger, mogelijk een broodje erbij te nuttigen. Chefs zullen die speciaal bereiden.

Onder de bar in de kelder is een ruimte voor lezingen en films. Daarnaast is het mogelijk mee te doen met stadswandelingen die voeren langs plekken die vroeger iets met melk te maken hadden. Ook verzorgen chefs een serie bijzondere diners.

Meer informatie www.demelksalon.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden