Meldpunt moet stok achter de deur worden voor sportwereld

null Beeld Nanne Meulendijks
Beeld Nanne Meulendijks

Commissie-De Vries hoopt met 42 aanbevelingen een einde te maken aan misbruik in de sportwereld, met meldplicht als belangrijkste. Zal dat werken?

Er moet een meldplicht komen, een keurmerk voor ‘veilige’ sportverenigingen, een sportfonds waaruit rechtszaken betaald worden, bijscholing voor vertrouwenspersonen, een kenniscentrum. Je kunt het zo gek niet bedenken of het staat in de 42 aanbevelingen die de commissie De Vries heeft gedaan om seksueel misbruik in de sport tegen te gaan.

Oud-minister Klaas de Vries wil dat het onderzoeksrapport dat hij vandaag presenteerde een ‘wake-up call’ is. En dat het een wekker is die continu zal blijven afgaan. Zijn team deed zeven maanden onderzoek naar seksueel grensoverschrijdend gedrag in de sport naar aanleiding van publicaties in de media waarin sporters met verhalen over misbruik naar buiten traden.

Meldplicht

Een op de acht sportende kinderen heeft te maken met seksuele intimidatie en misbruik. De gevallen variëren van het ongewenst ontvangen van seksueel getinte foto’s in een sms tot ernstige zaken als verkrachting. Opvallend is dat veel (40 procent) plegers teamgenoten zijn. Vaak wordt er vanuit gegaan dat personen vanuit een machtsrelatie, zoals trainers, misbruik plegen.

De belangrijkste aanbeveling die de commissie doet is een meldplicht voor mensen in de sportwereld. Verenigingen moeten verplicht worden iets te doen met signalen, vindt de commissie, ze mogen niet meer de andere kant opkijken.

Dat kan zeker helpen, een meldplicht zal voor mensen binnen de sportwereld voelen als een stok achter de deur. Bestuurders weten nu niet wat ze met signalen van seksueel misbruik aan moeten. Het zijn vaak vrijwilligers die geen idee hebben hoe ze moeten handelen, omdat ze daar geen scholing in hebben gehad, er nooit eerder over is gesproken of men er simpelweg vanuit gaat dat seksueel misbruik iets is dat alleen bij de buren gebeurt, niet op hun sportveld.

Schaamte

Het rapport kan wel een belangrijke rol spelen in het verbeteren van de informatievoorziening. Er is nu wel voorlichtingsmateriaal over seksueel grensoverschrijdend gedrag, maar dat bereikt volgens de onderzoekers maar mondjesmaat de personen voor wie het bedoeld is. Wie alleen al bijvoorbeeld naar de website van sportkoepel NOC-NSF surft komt in een struikgewas van onderwerpen terecht. De site is één groot doolhof met 101 sportthema’s. Het onderwerp seksueel misbruik is niet te vinden. De sportkoepel, die de aanbevelingen van de commissie overneemt, wil dat veranderen.

Maar dat lost zeker niet alles op. De moeilijkheid met seksueel misbruik in alle sectoren van de samenleving is dat slachtoffers zelf niet naar buiten durven treden met hun verhaal, omdat ze zich schamen. Zeker als een jonge sporter wordt misbruikt in een een-op een-situatie, zoals vaak het geval is, is er een enorm risico dat niemand het meldt.

Maar de meldplicht kan daar wel bij helpen, denkt de commissie, omdat het duidelijkheid schept over hoe de melding moet plaatsvinden. Op termijn zou er meer besef kunnen komen dat melden ook resultaat heeft en dat schaamte niet nodig is. Weten waar je terecht kunt met welke problemen is belangrijk voor slachtoffers, die op dit moment soms van het kastje naar de muur worden gestuurd. Nieuwe leden moeten veel sneller het telefoonnummer kunnen vinden van de vertrouwenspersoon, vindt de commissie. Ze moeten weten waar ze terecht kunnen.

De commissie hoopt dat dit alles de drempel verlaagd om te praten over wat hen is overkomen. Hoe hoog die drempel is hebben ze zelf ervaren: slechts 103 sporters durfden aan te kloppen bij het team van De Vries. De oud-minister noemt dat een ‘ongehoord laag aantal’.

Lees ook: 'Wegkijken bij seksueel misbruik in de sport wordt nu moeilijker'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden