Megaboete dreigt voor oliegigant Petrobras

Amerikaanse justitie verdenkt Braziliaans concern van corruptie. Dubieuze betalingen via banken in VS.

Van gedoe komt gedoe en op ellende volgt vaak meer ellende. De Braziliaanse oliegigant Petrobras, al jaren verwikkeld in corruptie-affaires, heeft er een probleem bij. Het Amerikaanse ministerie van justitie onderzoekt of Petrobras zich schuldig heeft gemaakt aan corruptie. Als het ministerie dat kan aantonen, wacht Petrobras een boete die kan oplopen tot 1,6 miljard dollar (1,4 miljard euro). Misschien zelfs meer.

Het lijkt vreemd dat Amerikaanse autoriteiten zich mengen in affaires die in Brazilië spelen - en daar ook worden onderzocht. Maar op grond van een, niet geheel onomstreden, wet kunnen zij dat doen. Die wet verbiedt Amerikanen en niet-Amerikanen smeergeld te betalen. Niet-Amerikanen kunnen onderwerp van onderzoek worden als zij, of hun bedrijf, een link hebben met de VS.

Petrobras is genoteerd aan de beurs van New York. Daarbij bestaat het vermoeden dat er dubieuze betalingen zijn verricht via banken in de Verenigde Staten. Linken zijn er dus.

Het onderzoek werd onthuld door persbureau Reuters, dat zich baseerde op een bron die contact heeft met juridisch adviseurs van Petrobras. Volgens Reuters kan het twee tot drie jaar duren voordat het onderzoek is afgerond. Mogelijk is ook dat Petrobras een schikking treft met de Amerikanen. In dat geval voorkomt het een lange juridische strijd en mogelijk ook een schuldbekentenis. Petrobras werkt, meldt Reuters, (nog) niet aan zo'n schikkingvoorstel.

De ervaring leert dat er met de boetes én de schikkingen grote bedragen zijn gemoeid. Dat ondervond het Franse Alstom, dat vorig jaar 772 miljoen dollar betaalde aan de Amerikaanse autoriteiten omdat het smeergeld had betaald in Indonesië, Saudi-Arabië, Egypte en op de Bahama's. Alstom, dat onderdelen levert voor energiecentrales, heeft een beursnotering in de VS.

Het Franse Total moest in 2013 398 miljoen dollar aftikken omdat het, in de jacht op olievelden, Iraniërs had omgekocht. Total moest met het ministerie van justitie en met de toezichthouder op de Amerikaanse effectenbeurzen, de SEC, afrekenen.

De hoogste boete werd in 2008 betaald door Siemens: 800 miljoen dollar. Het Duitse bedrijf had in verschillende landen mensen omgekocht. Legendarisch waren de woorden waarmee de toenmalige topman van Siemens, Peter Löscher, de boete begroette. Hij sprak over 'een kerstgeschenk'. Löscher had een veel hoger bedrag verwacht.

Het Amerikaanse onderzoek komt Petrobras slecht uit. Het bedrijf, voor 50,3 procent in handen van de Braziliaanse staat, groeide in de 21ste eeuw uit tot een concern van formaat en hoort bij de tien grootste beursgenoteerde olieconcerns ter wereld. Het pompte vorig jaar 2,6 miljoen vaten olie en gas per dag op (waarbij de hoeveelheid gas is omgerekend in vaten olie) en haalde een omzet van 143 miljard dollar. Ter vergelijking: Shell was in 2014 goed voor 3 miljoen vaten per dag en een omzet van 421 miljard dollar.

Petrobras was jarenlang succesvol, maar leed vorig jaar een dik verlies, vooral door afschrijvingen die deels het gevolg waren van corruptiezaken. Sinds Petrobras met corruptie in verband is gebracht, heeft het veel van zijn glans verloren. Diverse Braziliaanse (top-)politici worden verdacht van betrokkenheid, zelfs de handel en wandel van president Dilma Rousseff wordt onderzocht.

Het Nederlandse SBM Offshore, dat drijvende olieplatforms leverde aan Petrobras, trof eind 2014 een schikking met het Openbaar Ministerie vanwege smeergeldbetalingen in Angola, Equatoriaal Guinee en Brazilië. Daarop besloot het Amerikaanse ministerie van justitie geen onderzoek naar SBM's praktijken te doen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden