Opinie

Meisjes in de rk kerk lijden als vrouw opnieuw

Broeder van Dam (midden), kardinaal Eijk (rechts) en een misbruikslachtoffer, vorig jaar in de Tweede Kamer. Beeld anp
Broeder van Dam (midden), kardinaal Eijk (rechts) en een misbruikslachtoffer, vorig jaar in de Tweede Kamer.Beeld anp

MAUD KIPS EN ANNEMIE KNIBBE   Mishandelde en misbruikte vrouwen hebben behoefte aan overtuigende erkenning door de rooms-katholieke kerk, betogen belangenbehartigers Maud Kips en Annemie Knibbe.

Er gaat veel mis voor vrouwen die in hun jeugd mishandeld of misbruikt, of mishandeld én misbruikt zijn door een of meer geestelijken in de rooms-katholieke kerk. De voorzitters van de Konferentie Nederlandse Religieuzen en de bisschoppenconferentie, broeder Cees van Dam en kardinaal Wim Eijk, zijn verantwoordelijk voor de erkenning van meldingen daarover. Namens de vrouwen die leven met deze verborgen geschiedenis en haar gevolgen, gaan wij vandaag met hen in gesprek, samen met de voorzitters van Mea Culpa en Klokk.

Het kerkelijk gezag heeft voorzien in een klachtencommissie die zich buigt over seksueel misbruik. Klachten over ander geweld behandelt deze commissie echter niet. Voor vrouwen die jarenlang psychisch en lichamelijk zijn mishandeld en daarnaast nog eens één of enkele keren misbruikt, is het kunstmatig, vervreemdend en vernederend om uitsluitend dat misbruik ter sprake te mogen brengen.

Ontkennende overste
De vrouwen die zich wel bij de klachtencommissie hebben gemeld om misbruik onder de verantwoordelijkheid van zustercongregaties, krijgen vrijwel als regel te maken met een bijzonder arrogante en ontkennende houding van de overste. Dit doet veel vrouwen opnieuw lijden.

Naast de klachtenprocedure hebben deskundige bemiddelaars een traject aangeboden, waarvan slachtoffers en kerkelijk verantwoordelijken samen gebruik kunnen maken om tot erkenning en genoegdoening te komen. Een aantal broedercongregaties heeft, in samenspraak met de meest mannelijke slachtoffers, hieraan de voorkeur gegeven.

In deze bemiddeling worden zowel seksueel misbruik als mishandeling besproken. Ongeveer tweehonderd slachtoffers hebben dit traject gevolgd. Zij ontvingen een overtuigende persoonlijke erkenning en kregen een compensatie aangeboden die vergelijkbaar is met die bij de klachtenprocedure en uitdrukking gaf aan de erkenning. Dat waren bevrijdende processen. Tot nu toe weigeren echter alle zustercongregaties - met vooral vrouwelijke slachtoffers - deze herstelbemiddeling, met een beroep op het gezag van de KNR.

Vorig jaar oktober heeft het kerkelijk gezag ten slotte opdracht gegeven tot het instellen van een procedure die moet voorzien in erkenning en genoegdoening voor lichamelijk en psychisch geweld. In reactie op de vorm van deze procedure heeft minister Opstelten er op 14 november 2013 bij de kerk op aangedrongen om betere procedures te bieden aan de betreffende slachtoffers, vergelijkbaar met die voor seksueel misbruik, en te zorgen voor een persoonlijk bejegening.

Luisterend oor
Dat sluit aan bij wat de vrouwen nodig hebben. Zij willen van de verantwoordelijke kerkelijke gezagsdragers erkenning voor de mishandelingen en de gevolgen daarvan in hun leven: zien en horen dat begrepen wordt wat zij vertellen. Om eindelijk woorden te vinden voor hun geschiedenis hebben zij eerst het luisterend oor nodig van een zelfgekozen competente vertrouwenspersoon. Voor het gesprek met de overste is de leiding nodig van deskundige en onafhankelijke bemiddelaars.

De nu ingestelde procedure voor geweld biedt de melders echter voornamelijk schriftelijke verklaringen met de handtekening van een van de bisschoppen. De verantwoordelijke overste hoeft er niet voor te tekenen en kan zelfs blijven ontkennen. Desgewenst kan de melder een eenmalig gesprek vragen met leden van de commissie die de verklaringen opstelt. De compensatie staat in geen verhouding tot die in zaken van seksueel misbruik. Dit wordt niet als erkenning ervaren.

Wij hopen vandaag in gesprek met kardinaal Eijk en broeder Van Dam te komen tot een wending ten goede. Zonder overtuigende erkenning kan het niet langer.

Daarom verzoeken wij hen namens vrouwelijke melders om gepaste openheid naar nieuwe melders en melders van steunbewijs, een transparante procedure, een persoonlijke bejegening van melders door onafhankelijke vertrouwenspersonen en bemiddelaars, en toegang tot de klachtencommissie voor seksueel misbruik zolang dat nodig is.

Maud Kips en Annemie Knibbe: Vrouwenplatform Kerkelijk Kindermisbruik

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden