Meldplicht geweld in gezin gaat te ver

Een meldplicht voor vermoedens van kindermishandeling is geen goed idee, stelt Mariëlle Dekker. Laat kinderbeschermers eerst de huidige hulpverlening maar eens op orde krijgen.

Laat ze niet barsten', was vorige week het motto van de Week tegen Kindermishandeling. Duizenden mensen maakten selfies met kauwgombellen om aandacht te vragen voor de 118.000 mishandelde kinderen in Nederland. Maar zelfs onze stichting, die meer dan 115.000 professionals heeft geschoold om kindermishandeling aan te pakken, gingen de plannen die deze week werden gelanceerd te ver.

De Tweede Kamer discussieerde over een meldplicht voor professionals die kindermishandeling niet kunnen uitsluiten. En vervolgens werd een verplichte registratie voorgesteld van kinderen waarover bezorgde burgers een vrijblijvend advies vragen bij Veilig Thuis, het vroegere Advies- en Meldpunt Kindermishandeling.

Onbewezen vermoedens

Op deze manier had de actie op sociale media ook #laatoudersbarsten kunnen heten. Want hoe sympathiek stevige maatregelen om meer mishandelde kinderen in beeld te krijgen ook klinken, de prijs die gezinnen hiervoor betalen is te hoog.

In gezinnen waar problemen zich opstapelen, zoals werkloosheid, psychische ziekten en slecht verwerkte jeugdervaringen, wordt de kans op kindermishandeling groter. Toch wordt in de meeste van deze gezinnen níet mishandeld!

Om kindermishandeling aan te pakken, en het liefst te voorkomen, werkt het niet om alle (potentiële) probleemgezinnen in de gordijnen te jagen met meldplicht en registratie van onbewezen vermoedens.

Neem bijvoorbeeld een alleenstaande moeder die hulp zoekt bij haar huisarts voor lichte gevoelens van somberheid na de bevalling. In de nieuwe plannen wordt zij verplicht gemeld. Immers, de huisarts kan emotionele verwaarlozing, de meest voorkomende vorm van kindermishandeling, moeilijk uitsluiten en vreest de tuchtcommissie. Het effect is contraproductief: de moeder zal van de weeromstuit kindermishandeling sowieso ontkennen, de hulp weigeren die ze eerst nog vrijwillig zocht en haar huisarts nooit meer in vertrouwen nemen.

Of denk aan een gescheiden vader die hoort dat hij, dankzij telefoontjes waarvan hij het bestaan niet wist, in jeugdzorgcomputers staat geregistreerd als 'potentieel risico'. Deze vader wantrouwt ineens zijn hele netwerk of beschuldigt de vriendinnenclub van zijn ex. Contraproductief: Veilig Thuis had juist met dit netwerk om tafel willen zitten om de sociale steun voor het kind te verstevigen en wat stress rond de scheiding weg te nemen. En dat netwerk denkt voortaan nóg langer na voordat ze er een telefoontje aan waagt.

We laten mishandelde kinderen nu niet barsten door het ontbreken van meld- en registratieplichten, we laten ze barsten omdat we er niet voor zorgen dat ze veilig zijn, zélfs niet nadat ze gemeld zijn. In de helft van de gezinnen die hulp ontvangen na melding van huiselijk geweld, komt anderhalf jaar later nog steeds extreem geweld voor.

Tijdens de hulpverlening aan mishandelende ouders krijgt 60 procent van hun veelal getraumatiseerde kinderen geen eigen hulp. Mishandelde kinderen voelen zich anderhalf jaar na een melding dan ook ongelukkiger, blijkt uit onderzoek. Te vaak zijn problemen van ouders niet veranderd.

De afgelopen tien jaar is het aantal meldingen en adviesvragen bij Veilig Thuis meer dan verdubbeld. Een te groot gedeelte daarvan zijn hermeldingen. Dáár moeten we eerst wat aan doen, voordat via een meldplicht nog veel meer kinderen, terecht en onterecht, in het vizier van kinderbeschermingsorganisaties komen.

De kinderen die het meest risico lopen om de komende jaren mishandeld te worden, zijn de tienduizenden kinderen waarvan we zonder meld- en registratieplicht al weten dat ze de afgelopen jaren mishandeling hebben meegemaakt. Laat hen, maar ook hun ouders, niet barsten.

Mariëlle Dekker

directeur van stichting Augeo

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden