Natuurdagboek

Meeuwen met zwarte koppen en katachtige kreten

Een zwartkopmeeuw. Beeld Koos Dijksterhuis
Een zwartkopmeeuw.Beeld Koos Dijksterhuis

Boven het water in de haven van Den Oever zwermen kokmeeuwen, zilvermeeuwen, stormmeeuwen en kleine mantelmeeuwen. Ineens vallen me tientallen meeuwen op die een nog zwartere kop hebben dan de kokmeeuwen.

De meeste zijn kleiner en hebben afgeronde vleugels die van onder donker zijn en van boven juist heel licht. Dat zijn dwergmeeuwen. Er vliegen ook grotere bij, met een nóg sterker zwart-witcontrast tussen kop en lijf: zwartkopmeeuwen. Beide soorten meeuwen kom ik in Nederland weleens tegen, maar niet vaak. Het is altijd heel bijzonder om deze prachtige meeuwen te zien.

Dwergmeeuwen vliegen in april en mei vaak noordwaarts langs de kust, over het IJsselmeer of andere meren. Soms broeden er enkele dwergmeeuwen in Nederland, tussen kokmeeuwen of sterns op verse zandplaten of schaars begroeide oevers, maar de meeste zijn onderweg naar landen rond de Botnische Golf.

Zwartkopmeeuwen broeden her en der in Zuid-Europa, ze hebben een versnipperd leefgebied. Vooral in Zuidoost-Europa zijn ze present. Vele zwartkopmeeuwen overwinteren aan de Zwarte-Zeekust.

Katachtige kreten

In de lente trekken ze noordwaarts en in Nederland broedden ze in de jaren dertig voor het eerst, maar hebben ze zich pas in de jaren tachtig gevestigd als vaste broedvogels. Die eerste broeders in de jaren dertig waren trouwens gepaard met kokmeeuwen, waarschijnlijk bij gebrek aan andere zwartkopmeeuwen. Waarom die kokmeeuwen akkoord gingen met een partner van een andere soort? Misschien vielen ze op de gitzwarte meeuwenkoppen.

Tegenwoordig broeden zwartkopmeeuwen met honderden, volgens Sovon Vogelonderzoek soms zelfs met tweeduizend paren bij ons, vooral in het deltagebied en meestal tussen de kokmeeuwen. In Zeeland heb ik er inderdaad vrij veel gezien. Ook op vogeleilandje De Kreupel in het IJsselmeer bij Andijk zag ik tussen de kokmeeuwen eens verschillende zwartkopmeeuwen in hun prachtige zomerkleed.

En toen ik vorig jaar een wandeltocht maakte door de weilanden van de Eempolder, hoorde ik ineens de opgewonden, katachtige kreten van zwartkopmeeuwen. Twee van deze schoonheden vlogen over me heen!

Elke dag verwondert Koos Dijksterhuis zich over iets dat groeit of bloeit. Lees hier eerdere afleveringen van zijn Natuurdagboek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden