Meles wil doodstraf voor oppositieleden

Ethiopië eist de doodstraf tegen 38 oppositieleden. Hun ’misdaad’: grote winst bij de verkiezingen. EU en VS protesteren.

Sybilla Claus

Snikkend hoorden familieleden maandag in Addis Abeba hoe de aanklager hun geliefden toesprak: „Zij zijn verantwoordelijk voor de dood van veiligheidsagenten en daarom eisen wij de doodstraf.”

In juni werden de 38 ’verdachten’ al schuldig verklaard door een Ethiopische rechtbank. Ze zouden de regering omver hebben willen werpen, aangezet hebben tot geweld en hoogverraad hebben gepleegd. In werkelijkheid kon president Meles Zenawi niet verdragen dat de oppositie het bij – door het Westen afgedwongen – verkiezingen in 2005 uitzonderlijk goed deed.

Zo kreeg hoogleraar economie en leider van oppositiepartij CUD, de joviale, whisky drinkende Berehanu Nega, zoveel stemmen dat hij direct burgemeester van Addis Abeba kon worden. Maar dictator Meles wilde het pluche nog lang niet opgeven. Hij weigerde de winst voor de oppositie te erkennen en vervalste de uitslag. In reactie daarop gingen in heel Ethiopië burgers de straat op.

Maandenlang was het onrustig, en steeds schoot de politie met scherp. Volgens Meles „raakten zij in paniek omdat burgers handgranaten gooiden en geweren gebruikten. Dat is niet te rechtvaardigen maar wel begrijpelijk”. Volgens veel Ethiopiërs een idioot excuus: „Ik kán hier niet eens aan een wapen komen, al zou ik willen. Ze zeggen altijd dat er een schot uit de menigte kwam, en schieten daarna in het wilde weg”, reageerde restaurantbezoeker Woldemariam Meseret deze week in Addis Abeba op het proces. De politie doodde alleen al bij onlusten in juni en in november 2005 193 mensen, onder wie 40 minderjarigen.

Onder degenen voor wie de doodstraf dreigt zijn behalve de rechtmatige burgemeester van Addis Abeba, dr. Yacob Hailemariam, VN-gezant en voormalig aanklager van het Rwandatribunaal; Hailu Shawel, voorzitter van oppositiepartij CUD; professor Mesfin Woldemariam, oud-voorzitter van de Ethiopische mensenrechtenraad; en Birtukan Mideksa, een voormalig rechter. Zij zijn allen erkend als ’gewetensgevangene’ door Amnesty International.

Mensenrechtengroeperingen veroordelen het proces tegen de oppositietop als oneerlijk. De rechter zal waarschijnlijk maandag de strafmaat uitspreken. Er zijn wel ter dood veroordeelden in Ethiopië, maar de doodstraf is deze eeuw nog niet voltrokken. De 38 beklaagden, die al sinds eind 2005 vastzitten, wilden zich niet verdedigen. Zij weigeren schuld te bekennen en menen dat de overheid spontane opstanden bloedig heeft neergeslagen.

Tot nu toe heeft de internationale gemeenschap het regime niet hard aangepakt. De EU en Groot-Brittannië hebben vorig jaar wat ontwikkelingshulp opgeschort. Maar verder hebben de 80 miljoen inwoners de pech dat de VS Ethiopië hard nodig hebben in de strijd tegen terrorisme in de Hoorn van Afrika. De VS lieten obligaat weten ’verrast te zijn door de eis voor de doodstraf’. „Een proces van verzoening is harder nodig”, aldus een woordvoerder.

Op 21 juni nam de EU de zoveelste resolutie aan over Ethiopië. Terloops worden daarin nieuwe, dodelijke schietpartijen door de politie gemeld. Wel eist de EU de vrijlating van alle politieke gevangenen, maar dreigen doet zij niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden