Meisjes en vrouwen zijn nodig. Zonder hen immers geen kalifaat.

Vrouwen. Ze lijken een speciale rol te hebben bij de strategieën van zowel Islamitische Staat (IS) als Boko Haram. Veel meer dan bij Al-Qaida, de terreurbeweging die inmiddels verbleekt bij de veel brutere en succesvollere IS.

Net zoals het Nigeriaanse Boko Haram doet IS aan massaontvoeringen van vrouwen en meisjes. Nadat de Nigeriaanse jihadisten vorig jaar 276 schoolmeisjes uit het Nigeriaanse Chibok hadden ontvoerd, raakte ook IS geïnspireerd om yezidi-meisjes in Irak te roven. In het IS-lijfblad Dabiq werd Chibok aangehaald als 'goed voorbeeld'.

Volgens Boko Haram-onderzoekers Elizabeth Pearson en Jacob Zenn van het Britse Journal of Terrorism Research begon Boko Haram in 2013 al met dit (seksueel) geweld tegen vooral christelijke vrouwen en meisjes.

Volgens de onderzoekers richt Boko Haram zich op hen om hun afvalligheid te benadrukken en tegelijk christelijke mannen als machteloos af te schilderen tegenover 'hun vrouwen': ze zijn niet in staat hen te beschermen.

Amnesty International schat dat Boko Haram, dat trouw heeft gezworen aan IS, in totaal zeker 2000 vrouwen en meisjes ontvoerd heeft. IS is daar met 7000 ontvoeringen volgens de Verenigde Naties allang overheen gegaan. De afgelopen weken zijn een paar honderd - het Nigeriaanse leger spreekt van 700 - vrouwen uit de klauwen van Boko Haram bevrijd.

De vrouwen en meisjes hebben verteld over mishandeling, ondervoeding en verkrachting. Een flink deel van de geredde vrouwen blijkt zwanger te zijn van de extremisten. Sommige vrouwen zouden tijdens hun reddingsoperatie in eerste instantie op het leger hebben geschoten; ze zouden getraumatiseerd en gehersenspoeld zijn door hun gijzelnemers.

De getuigenissen passen in theorieën over waarom bewegingen als Boko Haram en IS zich meer op vrouwen richten dan hun terroristische voorgangers. Voor Al-Qaida was een islamitische samenleving nog een vaag toekomstbeeld. Hun voornaamste prioriteit was het vormen van een dreiging, vooral voor het Westen. Maar voor Islamitische Staat - hun naam is hun doel - en Boko Haram is een kalifaat iets van het hier en nu.

Hun terreur is niet alleen regionaler van aard, ze zijn al bezig met het stichten van een eigen maatschappij. Dat IS de rijkste terreurbeweging ter wereld is, is exemplarisch; er wordt een economie opgebouwd. Maar die economie kan dus niet zonder vrouwen. Alleen zij kunnen immers nieuwe burgers baren en huishoudens draaiende houden. IS is overigens niet tegen parttime werkende vrouwen, zolang ze hun kinderen niet verwaarlozen.

De aanwas van vrouwen wordt niet alleen met geweld bereikt. IS heeft ook aantrekkingskracht op (jonge) vrouwen uit vooral het Westen. Die vrouwen rekruteren - meestal via internet - weer andere vrouwen. De vrouwelijk zedentak van IS, de Al-Khansaa Brigade, heeft in februari een onlinehandboek voor de 'zuivere' IS-vrouw gepubliceerd. Daarin staat dat zestien jaar de ideale leeftijd is om te trouwen. Dan moet het verplichte (islamitische) onderwijs voor meisjes ophouden.

Wat niet in lijn lijkt met de vrouwenfocus van IS is dat de terreurbeweging yezidi-vrouwen in Iraaks-Koerdistan voor een aardig bedrag weer schijnt te lozen (zie verhaal hiernaast). Maar volgens hun slachtoffers pas nadat ze bij hen via verkrachting een blijvende herinnering hebben achtergelaten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden